Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

14 czerwca 2018

NR 38 (Czerwiec 2018)

Matematyczne aspekty systemu
Edukacja przez ruch

0 197

Naturalna aktywność dzieci podczas spontanicznej zabawy pełna jest aspektów matematycznych. Nie można bowiem wydzielić procesów klasyfikowania, szacowania, mierzenia z aktywności konstrukcyjnej, badawczej, eksperymentalnej dzieci. Każdy rodzaj zabudowy przestrzeni w przedszkolu, układanie makiet z klocków, a nawet porządkowanie zabawek na półkach po zabawie to przestrzeń edukacyjna dla dzieci, pełna różnorodnych aspektów matematycznych. 

Tworząc zabawy systemu Edukacja przez ruch (EPR), nauczyciel planuje ruch i jego określone procedury, które realizowane rytmicznie, najczęściej przy udziale pięknej muzyki, pozwalają dzieciom zabudować przestrzeń np. małej kartki, dużego arkusza papieru przyklejonego do stołu, podłogi, ściany. Czasami zabawa prowadzi do zabudowy realnej przestrzeni trójwymiarowej, dzieci bowiem konstruują i stawiają w przestrzeni formy z materiału naturalnego, kartonu lub innych tworzyw. Aktywność dzieci ma wymiar holistyczny, doskonali zmysły i prowadzi do poznania realnych funkcjonalności świata, choć dotyczy zaledwie bliskiego im środowiska, które eksplorują. Istotą zabaw systemu EPR jest ich wymiar przestrzenny. Ruch i różne pozycje w ruchu, które przybierają dzieci, stwarzają możliwość do uczenia się matematyki w przestrzeni, co wzmacnia stopniowe rozumienie takich pojęć, jak: na prawo, na lewo, w górę, w dół, obok, pomiędzy, w narożniku, pośrodku, za, przed, dalej, bliżej, wysoko, nisko itd. Wszystkie zabawy systemu EPR wykorzystują pełną aktywność matematyczną dziecka, nawet jeżeli sam przedszkolak nie ma jeszcze świadomości, iż jego działanie można określić jako matematyczne. 

Proces tworzenia układów fraktalnych na podstawie kodu 

Rytmiczne kreślenie znaków grafomotorycznych w systemie Edukacja przez ruch odbywa się zawsze za pomocą określonej procedury ruchowej, w której dynamicznie powstający znak w przestrzeni zostaje przetworzony na obraz. Dzieci kreślą rytmiczne znaki na podstawie zakodowanej informacji, np. kreślenie rytmicznego krzyżyka: dwie długie brązowe kreski, jedna krótka zielona kreska (patrz obrazek 1).  

W trakcie zabawy nauczyciel przekształca proces kreślenia układu fraktalnego w zależności od celu, np. pragnie, aby dzieci powiększały albo pomniejszały znaki; chce, by dzieci przekształcały znaki w inne lub zwiększały ich złożoność. Proces przekształcania układu fraktalnego w kolejny odbywa się znów za pomocą zakodowanej informacji, która uruchamia kolejną procedurę poruszania bawiących się dzieci. Stosowanie kodów w zabawie zawsze wiąże się z zabudową przestrzeni, czytaniem obrazu, wyznaczaniem pola spostrzeżeniowego, poszerzaniem pola widzenia, mieszczeniem znaku, szacowaniem, a także porównywaniem, klasyfikowaniem, przeliczaniem obiektów powstających dynamicznie w otoczeniu dziecka. Permanentna eksploracja tegoż otoczenia umożliwia dzieciom dokonywanie wielu czynności intuicyjnie, bez obaw, ponieważ nie jest znany cel wykorzystania układu fraktalnego. Pojawia się on w trakcie zabawy na skutek rozmów i dyskusji z udziałem wyobrażeń dzieci. Taki charakter wspólnej zabawy ma doskonały wpływ na rozwój tzw. intuicji matematycznych, niezwykle potrzebnych w dalszym, już szkolnym rozwoju konkretnych matematycznych umiejętności. Decyzje dzieci dotyczące sposobu przekształcenia układów fraktalnych mogą być różne, jednak zawsze wiążą konkretną wykonywaną czynność z rozumowaniem, które prowadzi do kształtowania konkretnego pojęcia matematycznego. W przedstawionym powyżej przykładzie układu fraktalnego dzieci po przekształceniu ruchu w nową procedurę rozpoczęły kreślenie łamanych, które umożliwiły później wycięcie form o sześciu bokach (patrz obrazek 2). 

  

Dzięki fantazji i samodzielnej, indywidualnej zabawie w układanie papierowych wyciętych form powstały żółwie o skorupie składającej się z jednej formy, czterech form i więcej. Pytanie skierowane do grupy bawiących się żółwiami dzieci: Ilu użyliście papierowych wyciętych form...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy