Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zwolnienia lekarskie oraz dłuższe nieobecności nauczycieli – uregulowania prawne

Artykuły z czasopisma | 14 listopada 2017 | NR 20
513

Niezdolność nauczyciela do wykonywania pracy spowodowana chorobą ma istotny wpływ na trwałość stosunku pracy. Z jednej strony sprzyja jego ochronie (zakaz wypowiadania umów o pracę podczas usprawiedliwionej nieobecności w pracy), z drugiej zaś − w przypadku choroby długotrwałej może stanowić podstawę rozwiązania stosunku pracy.

Analizując temat, warto przypomnieć, że zatrudnianie nauczycieli w placówkach oświatowych następuje w dwojaki sposób: stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się na podstawie umowy o pracę lub mianowania. Wyraźnie wskazuje na to treść art. 10 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela. Nawiązanie z nauczycielem stosunku pracy opartego na konkretnej podstawie prawnej ma istotne znaczenie dla omawianego zagadnienia, bowiem w różny sposób kształtuje się sytuacja prawna nauczyciela w kontekście rozwiązania z nim stosunku pracy, gdy ten jest czasowo nieobecny w pracy z powodu choroby. 

Nauczyciel kontraktowy

Zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela rozwiązanie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony może nastąpić w każdym czasie i bez wypowiedzenia w razie niezdolności nauczyciela do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż jeden rok, chyba że w szczególnie uzasadnionych wypadkach lekarz leczący stwierdzi możliwość powrotu do pracy w zawodzie nauczyciela. Wówczas okres nieobecności 
w pracy, spowodowanej chorobą, może być przedłużony do dwóch lat, licząc łącznie okres niezdolności do pracy i urlopu dla poratowania zdrowia. Wskazany wyżej przepis reguluje zasady rozwiązywania stosunku pracy z nauczycielem nieobecnym w pracy wskutek niezdolności do pracy z powodu choroby. Ta szczególna regulacja wyłącza stosowanie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b Kodeksu pracy oraz ogólne zasady ponownego zatrudniania po okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, co znajduje swoje zastosowanie do pracowników kodeksowych. A zatem nauczyciel zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony może chorować bez obawy o utratę pracy przez rok. W tym czasie dyrektor nie może z nim rozwiązać umowy o pracę z powodu jego nieobecności w pracy.

 

Zapamiętaj!

Dopuszczalność rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z nauczycielem kontraktowym nieobecnym w pracy z powodu niezdolności do pracy wywołanej chorobą zachodzi po upływie roku niezdolności do pracy. 


Nauczyciel mianowany

W gorszej sytuacji są natomiast nauczyciele zatrudnieni na podstawie mianowania (w stosunku do nauczycieli zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony). Otóż stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania ulega rozwiązaniu w razie 
czasowej niezdolności nauczyciela do pracy spowodowanej chorobą, jeżeli okres tej niezdolności przekracza 182 dni, przy czym do okresu niezdolności do pracy wlicza się również przypadające w tym okresie przerwy obejmujące dni, w których w placówce (zgodnie z odrębnymi przepisami) nie odbywają się zajęcia. W szczególnie uzasadnionych wypadkach okres nieobecności w pracy może być przedłużony o kolejne 12 miesięcy, o ile nauczyciel uzyska prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, o którym mowa w przepisach dotyczących świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, lub zostanie mu udzielony urlop dla poratowania zdrowia. Tak stanowi treść 
art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela. Do 182 dni choroby wlicza się także przerwy w pracy placówki, w których (zgodnie z odrębnymi przepisami) nie odbywają się zajęcia. Jeżeli więc nawet nauczyciel przerwie zwolnienie lekarskie, np. na czas Świąt Wielkanocnych, to okres tej przerwy wliczany jest do 182 dni dopuszczalnej nieobecności w pracy. Warto w tym miejscu przywołać orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2012 r. (sygn. akt I PK 95/11). Sąd Najwyższy podniósł w nim, iż Karta Nauczyciela jest aktem szczególnym w stosunku do Kodeksu pracy i w związku z tym może zawierać inne rozwiązania. Takim przykładem jest właśnie art. 23 ustawy Karta Nauczyciela. Dyrektor przedszkola może jednak wstrzymać się ze zwalnianiem pracownika, który przebywa na zwolnieniu lekarskim dłużej niż 182 dni, jeśli otrzyma on świadczenie rehabilitacyjne lub skorzysta z urlopu dla poratowania zdrowia. A zatem, zgodnie z Kartą Nauczyciela, stosunek mianowania rozwiązuje się z mocy prawa, jeśli niezdolność do pracy trwa więcej niż 182 dni, natomiast decyzja o jego ewentualnym przedłużeniu należy wyłącznie do dyrektora. Nie musi on jednak przedłużać zatrudnienia, mimo iż nauczyciel otrzymał świadczenie rehabilitacyjne. Zdaniem Sądu Najwyższego prawo do zwolnienia chorującego nauczyciela wynika z konieczności zapewnienia szczególnej organizacji pracy przez cały rok szkolny. Długotrwałe zwolnienia lekarskie dezorganizują zaś pracę w szkolnictwie. Konkludując, nauczyciel mianowany może zostać zwolniony po 182 dniach choroby, mimo że przyznano mu świadczenie rehabilitacyjne. Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania 
z przyczyn określonych wyżej następuje z końcem tego miesiąca, w którym upływa okres czasowej niezdolności nauczyciela do pracy, o czym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela. Co więcej, pracodawca nie jest zobligowany do podjęcia przewidzianej w treści art. 38 Kodeksu pracy konsultacji ze związkami zawodowymi na temat zwolnienia nauczyciela w trybie art. 23 Karty Nauczyciela. W tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 lutego 1998 r. (sygn. akt I PKN 495/97).

Warto też zwrócić uwagę na to, że również długotrwałe nieobecności nauczyciela mogą być podstawą jego zwolnienia z pracy. Co prawda kwestia kryteriów doboru nauczyciela do zwolnienia nie jest uregulowana obowiązującym prawem, była ona jednak przedmiotem a...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy