Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kulturalny maluch

21 listopada 2017

NR 29 (Wrzesień 2017)

Kierunek muzeum
czyli co wolno, a czego nie wolno robić w muzeum

Muzeum – statyczny świat przedmiotów z odległych czasów, niedostępny dla wszystkich zmysłów, chroniony przez szklane gabloty, nudny, bezduszny, bezbarwny? To najsmutniejszy, ale niestety jeden z najpopularniejszych opisów dotyczących odbioru sztuki muzealnej. Jeżeli dołączymy do tego katalog barier w postaci trudności w zrozumieniu treści przekazu, brak przewidywalności w zachowaniu najmłodszych, możliwość przypadkowego zniszczenia eksponatu – to przestanie nas dziwić fakt, że na liście atrakcji spędzania czasu wolnego z dzieckiem zwiedzanie muzeów znajduje się gdzieś na samym końcu. Dlatego też jednym z ważnych zadań stojącym przed placówkami edukacyjnymi, szczególnie tymi przeznaczonymi dla dzieci w wieku przedszkolnym, jest wprowadzenie dziecka w świat sztuki muzealnej poprzez dostarczenie prawidłowych wzorów świadomego uczestnika i odbiorcy dóbr kultury, rozbudzenia szacunku do przeszłości, tradycji, dzieła i jego twórcy, uwrażliwienie na piękno dziedzictwa kulturowego.

Wyprawa do miejsc związanych z przeszłością wcale nie musi być ani trudna, ani nudna. Nauczyciele nie powinni obawiać się wizyty wychowanków w galeriach, muzeach, parkach etnograficznych, centrach nauki. Wszystko zależy bowiem od naszego osobistego nastawienia i przekonania do tej wartościowej formy spędzania czasu z dziećmi. Jeżeli chcemy uczynić wizytę w muzeum jedną z atrakcji planowanych na trasie wydarzeń kulturalnych w najbliższym roku szkolnym, warto spojrzeć na nią inaczej. 

Przede wszystkim potraktujmy muzeum jako:

■    gabinet osobliwości – spójrzmy na zbiory muzealne jako wachlarz eksponatów rozbudzających wyobraźnię dziecka, obfite źródło inspiracji dla różnorodnych działań edukacyjnych, prowadzenia pasjonujących rozmów o przeszłości i przyszłości; w trakcie wizyty możemy wspólnie z wychowankami wybrać jeden obiekt, który stanie się punktem wyjścia do ciekawego projektu edukacyjnego lub badawczego. 

■    kuźnię edukacji – wizyta w muzeum może rozbudzić ciekawość poznawczą, wzbogacić wiedzę dzieci na określony temat, uporządkować zdobyte wiadomości podczas innych form nauczania, pomóc w zdobywaniu nowych doświadczeń i umiejętności, tak wiele bowiem treści edukacyjnych zawartych jest w zbiorach muzealnych – począwszy od techniki, przyrody, tradycji, poprzez sztukę, aż po historię. Przekaz rzetelnej i fachowej wiedzy płynie wprost od fachowców, którzy nieraz z ogromną pasją potrafią w jasny i interesujący sposób odkryć tajemnice zastygłych w bezruchu eksponatów. 

■    wachlarz zmysłów – jedną z funkcji muzeów jest kształtowanie wrażliwości na piękno kultury, szczególnych doznań młodym odbiorcom sztuki muzealnej dostarczają muzea artystyczne, podczas zwiedzania niektórych z nich (np. muzeum rzeźby) możemy pozwolić sobie na bezpośredni kontakt z eksponatem. Każdy może dotknąć, poznać fakturę materiału rzeźbiarskiego, objąć dzieło artysty. W galeriach jest zawsze kolorowo, ekscytująco i trochę nieprawdopodobnie; można spotkać wytwory artystyczne, które nie tylko zadziwią, ale rozbawią najmłodszych, np. rower cały w piórach, gadającą głowę Freda Flinstona, ogromny obraz pełen rytmicznych kolorowych punktów, na którym każdy widzi to, co zechce. 

■    źródło estetyki – muzeum to również przestrzeń do wzbogacania doznań estetycznych, wrażeń artystycznych; miejsce, w którym kształtujemy wrażliwość na piękno.

■    skarbnicę tradycji – muzea chronią dziedzictwo kultury, są inspirującym miejscem do spotkań z tradycją narodową, z rodzinną historią, obrzędowością regionu, wzmacniają więzi społeczne, przyczyniają się do kształtowania postaw patriotycznych i formowania poczucia przynależności narodowej. 

■    ośrodek kultury i wychowania – muzeum to miejsce, w którym obowiązują nas pewne zasady wchodzące do kodeksu świadomego i kulturalnego odbiorcy sztuki, to idealne miejsce do kształtowania szacunku do historii, dzieła i jego twórcy, a także do osób przekazujących tę wiedzę. To również miejsce, w którym doskonalimy umiejętności uważnego słuchania, pytania o niezrozumiałe fakty, prawidłowego zwracania się do rozmówcy.

■    kopalnię tajemnic – świat przedmiotów muzealnych jest pełen zagadek; w muzeum może zachwycić nas aranżacja przestrzeni, na której są zgromadzone niesamowite eksponaty, niekiedy o dziwnych kształtach i nazwach. Wypełniona aurą tajemniczości przestrzeń zachęca do odkrywania, poszukiwania i podążania za przewodnikiem. Staje się on szczególnym elementem zwiedzania, jest bowiem najważniejszą osobą, która zna i odkrywa sekrety najdziwniejszych muzealnych skarbów; dzięki niemu każdy maluch ma szansę zostać małym odkrywcą demaskującym tajemnice przeszłości. 

■    miejsce refleksji – zwiedzanie w ciszy przyczynia się do odczuwania piękna, zmysłowego badania eksponatów, poznania ich wartości, skłania do refleksji, stanowi odskocznię od rzeczywistości. Podróżując w przeszłość, odsłaniamy kulisy postępu cywilizacyjnego.

 

Vademecum odbiorcy sztuki muzealnej

  1. Dokąd jedziemy? – to ważne, żeby wychowankowie wiedzieli dokąd jadą i w jakim celu. 
  2. Poznajmy kolejność wizyty – wiadomo, że do obiektu muzealnego nie wejdziemy bez ważnego biletu (chyba że na zwiedzanie wybraliśmy czwartek i wstęp do większości obiektów muzealnych może być bezpłatny). Oczywiście nabywamy bilety w kasie lub rezerwujemy telefonicznie na konkretną ekspozycję stałą lub czasową; dla grup zorganizowanych kupimy bilety grupowe ulgowe, dla dwóch opiekunów na grupę zazwyczaj bilety są darmowe. Przed wejściem do sal muzealnych okazujemy bilet odpowiedniej osobie, a następnie korzystamy z szatni, szczególne wtedy, kiedy mamy na sobie kurtkę, płaszcz, a przy sobie dużą torbę, parasol lub nakrycie głowy. Warto rozejrzeć się za obuwiem, w niektórych muzeach wymagane jest bowiem obuwie ochronne. 
  3. Eksponaty są dla wszystkich oczu – oglądamy uważnie, nie zasłaniając innym nie przepychając się do gablot, żeby zobaczyć jako pie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy