Pomoc, która ma znaczenie – wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci

Dzieci, które powinny zostać objęte wsparciem, to takie, które mają dysharmonię rozwojową w zakresie wymowy, sprawności manualnej, analizy i syntezy wzrokowej, słuchowej, percepcji wzrokowo-ruchowej i orientacji przestrzennej. Naczelną zasadą pracy z dzieckiem doświadczającym trudności rozwojowych jest udzielanie mu systematycznej i świadomej pomocy poprzez działania korekcyjno-kompensacyjne. Proces wyrównywania deficytów powinien opierać się na respektowaniu wszystkich podstawowych zasad pedagogicznych, które w tym przypadku wymagają szczególnie konsekwentnego i pogłębionego stosowania – często w większym stopniu niż w standardowej pracy dydaktyczno-wychowawczej. W pracy korekcyjnej z dzieckiem mającym trudności w uczeniu się kluczowe znaczenie mają określone zasady, których przestrzeganie warunkuje skuteczność podejmowanych działań: zasada stopniowania trudności, zasada indywidualizacji, zasada systematyczności, zasada dostosowania czasu trwania poszczególnych ćwiczeń do wydolności dzieci i zasada mobilizowania dziecka do wykonywania zadań poprzez stosowanie różnorodnych form ćwiczeń. Metody dydaktyczne stanowią istotne narzędzie wprowadzania dzieci w świat bodźców i treści wspierających ich rozwój. Nauczyciel pełni funkcję pośrednika pomiędzy dzieckiem a otaczającą je rzeczywistością edukacyjną, dobierając i udostępniając treści zarówno poprzez bezpośrednie doświadczenie, jak i przekaz słowny. W ten sposób wpływa na kierunek gromadzenia doświadczeń oraz na proces uczenia się w sferach motorycznej, emocjonalnej, percepcyjnej i poznawczej. Kluczową rolę w tym procesie odgrywa jednak aktywność dziecka, która stanowi punkt wyjścia i cel wszelkich oddziaływań pedagogicznych. Nie istnieje jedna uniwersalna metoda nauczania, która byłaby jednakowo skuteczna wobec wszystkich dzieci. Szczególnie dzieci z trudnościami rozwojowymi wymagają indywidualnego podejścia oraz dostosowania metod dydaktycznych do ich możliwości percepcyjnych. Osiąga się to poprzez modyfikowanie lub wzbogacanie powszechnie stosowanych metod elementami innych, sprawdzonych koncepcji pedagogicznych. Do najskuteczniejszych metod wspomagających działania pedagogiczne wobec dzieci rozwijających się w sposób nietypowy należą: 

• metoda Denisona, 
• kinezjologia edukacyjna (gimnastyka mózgu), 
• metoda dobrego startu M. Bogdanowicz, 
• metoda ruchu rozwijającego W. Sherborne, 
• metoda twórcza Rudolfa Labana, 
• muzykoterapia, 
• pedagogika zabawy, 
• metoda Carla Orffa. 

Proces nauczania można również uatrakcyjnić i wzbogacić poprzez włączanie do zajęć: ćwiczeń korekcyjnych usprawniających analizę i syntezę słuchową, percepcję wzrokową, orientację przestrzenną oraz koordynację wzrokowo-słuchową. Poniżej przedstawiam formy pomocy nauczycielom, propozycje ćwiczeń i zabaw, które można wykorzystać do pracy z dziećmi podczas zajęć.

Ćwiczenia usprawniające poprawną wymowę – są ważne w pracy pedagogicznej, ponieważ pomagają dzieciom w prawidłowym artykułowaniu dźwięków, rozwijają mowę i komunikację, wspierają prawidłowy rozwój językowy oraz ułatwiają naukę czytania i pisania. Regularne ćwiczenia poprawiają również pewność siebie dzieci w wypowiadaniu się i ułatwiają porozumiewanie się z rówieśnikami i doro...