Dołącz do czytelników
Brak wyników

Akademia rozwoju nauczyciela przedszkola

9 listopada 2017

NR 15 (Marzec 2016)

Perfekcjonizm

Krok pierwszy: Sprawdź, czy jesteś perfekcjonistą

Przeczytaj kolejno poniższe stwierdzenia. Przy każdym z nich zaznacz wariant, czy na ogół odnosi się ono do ciebie, czy nie. W swoich odpowiedziach bądź szczery.

 

L.p.

Stwierdzenia TAK
(na ogół odnosi się to do mnie)

NIE
(na ogół nie odnosi się to do mnie) 

1 Cele, które sobie stawiasz, zwykle są trudniejsze od tego, czego wymagają od siebie inni.    
2 Lubisz perfekcyjny ład i porządek, szczegółowe plany i trzymanie się procedur.    
3 Gdy popełnisz błąd, nie potrafisz przestać o tym myśleć. Nie możesz zająć się czymś innym, czasami nie możesz przez to spać.    
4 Z zaangażowaniem wchodzisz w rywalizację i trudno ci się pogodzić z tym, że nie jesteś najlepszy.    
5 Inni szanują cię za sumienność i obowiązkowość.        
6 Często potrzebujesz porównywać się do innych osób.    
7 Wymagasz bardzo dużo od innych i od samego siebie.    
8 Akceptujesz siebie tylko wtedy, kiedy robisz coś na 100%.    
9 Twój nastrój się pogarsza, kiedy inni robią coś lepiej od ciebie lub osiągają więcej niż ty.    
10 Masz trudności z przyznaniem się do błędów. Próbujesz to ukrywać, aby inni nie pomyśleli, że jesteś niekompetentny.    
11 Zdarza ci się pracować i udoskonalać coś, co inni już dawno skończyli.        
12 Trudno ci znieść, kiedy usłyszysz albo zobaczysz u siebie lub innych błędy językowe, przejęzyczenia, literówki, błędy ortograficzne. Natychmiast zwracasz na nie uwagę i musisz je poprawić.     
13 Inni twierdzą, że jesteś drobiazgowy i umiesz „znaleźć dziurę w całym”.     
14 Umiesz pochwalić innych, kiedy zrobią coś idealnie. W innym wypadku nie zasługują na twoją 
pozytywną uwagę.
   
15 Własny błąd to dla ciebie prawdziwa porażka. Czujesz się wtedy kimś gorszym.    
16 Jesteś swoim najsurowszym krytykiem.    
17 Jest dla ciebie bardzo ważne, co inni o tobie mówią i jak cię oceniają.    
18 W swojej ocenie częściej ponosisz porażki niż odnosisz sukcesy.    
19 Rzadko jesteś zadowolony z efektów swojej pracy. Od razu zaczynasz myśleć, co mógłbyś zrobić lepiej.        
20 Często boisz się, że nie sprostasz oczekiwaniom innych.    
21 Bardzo nie lubisz nie mieć racji, mylić się w jakiejkolwiek sprawie.    
22 Przestajesz siebie akceptować, kiedy nie jesteś w stanie sprostać swoim oczekiwaniom.    
23

Uważasz, że inni bacznie cię obserwują i nieustannie oceniają, szczególną wagę zwracając na błędy.    

   
24 Najważniejsze dla ciebie są efekty, a nie włożony wysiłek i intencje.    
25 Każdy dzień rozpoczynasz od spisania rzeczy do zrobienia. Tylko wtedy potrafisz być zadowolony, kiedy uporasz się ze wszystkimi.    
26 Denerwują cię osoby, które nie mają tak wysokich wymagań wobec samych siebie jak ty.    
27 Czujesz się dobrze tylko wtedy, kiedy stawiasz sobie wysoko poprzeczkę.    
28 Przed zakończeniem pracy sprawdzasz ją wielokrotnie, aby wyeliminować jakiekolwiek pomyłki 
i niedostatki.    
   
29 Jeśli czegoś nie wiesz lub nie potrafisz, trudno ci się do tego przyznać i zapytać lub poprosić o pomoc.    
30 Nie lubisz robić niczego byle jak.    
31 Jeśli masz sporo czasu na wykonanie zadania, nigdy nie oddajesz go wcześniej. Do ostatniej chwili coś ulepszasz i poprawiasz.    
32 Jeśli robisz cokolwiek, to „tak jak należy” albo wcale się za to nie bierzesz.    
33 Jeśli coś ci nie wyszło, na ogół szukasz winy i odpowiedzialności w sobie.    
34 To, co robisz, nigdy nie wydaje ci się wystarczająco dobre.    
35 Starasz się być jak najlepszy i lepszy od innych w tym, co robisz.    
36 Inni postrzegają cię jak osobę bardzo surową i krytyczną w ocenie. Wiedzą, że na twoją pochwałę naprawdę trzeba zasłużyć.        
37 Trudno ci znieść sytuację, kiedy słyszysz słowa krytyki od innych.    
  Suma odpowiedzi TAK i NIE:        

 

Wyniki ogólne:

  • Jeśli zgodziłeś się przynajmniej z sześcioma stwierdzeniami, oznacza to, że obecna jest u ciebie skłonność do perfekcjonizmu. 
  • Jeśli zaznaczyłeś odpowiedzi TAK przy przynajmniej 12 stwierdzeniach, twój perfekcjonizm może ci zauważalnie utrudniać życie.
  • Jeśli zgodziłeś się przynajmniej z 18 stwierdzeniami, może towarzyszyć ci niezdrowy, dysfunkcjonalny perfekcjonizm. Z im większą liczbą stwierdzeń się zgadzasz, tym perfekcjonizm może być dla ciebie poważniejszą trudnością.

Wymiary perfekcjonizmu:

  • Jeśli zgodziłeś się przynajmniej z trzema stwierdzeniami o numerach: 1, 2, 3, 4, 5, 8, 11, 15, 16, 18, 19, 22, 24, 25, 27, 28, 30, 31, 32, 33, 34, 35, masz tendencję do perfekcjonizmu zorientowanego na siebie.

Krok drugi: Określ, w jakich obszarach życia towarzyszy ci perfekcjonizm

Można być perfekcjonistą, który wymaga przede wszystkim od siebie albo przede wszystkim od innych. Można być perfekcjonistą, który uważa, że to otoczenie wymaga od niego. Można mieć w każdym z tych wymiarów perfekcjonistyczne podejście. I w końcu perfekcjonistą można być tylko w niektórych lub we wszystkich dziedzinach swojego życia. Określ, jak jest u ciebie (Tabela 1).

Pamiętaj, aby twoje propozycje, zanotowane w kolumnie prawej, nie były bardzo radykalne. Już drobne modyfikacje wystarczą, aby zacząć zmieniać.

 

Tabela 1. Obszar perfekcji

Twoje obszary perfekcji

Przykłady perfekcjonistycznych zachowań, które najbardziej ci przeszkadzają    

Co możesz z nimi zrobić? Jaką zmianę możesz wprowadzić, aby być mniej 
perfekcjonistyczny w danym obszarze?

Osiągnięcia w pracy

   

Osiągnięcia w edukacji

   

Dieta       

   

Aktywność fizyczna, sport

   

Porządek, sprzątanie, czystość, higiena    

   

Planowanie, organizowanie

   

Wygląd zewnętrzny, ubiór

   

Związki intymne, bycie partnerem

   

Relacje z innymi, sympatia otoczenia

   

Bycie rodzicem    

   

Bycie nauczycielem    

   

Bycie wychowawcą

   

Zainteresowania, hobby

   

Rozwój duchowy    

   

Rozwój własnych umiejętności    

   

 

Krok trzeci: Przypominaj sobie, że nie musisz być perfekcyjny

Perfekcjonizm to szereg założeń w naszej głowie: jak powinniśmy się zachować, co zrobić, co osiągnąć, jak powinni postępować inni, czego wymaga od nas otoczenie. Warto przeciwstawiać się im tak często, jak tylko się da. Pomocne może okazać się wcześniejsze przygotowanie nowych – antyperfekcjonistycznych – stwierdzeń i umieszczenie ich w różnych ważnych miejscach w domu i w pracy, aby wzmacniały w nas nowy sposób myślenia.

 

Antyperfekcjonistyczne założenia

Na ile w nie wierzysz 
od 0 do 100%?

Gdzie możesz umieścić fiszkę z tą treścią?

Mogę popełniać błędy

   

Zasługuję na akceptację i pozytywne uczucia niezależnie od efektów mojej pracy i starań.

   

Jestem wartościowy bez względu na moje sukcesy i porażki.

   

Nie muszę robić wszystkiego idealnie.

   

Pomyłki to ludzka rzecz.

   

Ocena innych osób nie jest najważniejsza.

   

Nie muszę spełniać oczekiwań innych.

   

Nie muszę być najlepszy zawsze i we wszystkim.

   

Jakie jeszcze inne przekonania możesz przywołać, aby niwelować perfekcjonizm w sobie? Zapisz swoje propozycje.

   

 

Krok czwarty: Demaskuj zniekształcenia poznawcze, które utrwalają perfekcjonizm

Zniekształcenia poznawcze to błędny sposób odbierania rzeczywistości. Nie są one efektem głębokiej refleksji, tylko raczej poznawczego automatu, który obecny jest w naszej głowie. Ich celem jest utrzymanie słuszności naszych przekonań, również tych, które dotyczą perfekcjonizmu. Dlatego tak ważne jest, abyśmy uczyli się je dostrzegać i eliminować ze swojego myś...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy