Opóźnienie rozwoju mowy (ORM) jest jedną z częściej obserwowanych trudności rozwojowych w wieku przedszkolnym. Dzieci z ORM mogą mieć ograniczony zasób słownictwa, trudności w budowaniu zdań, a czasem nie komunikują się werbalnie w ogóle. W takich sytuacjach kluczowe znaczenie ma wdrożenie wspomagających metod komunikacji, w tym AAC (Augmentative and Alternative Communication – komunikacja wspomagająca i alternatywna).
Dział: Strefa nauczyciela
Rozważania na temat edukacji przedszkolnej z perspektywy rodziców, nauczycieli czy nawet dzieci zakorzenione są w schematach zgromadzonych przez poprzednie pokolenia, a także uwarunkowane przez nasze subiektywne doświadczenia. W społeczeństwie do tej pory pokutuje krzywdzące przeświadczenie, że przedszkole to miejsce, gdzie pracują „przedszkolanki”, a placówka traktowana jest jako „przechowalnia dla dzieci” na czas pracy ich opiekunów.
Poniedziałek, godzina 6:30. W szatni pojawiają się pierwsi rodzice z dziećmi, ale sala zbiorcza jest zamknięta. Jedna z nauczycielek biegnie z kluczami z drugiego końca budynku. Okazuje się, że grafik dyżurów został zmieniony w piątek po południu…, tylko że informacja trafiła do dwóch osób, a reszta zespołu jej nie zobaczyła. Frustracja rodzi się u wielu osób – zarówno wśród rodziców, jak i personelu, a stres może udzielać się także dzieciom. Jak do tego doszło i jak unikać takich sytuacji? Kto ponosi za to winę i czy w ogóle należy szukać winnego? Konsekwencji takiego chaosu komunikacyjnego może być wiele, ale przede wszystkim to narastająca frustracja nauczycieli i błędy organizacyjne, które prowadzą w głównej mierze do napięcia w zespole. W dobrze skomunikowanej placówce zarówno nauczyciele, jak i dyrektor pracują po prostu spokojniej.
„Pomóż mi, a zrobię to sam” – zdanie, które wypowiedziało kiedyś dziecko do Marii Montessori, można uznać za streszczenie i jednocześnie główną myśl stworzonego przez nią systemu wychowawczego, nazywanego „metodą Montessori”. Jest ono także spójne z podstawowym założeniem i celem pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej dzieciom w przedszkolach, szkołach i placówkach. Zgodnie z jej definicją, zawartą w rozporządzaniu dotyczącym organizowania i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, polega ona na rozpoznawaniu i zaspokajaniu indywidualnych potrzeb dzieci i młodzieży w celu rozwijania ich potencjału rozwojowego oraz pełnego i aktywnego uczestnictwa w życiu społeczności edukacyjnej.
Coraz więcej dzieci rozpoczyna edukację przedszkolną z ubogim słownikiem i trudnościami w budowaniu zdań. Jednym z czynników może być wczesny kontakt z mediami cyfrowymi. Tablet, smartfon czy telewizor są obecne w wielu domach od najmłodszych lat dziecka, a to ogranicza okazje do rozmowy i wspólnej zabawy słownej. Jaką rolę w tej sytuacji powinno pełnić przedszkole? Autorka – wieloletnia nauczycielka i logopeda – dzieli się obserwacjami z praktyki oraz wskazuje konkretne działania wspierające rozwój mowy w codziennej pracy z dziećmi.
Rozwój każdego dziecka przebiega we własnym tempie i według indywidualnej ścieżki, jednak obowiązkiem dorosłych jest udzielenie wsparcia w momencie zauważenia trudności rozwojowych. Powinniśmy mieć świadomość, że samo pochylenie się nad dzieckiem oraz stworzenie mu sprzyjających warunków wychowawczych i edukacyjnych nie jest wystarczające. Niezbędne jest przede wszystkim świadome i mądre kierowanie procesem uczenia się dziecka, co wymaga odpowiedniej wiedzy psychologicznej oraz umiejętności pedagogicznych. Im wcześniej zostaną podjęte działania wspomagające rozwój dziecka, tym większe są szanse na osiągnięcie pozytywnych efektów.
Bardzo często zastanawiałem się, w jaki sposób opowiadać o nowych technologiach najmłodszym. Jak wprowadzić sztuczną inteligencję w przedszkolu? Jak znaleźć sposób, który będzie jednocześnie edukacyjny i zabawny?
O wypaleniu zawodowym nauczycieli mówi się już od kilku lat, jednak z danych wynika, że problem staje się coraz bardziej widoczny. Aż 67,5% nauczycieli doświadcza wyczerpania, a ponad połowa odczuwa regularnie negatywne emocje związane z pracą.
Praca z dziećmi w przedszkolu nie należy do najłatwiejszych. Przed nauczycielami stoi wiele wyzwań, które w szczególności są związane z różnego rodzaju trudnościami. W grupie coraz więcej dzieci ma orzeczenia lub opinie o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze problem z panowaniem nad sobą, swoimi emocjami, zachowaniem – dzieci mają trudności z dostosowaniem się do obowiązujących zasad, bywa również, że zauważa się u nich problem z reagowaniem na polecenia czy komunikaty. Rodzi się więc pytanie, z czego to wszystko wynika.
Nowoczesne technologie w edukacji przedszkolnej to szansa czy zagrożenie? To pytanie zadaje sobie wielu rodziców i nauczycieli, stojąc przed wyzwaniami cyfrowej rzeczywistości. Technologia może być doskonałym narzędziem do nauki poprzez zabawę. Jednak pamiętajmy, że jest ona tylko narzędziem. To od prowadzącego zależy, czy będzie ona służyć maluchom. W ostatnich latach polskie firmy edukacyjne bardzo mocno się rozwinęły, dzięki czemu również przedszkola mogą korzystać z nowych technologii w edukacji.
Czy wiesz, że dobrze zorganizowana współpraca z rodzicami w przedszkolu przynosi wymierne korzyści dla wszystkich zaangażowanych stron? To nie jest przypadek – regularna i otwarta komunikacja między nauczycielami a rodzicami stanowi fundament pozytywnych relacji w placówce przedszkolnej.