Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

9 listopada 2017

NR 17 (Maj 2016)

Nowości w prawie oświatowym
Zmiany w prawie oświatowym istotne z punktu widzenia nauczyciela przedszkolnego

0 22

Wrzesień 2016 r. będzie – na razie wszystko na to wskazuje – okresem dużych zmian w edukacji. O niektórych sprawach już wiadomo na pewno – zgodnie z nowelizacją ustawy o systemie oświaty obowiązkiem szkolnym zostaną objęte dzieci 7-letnie. Sześciolatki będzie obowiązywało roczne przygotowanie przedszkolne, będą mogły też pójść od razu do klasy pierwszej (po spełnieniu pewnych warunków). Jakie zadania i wyzwania stawia przed nauczycielami przedszkolnymi nowa (projektowana) podstawa programowa? Jakie umiejętności warto ćwiczyć u dzieci 6-letnich, aby przygotować je do debiutu szkolnego?

W związku z nowymi propozycjami zmianie musi ulec podstawa programowa – zarówno ta dla wychowania przedszkolnego, jak i ta obowiązująca w edukacji wczesnoszkolnej. Projekty nowych podstaw dostępne są m.in. na stronie www Ministerstwa Edukacji Narodowej. W momencie przygotowywania tego materiału, mówimy ciągle o planowanych zmianach. 

Nowelizacja Ustawy o systemie oświaty – czyli co wiemy na pewno

Zmiana podstawy programowej jest konsekwencją nowelizacji Ustawy o systemie oświaty. 29 grudnia 2015 r. Parlament Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 35).

Najważniejsze zmiany dotyczą:

  • wprowadzenia obowiązku szkolnego dziecka od 7. r.ż.,
  • prawa do rozpoczęcia edukacji szkolnej dziecka od 6. r.ż.

Warunkiem jest korzystanie z wychowania przedszkolnego w roku szkolnym poprzedzającym ten rok szkolny, w którym dziecko ma rozpocząć naukę w klasie pierwszej. Jeśli dziecko nie chodziło do przedszkola – może zostać zapisane do szkoły pod warunkiem uzyskania opinii o gotowości do rozpoczęcia nauki w szkole wydanej przez publiczną lub niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną.

  • wprowadzenia obowiązku przedszkolnego dla dziecka 6-letniego

Ta zmiana najsilniej dotknie placówki przedszkolne. Sześciolatki będą mogły realizować w przedszkolu roczne „przygotowanie” do szkoły. W projekcie nowej podstawy programowej nauczania przedszkolnego będą zawarte treści i umiejętności, które sześciolatek powinien przyswoić w przedszkolu – w tym kształtowanie umiejętności czytania, pisania i liczenia (więcej o nowej podstawie programowej – niżej). Nowa „zerówka” właściwie przypomina dawną pierwszą klasę – przejście między nimi (zgodnie z intencją ustawodawcy) powinno przebiec bardzo płynnie.

  • prawa dziecka w wieku od 3. do 5. r.ż. do korzystania z wychowania przedszkolnego 

„Prawo” nie oznacza „obowiązku” – w praktyce ten zapis mówi o tym, że dzieci w wieku 3–5 lat mogą uczęszczać do przedszkola, jeśli będą tam wolne miejsca – priorytet w przyjęciu mają dzieci 6-letnie, które są objęte obowiązkiem przedszkolnym. W praktyce zatem pięciolatki (jeśli rodzice podejmą taką decyzję) nie muszą uczęszczać do żadnej placówki, co wydaje się bardzo niekorzystne z punktu widzenia rozwoju dziecka pięcioletniego – gotowego do przyswajania nowych umiejętności i ćwiczenia kompetencji społecznych. Niemniej jednak zakłada się, że od września 2016 r. wszystkie dzieci 4- i 5-letnie, które rodzice zdecydują się posłać do przedszkola, mają mieć zapewnione miejsce realizacji wychowania przedszkolnego. 

Od 1 września 2017 r. prawo to ma dotyczyć także dzieci 3-letnich. Już obecnie (początek kwietnia) wiadomo, że zabraknie miejsc, szczególnie dla najmłodszych roczników. Pomysły na rozwiązanie tego problemu są różne – zaangażowanie placówek niepublicznych do sprawowania opieki, tworzenie oddziałów przedszkolnych w zespołach szkolnych itp. 

Podsumowując: do przedszkola będą mogły uczęszczać dzieci w wieku 3–6 lat. Wyjątkiem są dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, które taką opieką będą mogły być objęte do 9. r.ż. – przysługuje im prawo do odroczenia obowiązku szkolnego. 

Nowa podstawa programowa nauczania przedszkolnego (projekt) – proponowane zmiany z komentarzem

Najkrócej rzecz ujmując – nowa podstawa programowa jest rodzajem powrotu do stanu, który obowiązywał przed rokiem szkolnym 2009–2010. Wrzesień 2009 r. był początkiem procesu (obecnie zahamowanego) obniżania wieku obowiązku szkolnego do 6 lat oraz przeniesienia nauki czytania i pisania do klas I–III szkoły podstawowej. Wcześniej – do pierwszej klasy szły siedmiolatki, sześciolatki natomiast obowiązywało roczne przygotowanie, które mogły odbywać w najstarszej grupie przedszkolnej lub „zerówce” szkolnej. Nowelizacja ustawy z grudnia 2015 r. przywraca ten stan.

Projekt nowej podstawy programowej nauczania przedszkolnego nie różni się w ogólnym zarysie od obecnie obowiązującego. Istotną zmianą jest wprowadzenie zapisów rozszerzających materiał i umiejętności przeznaczone do opanowania przez dzieci 6-letnie w zakresie kompetencji językowych i matematycznych.

Przyjrzyjmy się teraz szczegółowym zapisom z projektu nowej postawy programowej. Kursywą zaznaczony jest oryginalny tekst z projektu ustawy. Wybrałam te fragmenty, które odwzorowują kierunek zmian.

 

Celem wychowania przedszkolnego jest:
(m.in.) przygotowanie dzieci do nabywania umiejętności czytania i pisania.

Aby osiągnąć cele wychowania przedszkolnego, należy wspomagać rozwój, wychowywać i kształcić dzieci w następujących obszarach, takich jak: 
(m.in.) Tworzenie warunków do doświadczeń językowych w zakresie reprezentatywnej i komunikatywnej funkcji języka (ze szczególnym uwzględnieniem nabywania umiejętności czytania i pisania).

Dziecko kończące wychowanie przedszkolne:

  • zna drukowane i pisane, małe i wielkie litery;
  • układa wyrazy z liter i zdania z wyrazów; 
  • potrafi czytać proste wyrazy i krótkie zdania;
  • kreśli znaki literopodobne;
  • potrafi odwzorować kształty liter;
  • podejmuje próby pisania...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy