Dołącz do czytelników
Brak wyników

Edukacja matematyczna

21 listopada 2017

NR 29 (Wrzesień 2017)

Miara i mierzenie

Jeden z obszarów z zakresu edukacji matematycznej, charakterystyczny dla edukacji przedszkolnej, to miara i mierzenie. Podczas realizowania tego zagadnienia dziecko ustala, co jest większe, co mniejsze, dokonuje pomiaru na różne sposoby, np.: dłonią, palcami, łokciem, krokami, stopą czy określonymi przedmiotami oraz porównuje długości, np.: pasków, sznurków, tasiemek, przedmiotów codziennego użytku. Ponadto dzieci zapoznają się w tym okresie z przyrządami służącymi do mierzenia (np. z linijką czy ekierką).

Zgodnie z podstawą programową wychowania przedszkolnego: „Dziecko przygotowane do podjęcia nauki w szkole: eksperymentuje, szacuje, przewiduje, dokonuje pomiaru długości przedmiotów, wykorzystując np. dłoń, stopę, but”1. Zdaniem Kristin Dahl i Matiego Leppa „mierzymy, żeby sprawdzić, jakie coś jest długie, krótkie, szerokie, wąskie lub głębokie. Albo, żeby się dowiedzieć, czy ktoś jest wysoki czy niski, chudy czy gruby”. Miara i mierzenie to zatem jedne z powszechnych, życiowych pojęć, z których wielokrotnie korzystamy w trakcie realizowania wielu codziennych zadań i aktywności. 

Podejmując zagadnienie miary i mierzenia, nie sposób nie zwrócić uwagi na takie kwestie, jak pomiary oraz wszelkie przyrządy niezbędne do ich wykonania. Dla przykładu, „dawniej długości przyrównywano do różnych części ciała. Mierzono np. w stopach albo w łokciach czy odległości od łokcia do koniuszka środkowego palca”3. Dziś pomiary dokonywane są – w zależności od długości mierzonego obiektu – w kilometrach, metrach, centymetrach lub minimetrach. Nie sposób wymagać, aby już na etapie edukacji przedszkolnej dzieci posługiwały się tymi jednostkami, jednak jest to czas, w którym zapoznajemy uczniów z pojęciem miary i mierzenia oraz miejscem realizowania pierwszych ćwiczeń doskonalących  dziecięce umiejętności w tym zakresie.

Głównym celem zabaw i ćwiczeń z zakresu miary i mierzenia w przedszkolu (biorąc pod uwagę, że mamy do czynienia z przedoperacyjnym etapem rozwoju myślenia dzieci4) jest m.in. uświadomienie wychowankom wszelkich prawidłowości, jakie muszą być przestrzegane w trakcie mierzenia (np. ujednolicony przyrząd pomiaru), zjawiska stałości pomiaru oraz jego zmienności poprzez wykorzystywanie różnych jednostek pomiaru (np. dłoni, stóp). Do przeprowadzenia zadań w ramach tego obszaru tematycznego można wykorzystać wstążki, sznurki, druciki, różnej długości paski papieru i niemalże wszystkie przedmioty dostępne w otoczeniu. 

Poniżej zaprezentowano przykłady ćwiczeń, które z powodzeniem można wykorzystać podczas realizowania tego zagadnienia tematycznego w przedszkolu.

Przykład 1. Pytania i zagadki

Grupę dzieci należy podzielić na dwa zespoły. Każda grupa po naradzie odpowiada na kolejno zadawane pytania. Pierwsze pytania dotyczy określenia, kto jest wyższy: np. nauczycielka czy wybrany przedszkolak. Dzieci, poprzez spostrzeganie wzrokowe, określają wysokość obu postaci i porównują je, a następnie wyjaśniają oraz argumentują udzieloną odpowiedź. Ćwiczenie to ma sprawdzić umiejętności dzieci w zakresie wnioskowania na poziomie spostrzeżeń wzrokowych oraz w zakresie posługiwania się pojęciami „wyższy”–„niższy”. 

W dalszej kolejności zespoły dzieci kolejno porównują znajdujące się wokół nich krzesełka, stoliki, zabawki – np. pluszowe misie oraz inne elementy sali przedszkolnej (szafy, kwiaty, samochody) lub odpowiednio złożone (np. w harmonijkę) paski papieru (co służy ćwiczeniu pojęć „dłuższy”, „krótszy”).

 

 

 

 

 

Celem zaproponowanych ćwiczeń jest zaktywizowanie podopiecznych oraz stworzenie im możliwości projektowania własnych propozycji oraz analizowania i wnioskowania na bazie posiadanych doświadczeń.

Przykład 2. Odmierzamy długości

Na stole umieszczono wstążki pocięte na kawałki różnej długości. Zadaniem dzieci jest próba odgadnięcia – za pomocą obserwacji – który ze...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy