Dołącz do czytelników
Brak wyników

Karta obserwacji. Skuteczna pomoc dla każdego nauczyciela

Artykuły z czasopisma | 17 listopada 2017 | NR 24
399

Przedszkole to miejsce, w którym dziecko może nie tylko wspaniale spędzać czas w otoczeniu rówieś-ników, poznawać świat pod pilnym okiem nauczycielki, ale też zdobywać kolejne umiejętności i stale rozwijać uzdolnienia. Aby jak najlepiej dopasować sposób poprowadzenia zajęć do aktualnych potrzeb najmłodszych czy, dodatkowo, zaktywizować konkretny element rozwoju, trzeba dobrze poznać swoją grupę. Ułatwia to znacznie stworzenie przejrzystej karty obserwacji dziecka w przedszkolu. Poniżej kilka wskazówek, jak opracować arkusz obserwacji, tak aby pomógł każdemu nauczycielowi w jego codziennej pracy.

Diagnoza, czyli poznaj umiejętności swojego podopiecznego!

Odpowiednio prowadzona diagnoza to ważny wskaźnik do projektowania i organizacji ciekawych a zarazem uczących, stymulujących określone sfery rozwojowe zajęć dla dzieci. Diagnoza pozwala na przybliżenie aktualnego stanu rozwojowego dziecka, wyszczególnienie jego mocnych oraz słabych stron, a przede wszystkim wyznacza kierunek oddziaływań pedagogiczno-wychowawczych, jakim powinien podążyć nauczyciel. Dostrzeganie rozwoju nowych umiejętności pośród swoich wychowanków, to również dla wielu pedagogów wielka satysfakcja i radość. Monitorując postępy swojej grupy oraz bacznie obserwując zmiany rozwojowe, należy jednak pamiętać o kilku ważnych zasadach. Poniższe wskazówki mogą okazać się bardzo cenne, szczególnie w sytuacji wystąpienia dylematów np. o tempo czy też kierunek rozwoju pośród poszczególnych dzieci.

Pierwsza diagnoza przedszkolna (czyli ukierunkowana diagnoza na badanie gotowości szkolnej pięciolatków) powinna się odbyć na samym początku nowego roku przedszkolnego, czyli na przełomie września i października. Kolejną diagnozę warto przeprowadzić w kwietniu lub w maju. Jednak w czasie prowadzenia obserwacji rozwoju dzieci młodszych warto korzystać z karty obserwacji w częstszych odstępach czasu, aby jak najlepiej dostosowywać treść realizowanego programu przedszkolnego do potrzeb i możliwości wychowanków. 

 

Wskazówki, o których warto pamiętać

  • Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że rozwój dzieci, pomimo przyjęcia jako wzorcowe określonych norm rozwojowych, jest uwarunkowany wieloma zmiennymi. Szukając podłoża różnorodnych trudności czy też potencjałów oraz ewentualnych form dodatkowych aktywizacji, należy brać pod uwagę różnorodne czynniki, np. temperament dziecka.
  • Każde dziecko rozwija się w swoim tempie i zgodnie ze swoimi aktualnymi zdolnościami. Niektóre elementy rozwojowe można ćwiczyć i stymulować, ale nie ma możliwości opanowania nowych kompetencji w przyśpieszonym tempie wbrew indywidualnym predyspozycjom.
  • Rozwój dziecka w wieku przedszkolnym przebiega bardzo dynamicznie, dlatego też nie należy podejmować  kategorycznej oceny jego rozwoju, gdyż przy kolejnej obserwacji owa umiejętność będzie już na innym poziomie. Jak trafnie zauważyły Barbara Bilewicz-Kuźnia i Teresa Parczewska1, nie po to obserwujemy dziecko, by je oceniać, ale po to, by je poznać. 
  • Jeśli nauczyciel będzie miał jakiekolwiek wątpliwości wychowawcze bądź rozwojowe w trakcie prowadzonej obserwacji czy gromadzonej dokumentacji rozwojowej, to warto skorzystać z dodatkowej konsultacji z innym nauczycielem lub np. z określonym specjalistą poradni psychologiczno-pedagogicznej.

 

Przykładowa karta obserwacji rozwoju dziecka czteroletniego

Imię i nazwisko dziecka    

 

Wiek dziecka

 

Daty kolejnych obserwacji

 

 

Prowadzący obserwację:
…………………………………    

I     (początek roku przedszkolnego):………….
II    (styczeń/luty):…………………………….
III   (maj/czerwiec):…………………………..

 

DATY OBSERWACJI

CHARAKTERYSTYKA
SPRAWNOŚCI

I OBSERWACJA
…………………….
II OBSERWACJA
…………………….

III OBSERWACJA
…………………….

POZIOMY
SPRAWNOŚCI:
0 – umiejętność nierozwinięta
1 – umiejętność w trakcie rozwijania
2 – umiejętność rozwinięta
3 – umiejętność wysoko rozwinięta

     

ROZWÓJ FIZYCZNY I MOTORYCZNY

Chętnie bierze udział w zabawach na świeżym powietrzu    

     

Prawidłowo trzyma długopis

     

Chętnie wykonuje proste ćwiczenia fizyczne

     

Przejawia odpowiednią do wieku koordynacje 
wzrokowo-ruchową

     

Prawidłowo posługuje się nożyczkami

     

Kolorując prace, mieści się w konturze    

     

*

     

ROZWÓJ CZYNNOŚCI SAMOOBSŁUGOWYCH

Samodzielnie zakłada buty

     

Samodzielnie wiąże sznurowadła

     

Samodzielnie korzysta z toalety i dba o higienę własną

     

Samodzielnie myje zęby    

     

Samodzielnie spożywa posiłki

     

Samodzielnie sprząta po zabawie 

     

Samodzielnie podejmuje inicjatywę dotyczącą zabawy

     
*      

ROZWÓJ SPOŁECZNY I EMOCJONALNY

Przestrzega ustalonych zasad podczas zabawy

     

Współdziała z innymi dziećmi

     

Rozumie doświadczane przez siebie emocje 
i odpowiednio interpretuje emocje doświadczane 
przez koleżanki i kolegów

     

Chętnie bawi się z innymi dziećmi

     

Prawidłowo rozwiązuje konflikty    

     

Szanuje swoje rzeczy i własność kolegi (koleżanki)    

     
*      

ROZWÓJ UMYSŁOWY

Dostrzega podobieństwa i różnice

     

Posługuje się wnioskowaniem przyczynowo-skutkowym

     

Klasyfikuje przedmioty według określonego kryterium

     

Ma orientacje przestrzenną (prawidłowo posługuje się słownictwem nad, pod, obok, powyżej, poniżej)

     

Rozróżnia prawą i lewą stronę ciała

     

Artykułuje poprawnie głoski

     

Potrafi spontanicznie udzielić krótkiej wypowiedzi

     

Potrafi opowiedzieć swoimi słowami krótką historię

     

Potrafi nauczyć się krótkiej treści na pamięć

     

Eksperymentuje w poszukiwaniu odpowiedzi na zadanie. Jest ciekawe świata

     

Rozumie i wykonuje polecenia nauczyciela

     

Chętnie słucha bajek (opowiadań) czytanych przez 
nauczyciela

     
*      

ZASÓB WIEDZY WŁASNEJ DZIECKA

Podaje swoje imię i nazwisko 

     

Podaje swój aktualny wiek

     

Podaje swój adres zamieszkania    

     

Wymienia członków swojej rodziny

     

Orientuje się, jaki jest aktualnie dzień tygodnia

     

Orientuje się, jaka jest aktualnie pora roku

     

 

INNE INFORMACJE O DZIECKU:
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy