Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pisanie i czytanie w przedszkolu

14 listopada 2017

NR 20 (Październik 2016)

Czytanie po „nowemu”?
Prezentujemy etapy nauki oraz metody, z których może skorzystać nauczyciel

0 83

Od września 2016 r. obowiązuje w przedszkolu nowa podstawa programowa. Jedną z ważniejszych zmian jest włączenie umiejętności czytania do katalogu umiejętności kształconych w przedszkolu. Wiąże się to ze zmianą całego systemu edukacji i powrotem do rozpoczynania nauki w szkole w wieku lat siedmiu. Jak poradzić sobie ze zmianami?
 

Etap rocznego przygotowania przedszkolnego będzie obejmował czas od ukończenia przez dziecko 6 lat do rozpoczęcia nauki w szkole. Ma być to okres, w którym dziecko nabędzie umiejętność czytania i przygotuje się do nauki pisania. Rozbicie tych dwóch umiejętności na różne etapy edukacyjne wydaje się o tyle słuszne, że pisanie jest umiejętnością znacznie trudniejszą. Jednocześnie warto pamiętać, że nauka czytania i pisania bardzo często się ze sobą łączy – któż z nas nie zna czterolatka, który potrafi już napisać swoje imię i kilka innych, prostych wyrazów. 

Etapy nauki czytania

Nauka czytania przebiega pewnymi etapami. Nie można po prostu usiąść i nagle nauczyć się czytać. Nauczyciel pracujący w przedszkolu ma wiele możliwości nauki dzieci czytania, i w większości przypadków były już one realizowane w przedszkolach. Nie nazywało się to „nauką czytania”, ale miało na celu właśnie przygotowanie dzieci do rozpoczęcia nauki w szkole. Prawdę jest też, że do czytania garną się już czterolatki – są bardzo zainteresowane literami w książce, dopytują, co jest napisane na szyldach lub gazetkach, bardzo często rozpoznają już swoje imię lub przynajmniej pierwszą jego literę. Nie oznacza to, że wszystkie maluchy będą tym zainteresowane, ani tego, że ich zainteresowanie przerodzi się 
w chęć nauki czytania. Dobry nauczyciel przedszkola podąża za dzieckiem i gdy zauważa, że maluch garnie się do nauki czytania i pisania, wspiera go w kształceniu tych trudnych umiejętności, gdyż im wcześniej dziecko je opanuje, tym większe będzie miało szanse odnieść sukcesy w nauce szkolnej. Jestem przekonana, że duża część nauczycieli właśnie w ten sposób pracowała i pracuje ze swoimi wychowankami, w związku z tym zmiana podstawy programowej niewiele zmieni w ich sposobie pracy. Dzieci w przedszkolu przygotowują się do nauki czytania i pisania podczas zabaw, zajęć i przeróżnych sytuacji edukacyjnych – nie ma to być nauka w rozumieniu szkolnym, czyli „ławeczka i książeczka”. Zresztą nawet w klasie pierwszej przed obecną reformą rzadko kiedy tak to wyglądało. Dzieci uczą się przede wszystkim przez zabawę, która ma je zachęcić do poznawania świata liter, a nie zniechęcić i kojarzyć się z ciężką pracą. 

Definicja czytania

Czytanie to rozpoznawanie, identyfikowanie i łączenie liter drukowanych lub pisanych. W nauce czytania chodzi więc o to, by z pojedynczych elementów (liter) stworzyć sensowną całość (wyraz). Funkcje, które będą do tego potrzebne, to przede wszystkim analiza i synteza wzrokowa oraz słuchowa. Bardzo istotne jest też wypracowanie nawyku koncentrowania się na zadaniu, dobra pamięć słuchowa oraz prawidłowy rozwój mowy (wady wymowy mogą znacznie utrudniać dzieciom przede wszystkim naukę pisania, ale czytania również). Dzieci powinny być też zainteresowane czytaniem jako takim, albowiem, żeby coś zostało zapamiętane musi być skojarzone z bodźcem pozytywnym (z negatywnym też, ale nie o to przecież chodzi w nauce, by kojarzyła się dzieciom z czymś przykrym). Jakąkolwiek pracę z dziećmi warto zacząć od pogłębionej diagnozy ich umiejętności w tym zakresie oraz od wzbudzania ciekawości poznawczej w zakresie świata liter w ogóle. 

Na co warto zwrócić uwagę podczas obserwacji dzieci? Przede wszystkim powinniśmy dostrzec, czy dziecko w ogóle interesuje się literami, np. podczas oglądania książeczek, na spacerze, czy zadaje pytania „co tu jest napisane?”, czy stara się rozpoznawać lub rozpoznaje swoje imię. Jest to pierwszy sygnał, że maluch jest zainteresowany czytaniem i warto wspierać go w tym działaniu. Po drugie, należy się dowiedzieć, w jakim stopniu dziecko dokonuje już analizy i syntezy głosek, czy potrafi określić, jaką głoskę słyszy na początku słowa lub na końcu. Duża część czterolatków dzieli słowa na sylaby, ale nie dokonuje jeszcze syntezy i analizy głosek – umiejętność taką osią...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy