Dołącz do czytelników
Brak wyników

Ćwiczenia pomocne w kształtowaniu pojęcia dodawania i odejmowania liczb w zakresie 10

Artykuły z czasopisma | 15 marca 2018 | NR 31
35

Już w przedszkolu warto wprowadzić kilka  ćwiczeń, które mogą okazać się pomocne w trakcie realizowania zagadnień związanych z dodawaniem i odejmowaniem w przestrzeni przedszkolnej. Mogą one stanowić inspirację dla nauczycieli oraz rodziców, ukazując tym samym, w jaki sposób można wykorzystać proste pomoce dydaktyczne, jak i otaczające nas przedmioty do kształtowania pojęcia dodawania i odejmowania w przedszkolu.

Dodawanie i odejmowanie to dwa podstawowe działania matematyczne, które dzieci poznają już w trakcie edukacji przedszkolnej. W nowej podstawie programowej wychowania przedszkolnego znajduje się zapis: „Dziecko przygotowane do podjęcia nauki w szkole: przelicza elementy zbiorów w czasie zabawy, prac porządkowych, ćwiczeń i wykonywania innych czynności, posługuje się liczebnikami głównymi i porządkowymi, rozpoznaje cyfry oznaczające liczby od 0 do 10, eksperymentuje z tworzeniem kolejnych liczb, wykonuje dodawanie i odejmowanie w sytuacji użytkowej, liczy obiekty, odróżnia liczenie błędne od poprawnego”. Już na tym etapie edukacji dziecko dokonuje pierwszych prób poprawnego rachowania w zakresie do 10: poznaje, czym jest dodawanie i odejmowanie oraz uczy się wykorzystywać zdobytą wiedzę w sytuacjach praktycznych.

Kształtowanie umiejętności dodawania i odejmowania stanowi wyzwanie zarówno dla nauczyciela, jak i dla dzieci. Na początku zaznajamiania dzieci z tymi pojęciami należy zwrócić uwagę na kilka kwestii, np. „dodawanie liczb i rozkładanie ich na składniki, poznanie znaków działań oraz próba wyjaśnienia zależności pomiędzy dodawaniem i odejmowaniem – odejmowanie jako działanie odwrotne do dodawania”.

Istotą wszelkich działań w zakresie kształtowania pojęcia dodawania i odejmowania jest „zrozumienie, poprzez dodawanie i odejmowanie na konkretach, a potem na przedmiotach wyobrażalnych, działań na liczbach. Oznacza to, że uczeń w rezultacie rozumie sens działania oderwanego od konkretnej sytuacji”. O ile w przypadku edukacji wczesnoszkolnej możemy sobie pozwolić na bardziej wyobrażeniowe nauczanie matematyki (opartej o znaki i symbole), o tyle w ramach edukacji przedszkolnej powinniśmy skupić się na konkretach i manipulacji przedmiotami. Edmund Stucki zwraca uwagę, że w trakcie realizowania tego obszaru stopniowo, uwzględniając konstruowanie manipulacyjne na konkretnych przykładach, np. dobieranie, dokładanie, łączenie, zbieranie, dosuwanie, ale też odkładanie, zabieranie, odsuwanie itp.

Przykład 1. Sytuacje codzienne – Porządki

Przykładem ćwiczenia, które służy kształtowaniu pojęcia dodawania i odejmowania w przedszkolu, jest przeliczanie przedmiotów poprzez manipulację nimi przy wykorzystaniu gestu wskazywania. Na początku, za pośrednictwem spostrzegania wzrokowego, dziecko wyodrębnia dwie grupy przedmiotów, a następnie dokonuje liczenia ich poszczególnych elementów. Przykładem codziennej sytuacji, w której możemy zainicjować takie ćwiczenie, jest robienie porządków (zarówno w sali przedszkolnej, jak i przestrzeni domowej). 

Wyobraźmy sobie sytuację, że na dywanie znajduje się wiele porozrzucanych przedmiotów (Uwaga! ważne jest, by ich łączna liczba nie przekraczała 10). Dorosły może zwrócić się do dzieci: „Spójrzcie, jaki tutaj bałagan! Wszystko się pomieszało”. Następnie wyodrębnia dwie grupy przedmiotów, na które chce zwrócić uwagę podopiecznych. „Zobaczcie na te leżące samochody. Zabawa z pewnością była udana, jednak trzeba je teraz uporządkować. Zostało też kilka klocków”. W dalszej kolejności dorosły może posłużyć się następującym poleceniem: „Przyjrzyjcie się poniższym przedmiotom i policzcie, ile jest klocków, a ile samochodów”. Po określeniu przez dzieci liczby przedmiotów może w dalszej kolejności zapytać „Czy wiecie, ile wszystkich przedmiotów jest teraz na dywanie?”. Następnie: może poprosić dzieci o odłożenie samochodów (wszystkich bądź tylko jednego, dwóch, pięciu itp.)...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy