Dołącz do czytelników
Brak wyników

Praca z dzieckiem

9 listopada 2017

NR 17 (Maj 2016)

Przyjemne z pożytecznym
Czyli przywileje i obowiązki przedszkolaka

0 103

Obowiązki to nieodłączny element codzienności każdego człowieka. O tym, czy w przyszłości dzieci będą je traktować jako ciężar, czy też zaakceptują jako nierozłączną i naturalną cześć życia, decyduje forma, w jakiej zagoszczą w codziennym planie dnia najmłodszych. Kiedy zatem i jak wprowadzać je w domu i przedszkolu? Czy w parze z nimi powinny iść przywileje? Jakie korzyści płyną z ich posiadania, a jakie ryzyko niesie ich brak?
 

Dawniej dzieci traktowano jako pełnoprawnych członków rodziny, którzy, choć fizycznie słabsi, musieli wykonywać wiele prac obecnie uważanych za zarezerwowane jedynie dla pełnoletnich. Z kolei współcześnie wielu rodziców zapytanych „Jakie obowiązki ma Twoje dziecko?” odpowiada z ogromnym zdziwieniem: „żadnych”. Zdaniem niektórych dorosłych, dzieciństwo powinno być czasem beztroski, wolnym od jakichkolwiek trudów, obfitującym wyłącznie w przyjemności. Przyglądając się współczesnym rodzinom, można odnieść wrażenie, że posiadanie obowiązków to coś, co dotyczy wyłącznie dorosłych. Jednak oba podejścia niosą za sobą negatywne konsekwencje. Zbytnie obarczenie najmłodszych odpowiedzialnością, której nie są w stanie udźwignąć, może powodować poczucie braku kompetencji, a w przyszłości – ukształtować postawę nadmiernego poczucia kontroli. Z drugiej strony wykluczenie dzieci z pewnych powinności to strategia, której efekt może objawić się w postaci takich cech, jak trudności z organizacją, brak szacunku do rzeczy, pracy i innych ludzi.

Na wagę złota

Zapewne każdy rodzic i nauczyciel marzy, by wychowankowie wyrośli na ludzi obowiązkowych, umiejących należycie wypełniać powierzone im zadania, odpowiedzialnych, a przede wszystkim szczęśliwych – umiejących czerpać radość zarówno z codziennych trudów, jak i przyjemności. Gdy myślimy o dojrzałym dorosłym, przychodzą nam do głowy takie cechy, jak: uporządkowany, dbający o miejsce, w którym żyje czy pracuje, szanujący innych i ich pracę. Jak zatem właściwie kształtować takie cechy i postawy u młodego człowieka? Kiedy rozpocząć taką naukę?

Czym skorupka za młodu...

W starym powiedzeniu kryje się dużo prawdy, to bowiem, do czego jesteśmy przyzwyczajani od najmłodszych lat, zazwyczaj w przyszłości przychodzi nam jako coś naturalnego i oczywistego. Jeśli zatem chcemy, by dzieci prezentowały jakieś zachowania czy umiejętności w przyszłości, powinniśmy wprowadzać pewne zasady bardzo wcześnie. 

Zanim zostanę przedszkolakiem

Już od 2. r.ż., kiedy u dzieci rozpoczyna się proces kształtowania własnej odrębności i niezależności, obserwujemy u nich ogromną chęć współuczestniczenia we wszystkim, co dotyczy, w ich odczuciu, spraw dorosłych. Mały człowiek, który rozpoczyna naukę życia, pragnie mieć swój udział w codziennych czynnościach, jakie dzieją się w jego otoczeniu. Choć motoryka nie zawsze pozwala na precyzyjne wykonywanie zadań – chęci są wielkie i nie można ich hamować. Jest to bowiem czas, w którym młody człowiek rozpoczyna budowanie swoich kompetencji, sądów o samym sobie, kształtuje się jego poczucie własnej wartości. Ten moment, w którym dziecko oddałoby wszystko, aby tylko mieć swój udział w prozaicznych, dla nas dorosłych, czynnościach, już się nie powtórzy. Dlatego jest to właśnie czas, w którym należy dać dziecku możliwość uczestnictwa w codziennych obowiązkach, nawet kosztem własnego czasu (pewne obowiązki mogą się nieco przedłużyć) czy szkód wyrządzonych przez nie do końca skoordynowanego malucha.

Jakimi zatem zasadami należy się kierować, wyznaczając małemu dziecku zakres obowiązków? Jakie przywileje powinny iść w parze z nimi?

Oczekuj rozsądnie

Gdy wprowadzamy w codzienność dziecka określone obowiązki, za które będzie odpowiedzialne, ważne jest dostosowanie ich nie tylko do wieku dziecka, ale też do jego możliwości zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Obarczenie dziecka zbyt skomplikowanymi pracami przyniesie niezadowolenie, poczucie porażki i negatywnie wpłynie na dziecięce poczucie wartości. Tak więc, zanim zaczniemy formułowa...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy