Dołącz do czytelników
Brak wyników

Edukacja matematyczna

14 marca 2018

NR 27 (Maj 2017)

Geometria – inspiracje dla najmłodszych

0 352

Poszerzanie znajomości oraz rozwijanie umiejętności rozróżniania i klasyfikowania poszczególnych figur geometrycznych i ujmowania stosunków przestrzennych stanowi jedno z zadań w ramach edukacji matematycznej na pierwszym szczeblu kształcenia – już w trakcie przebywania dziecka w przestrzeni przedszkolnej. Potwierdzeniem tego jest zapis w podstawie programowej, w której czytamy: „Dziecko kończące wychowanie przedszkolne rozróżnia przedmioty, obiekty, kolory, podstawowe figury geometryczne i porównuje ich wielkości”.

Proces wchodzenia dziecka w świat pojęć geometrycznych jest szczególnie złożony i długotrwały. Rozpoczyna się od prostego wyodrębniania i charakteryzowania poszczególnych, najbardziej fundamentalnych rodzajów figur geometrycznych po systematyczne poznawanie ich kolejnych właściwości. Początkowo wyobrażenia geometryczne w umysłach dzieci są dość ogólne i elementarne – ściśle powiązane z życiową praktyką2, jednak z biegiem czasu – wraz z sukcesywnym pogłębianiem zdobytej wiedzy i ciągłym jej poszerzaniem – stają się coraz bardziej usystematyzowane, spójne i zaawansowane, czego potwierdzeniem są słowa J. Łatowej, że ów zbiór doświadczeń „prowadzi do bardzo naiwnego schematyzowania geometrycznego, by dojść do bardziej abstrakcyjnego opisu, przechodzącego w teorię geometrii związaną z poglądowymi źródłami”. Ważne jest zatem, aby już od najmłodszych lat dziecięcym doświadczeniom matematycznym towarzyszył element zabawy, ciekawości i radości, który będzie wzmacniał i pobudzał ich indywidualną kreatywność oraz motywował do poznawania świata matematyki w sposób jeszcze bardziej zaawansowany.

Podejmując temat dziecięcych intuicji matematycznych, nie sposób nie przywołać sytuacji, które sprzyjają poznawaniu określonych kształtów przez dzieci. Przypomnijmy, że Edyta Gruszczyk-Kolczyńska w procesie wprowadzania określonej figury wyodrębnia następujące elementy: 

  • manipulację kształtem z zamkniętymi i otwartym oczami w celu zapamiętania wyglądu danej figury,
  • wskazywanie jej boków, ścian,
  • rysowanie figury palcem (np.: na zaparowanej szybie, tacy, piaskiem lub na kartce papieru),
  • przeciąganie gumki lub wstążki na goplanie,
  • poszukiwanie w najbliższym otoczeniu przedmiotów posiadających kształt odpowiadający poznanym wcześniej figurom.

W niniejszym artykule skupimy się na przedstawieniu kilku innych, możliwych do wykorzystania wariantów zabaw dla dzieci w wieku przedszkolnym z wykorzystaniem pojęć z tego obszaru tematycznego, służących utrwaleniu i doskonaleniu znajomości figur geometrycznych.

Przykład 1. Geometryczne pejzaże

Zabawa polega na układaniu określonych sylwet, obrazków przy użyciu figur geometrycznych. W dalszej kolejności dzieci mogą przeliczać wykorzystane do jej powstania figury oraz opowiadać o tym, ile i jakie figury wykorzystały, aby dany obrazek powstał5. Dodatkowo mogą określać ich kolory, wielkość i cechy charakterystyczne.

Do realizacji ćwiczenia możemy wykorzystać także różnego rodzaju plansze z prostymi nazwami (jeśli dzieci znają litery) lub symbolami poszczególnych kategorii tematycznych. Np. chcąc, by dziecko ułożyło element świata przyrody, możemy umieścić na planszy listek lub drzewo, jeśli ma to być coś ze świata architektury – będzie to dom, jeśli ma być to pojazd mechaniczny, będzie to np. samochód.

Możemy też zastosować inną wersję tego zadania, tj. wręczyć każdemu dziecku planszę, na której będzie narysowana (wydrukowana): trawa, niebo, droga, zoo itp. Zadaniem dziecka będzie „uzupełnić” planszę o taki element, który będzie pasował do przedstawionego tła (powierzchni), przy wykorzystaniu figur geometrycznych. To znaczy, że jeśli dziecko otrzyma planszę, na której będzie widoczna droga, może ułożyć z figur geometrycznych samochód lub rower; jeśli natomiast będzie trawa, może uzupełnić obrazek o drzewo, kwiat, krzew itp. W przypadku, kiedy otrzyma planszę ze znajdującym się na niej niebem, może ułożyć, słońce, chmurkę, motyla, osę lub np. rakietę.

Ten wariant zabawy z pewnością nie tylko utrwali znajomość figur geometrycznych, ale także rozbudzi kreatywność najmłodszych.

Poniżej przedstawiamy propozycje „rysunków”, które mogą powstać z wykorzystania figur geometrycznych:

 

 

Przykład 2. Plansze geometryczne

Każde dziecko otrzymuje planszę, na której narysowano ciąg figur geometrycznych. Zadaniem...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy