Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia na czasie

13 marca 2018

NR 27 (Maj 2017)

Na porządki jest zawsze czas!

0 407

Dzieci uwielbiają spędzać czas na zabawie. Niekiedy, nim się obejrzymy, na środku przedszkolnej sali mogą się znaleźć misie, klocki, lalki, samochody i wiele innych kolorowych i, oczywiście, niezbędnych do „bawienia się” rzeczy. O ile zabawa zawsze kojarzy się przedszkolakom radośnie, o tyle samo porządkowanie już nie zawsze. Czy jest jakiś sposób, by nauczyć przedszkolaka panowania nad bałaganem? Jest – i to kilka! Warto poznać wszystkie, bo na porządki zawsze może być dobry czas.

Nauka sprzątania jest ważna

Porządkowanie to ważny etap dla każdego malucha. Na naukę segregowania i odkładania rzeczy na właściwe miejsce nigdy nie jest za wcześnie, ale musi ona przebiegać stopniowo i naturalnie. Nie można przyśpieszyć opanowania umiejętności robienia porządków przez dziecko, ale z pewnością można ułatwić nabycie tej kompetencji. Przede wszystkim trzeba pamiętać, że to osoba dorosła (szczególnie ta bliska dla malucha: rodzic czy nauczyciel) stanowią dla niego źródła, wzory zachowania. W praktyce oznacza to, że dzieci uważnie obserwują zachowanie dorosłych w określonych sytuacjach i na tej podstawie modelują własne sposoby reagowania. Jeśli więc zamierzamy uczynić z dzieci „wspaniałych i nieustraszonych pogromców bałaganu” wpierw musimy sami tacy być i demonstrować pożądany rodzaj zachowania. 

 

PAMIĘTAJ!

Nauka porządkowania jest bardzo ważną umiejętnością, której nie można przyspieszyć czy też opanować za przedszkolaki, ale z pewnością można ułatwić jej nabycie. Dorośli stanowią dla dzieci modelowy wzór zachowania, dlatego koniecznie zadbaj o porządek w swoim miejscu pracy. Niech dzieci z twojej grupy widzą, jak nauczycielka sprząta np. swoje dokumenty na biurku, jak je segreguje i odkłada na swoje miejsce. Obserwacja tego typu czynności w naturalny sposób pomaga dzieciom przyswoić czynności samoobsługowe i porządkowe.


Zasady skutecznej nauki porządkowania

Rozwój dzieci przebiega w sposób dynamiczny i zróżnicowany. Ten fakt natomiast przekłada się na indywidualny poziom umiejętności, jakimi aktualnie dysponują maluchy. Sposób porządkowania oraz opanowania czynności samoobsługowych będzie przebiegać odmiennie u każdego 
z podopiecznych, jednak można wyróżnić kilka zasad, które z pewnością przyczynią się do rozwoju tych kompetencji.

ZASADA 1. Pokazuj, demonstruj i wykorzystaj każdą okazję

Dzieci lepiej utrwalają informacje, jeśli mogą nie tylko o nich usłyszeć, ale przede wszystkim zobaczyć na konkretnym przykładzie, np. w zachowaniu nauczycielki, a później wraz z nim wspólnie wykonywać daną czynność. Warto pamiętać, że dzieci chętnie angażują się we wspólne prace z osobą dorosłą. Bardzo lubią pomagać. Sprawia im to wielką radość, czują się ważne i pomocne. Tą naturalną potrzebę towarzyszenia dorosłemu warto wykorzystać podczas nauki sprzątania i dbania o wspólne rzeczy. Jeśli tylko istnieje możliwość, można zorganizować dodatkowe narzędzia do sprzątania, np. zabawkowe zmiotki czy też dodatkowe ścierki do kurzu, odpowiednie i poręczne dla dzieci. Maluchy mogą nie tylko uczyć się porządkowania np. po zabawie, ale także samodzielnie dbać o swoją salę przedszkolną, ćwicząc i utrwalając tym samym umiejętność dbania o swoje otoczenie.

ZASADA 2. Chwal, nagradzaj i wspieraj 

Niektóre dzieci szybciej opanują czynność porządkowania. Od innych zdobycie tej umiejętności będzie wymagało więcej czasu i wysiłku. Należy jednak doceniać każdą inicjatywę przedszkolaków, np. posprzątanie klocków, odłożenie misia na półkę, i głośno ją aprobować. Każdy mały krok w stronę „pogromcy bałaganu” powinien zostać dostrzeżony przez nauczycielkę. Aby dodatkowo zmobilizować swoją grupę do czynności porządkowania, warto wprowadzić różnorodne konkursy czy też inne metody wzmacniające zaangażowanie. Warto także pamiętać, aby zawsze o takim zachowaniu opowiedzieć rodzicom, kiedy przyjdą po dziecko. Głośna pochwała zachowania przedszkolaka w jego obecności, sprzyja utrwaleniu pożądanego zachowania oraz może pomóc w zainicjowaniu podobnych praktyk w domu.

 

PRZYKŁADOWE ZABAWY – ĆWICZENIA W PORZĄDKOWANIU

Zabawa „Uwaga, uwaga tra, la, la– muzyka gra”
Do zabawy potrzebujemy odtwarzacza muzyki oraz jednego utworu, najlepiej wybranego przez dzieci. Nauczycielka zapowiada, że teraz jest czas na sprzątanie i gdy tylko zabrzmi muzyka, dzieci powinny radośnie zatańczyć, podskakiwać. Kiedy muzyka zamilknie, każde dziecko ma odłożyć na swoje miejsce jak najwięcej pozostawionych po zabawie przedmiotów. Grupa działa wspólnie, a jej zadaniem jest posprzątanie całej sali, nim utwór się skończy. Przy tej zabawie jest bardzo dużo śmiechu i radości.

Zabawa „Miś–pogromca bałaganu”
Nauczycielka wraz z dziećmi wybiera jedną zabawkę maskotkę (przytulankę), która będzie niestrudzonym pogromcą bałaganu. Dzieci mogą wspólnie wybrać jej zabawne imię, stworzyć symboliczne odznaki czy też całe ubranie „pogromcy bałaganu”. Ważne, aby taka maskotka znajdowała się w sali w widocznym miejscu i aby swoją obecnością przypominała o wspólnych porządkach. Gdy nastąpi czas na sprzątanie, nauczycielka bierze misia z półki, zaprasza dzieci do koła i zmienionym tonem głosu mówi: „Raz…dwa…trzy… Miś pogromca bałaganu mówi, że wspólnie sprzątamy (np. klocki)”

Poszczególne rzeczy wymagające posprzątania powinny być konkretnie nazwane. Po skończonym sprzątaniu miś może wręczyć każdemu pomocnikowi nagrodę za wspólną pracę: odznakę czy też kolorową naklejkę.

 

ZASADA 3. Wymagaj i wspieraj w wysiłku

Jeśli twoja grupa wie już dokładnie, w jaki sposób sprzątać, stwórz jak najwięcej okazji do ćwiczenia tej nowej umiejętności. Wspieraj zaangażowanie dzieci, ale też i bądź uważna, czy sprzątanie nie sprawia nagle niespodziewanych trudności. Warto także podzielić się z rodzicami dzieci swoimi opiniami i spostrzeżeniami. Wspólna nauka czynności samoobsługowych w domu i w przedszkolu to solidna podstawa dla pomyślnego rozwoju tej umiejętności. 

 

UWAGA!

Jeśli dostrzeżesz, że rodzice nadmiernie wyręczają swoje pociechy w wykonywaniu samodzielnych czynności, takich jak np. odkładanie kapci na swoją półeczkę czy też zdejmowanie bucików, warto przeprowadzić krótki warsztat skierowany do opiekunów pt. „Jestem samodzielny i dużo już rzeczy robię sam”– jak wspierać i rozwijać czynności samoobsługowe i porządkowe pośród dzieci?Jeśli nie ma na to warunków czy też okoliczności nie sprzyjają, można podejść do rodzica i opowiedzieć, z jakim zaangażowaniem dziecko coś samodzielnie zrobiło w zakresie czynności porządkowych, np. „Jasiu samodzielnie rozebrał się dziś z kurtki po spacerze, odwiesił swoją kurtkę na odpowiednim wieszaku”. Rodzice często wyręczają dzieci, bo nie zdają sobie sprawy, jak ważna jest samodzielna nauka i praktykowanie kolejnych czynności przez dzieci. Nauczyciel swoimi spostrzeżeniami może wskazać na aktualne możliwości dziecka, a także zaproponować możliwe sposoby ćwiczenia tych umiejętności.


Jak zachęcić przedszkolaka do sprzątania?

Sprzątanie często kojarzy się z monotonną czynnością. Tymczasem wspólne porządki mogą się okazać doskonałą szansą na naukę innych wartości, takich jak bezinteresowna pomoc czy wspólne dbanie o rzeczy, i – co najważniejsze – mogą stać się ciekawym i pełnym radości zadaniem. Jak sprawić, by dzieci chciały i angażowały się w porządki?

  • Dzieci w wieku przedszkolnym szybko nabywają wiedzę poprzez rozumowanie przyczynowo-skutkowe. Słowo „dlaczego?” nabiera w tym okresie wręcz symbolicznego znaczenia. Dlatego warto podkreślać konsekwencje dbania o wspólne rzeczy, np. na drugi dzień po sprzątaniu, przed zaplanowanymi czynnościami, warto podkreślić: „Siedzimy teraz w czystej sali (lub „Wszyscy wiemy, że nasze zabawki są na swoich półkach i od razu możemy się nimi pobawić”).To dzięki wam, bo wczoraj tak wspaniale posprzątaliście”. Uwypuklenie wkładu dzieci w dbanie o prządek sprawia, że czują się one dumne ze swoich działań i zadowolone z pochwały dorosłego.
  • Dzieci w wieku przedszkolnym potrzebują określonych zasad oraz sprecyzowanych i zrozumiałych reguł funkcj...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy