Dołącz do czytelników
Brak wyników

Praca z dzieckiem

9 listopada 2017

NR 17 (Maj 2016)

W banku liter
Jak łatwo i przyjemnie wzbogacić własne konto… alfabetyczne?

Czy nauka czytania może być łatwa i przyjemna dla dziecka w wieku przedszkolnym? 
Czy może przejść jako niezauważony element nauczania i dać w pełni satysfakcję przyszłemu czytelnikowi? Tak, to możliwe, wszystko bowiem zależy od atrakcyjnego sposobu aranżowania i inspirowania najmłodszych do podejmowania pierwszych prób czytelniczych, zgodnie z ich potrzebami, rozbudzoną ciekawością poznawczą, możliwościami rozwojowymi i aktywnością twórczą.

Nauczyciele przedszkoli od lat są w bardzo korzystnej sytuacji, gdyż sami mogą dokonywać wyboru koncepcji, według której będzie przebiegał proces edukacji w tym zakresie. Programy wychowania przedszkolnego dopuszczają naukę czytania z wykorzystaniem alternatywnych metod zabawowych. W ciągu ostatnich lat pojawiło się wiele interesujących koncepcji na opanowanie niełatwej sztuki czytania (szczegółowo opisano je w książce Nauka czytania dzieci w wieku przedszkolnym (Kamińska 1999). Najważniejszym kryterium doboru odpowiedniej metody powinna być jej skuteczność, atrakcyjność dla dziecka oraz zgodność ze stylem pracy nauczyciela. 
Nigdy nie należy zapominać, że przedszkolna nauka czytania nie powinna zatracać zabawowego charakteru.

Biorąc to pod uwagę, po wielu latach pracy, podczas których mogłyśmy sprawdzić dostępne na rynku edukacyjnym metody nauki czytania, dokonałyśmy wyboru jednej z nich. Kierowałyśmy się przede wszystkim stopniem jej atrakcyjności dla dzieci pod względem ich zaangażowania, samodzielności w podejmowaniu zadań, radości płynącej z pokonywania napotykanych trudności i odczuwanej przez nich satysfakcji z efektów podejmowanych działań. Do ostatecznego wyboru przekonały nas zasłyszane opinie dzieci, którymi dzieliły się między sobą podczas swobodnych rozmów zarówno w trakcie zabaw czytelniczych, jak i po ich zakończeniu. Jedną z naszych ulubionych zabaw dydaktycznych jest „Bank liter”. Chciałybyśmy podzielić się wrażeniami z jej przebiegu.

Pomysł na zabawę dydaktyczną „Bank liter”

Od wielu lat wprowadzamy dzieci pięcio- i sześcioletnie w „świat pisma”, zgodnie z założeniami innowacji pedagogicznej Ewy Arciszewskiej „Sojusz metod” (Arciszewska 1998). Uczestniczyłyśmy w wielu warsztatach prowadzonych przez jej inicjatorkę. Dokładnie też zapoznałyśmy się z proponowanym sposobem nabywania umiejętności czytelniczych przez dzieci w wieku przedszkolnym.

Poznana przez nas innowacja integruje wiele metod nauki czytania. Głównym jej celem jest nabycie umiejętności czytelniczych przez dzieci na poziomie elementarnym w pełnym zakresie alfabetu oraz przy zminimalizowaniu stresu związanego z nauką czytania dzięki nadaniu charakteru zabawy.

Przez wiele lat systematycznie realizowałyśmy poszczególne etapy tej koncepcji we wszystkich grupach wiekowych. Przestrzegałyśmy wszystkich zaleceń z listy kontrolnej, a zatem nie głoskowałyśmy, nie odpytywałyśmy i dawałyśmy możliwość wyboru zróżnicowanego materiału dydaktycznego.

Nasza praca z dziećmi potwierdziła słuszność założeń autorki, że czytanie może być łatwe i przyjemne. Doskonale bawimy się z dziećmi, podsuwając im wciąż nowe propozycje gier i zabaw. Dzieciaki chętnie i z zainteresowaniem korzystają z różnorodnych środków dydaktycznych, które wykonują same lub z naszą pomocą. Z poczuciem satysfakcji i osiągniętego sukcesu po kolejnych latach pracy tą metodą nadal doskonalimy swój warsztat w tym zakresie. Duży nacisk postawiłyśmy na indywidualizację procesu nauki czytania zgodnie z założeniem, że każde dziecko ma prawo rozwijać się we właściwym tylko dla siebie tempie i pod dyktando swoich osobistych dążeń.

Teraz już same poszerzamy materiał dydaktyczny o własne pomysły. Modyfikujemy gry i zabawy oraz wzbogacamy je o nowe elementy. Chcąc utrwalić obraz graficzny liter oraz dać wychowankom kolejną okazję do obcowania z literami pisanymi, wzbogaciłyśmy zabawę „Targ liter”, zaczerpniętą z metody odimiennej Ireny Majchrzak o nowe elementy i postanowiłyśmy otworzyć w naszej placówce „Bank liter” (Majchrzak 1995).

Przygotowania

Zabawę poprzedza długi okres przygotowawczy. Korzystając z pomysłu autorki, przygotowujemy dla każdego dziecka taśmę alfabetyczną. Wykorzystujemy do tego wstążkę pasmanteryjną o wymiarach 6×170 cm. 

Na taśmie, zgodnie z propozycją autorki, powinny znaleźć się małe litery alfabetu. Wychodząc jednak naprzeciw zainteresowaniom dzieci kodem literowym, zdecydowałyśmy się dać im do dyspozycji cały alfabet i umieszczamy na wstążce wszystkie litery alfabetu: wielkie i małe. W związku z tym na taśmie znajduje się 67 znaków. Końce wstążki zabezpieczamy kolorowym papierem samoprzylepnym. Chroni on ją przed strzępieniem, a jednocześnie jest miejscem do umieszczenia imienia dziecka. Następnie z kolorowego papieru samoprzylepnego wycinamy kwadraciki o wymiarze 2,5 × 2,5 cm. Na każdym z nich piszemy litery alfabetu i umieszczamy je w kopercie z ich symbolem graficznym.

Kiedy wszystko jest już gotowe, analizujemy harmonogram...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy