Dołącz do czytelników
Brak wyników

Podstawa programowa

20 marca 2018

NR 33 (Styczeń 2018)

Bezpieczeństwo dziecka jest najważniejsze!

0 328

Bezpieczeństwo dziecka to podstawowa potrzeba, a także zadanie przedszkola wpisane do podstawy programowej. Każdy program nauczania powinien zawierać stosowne treści dotyczące bezpieczeństwa i wszelkich jego kategorii: bezpieczeństwo w ruchu drogowym, bezpieczeństwo zabaw na śniegu, bezpieczne korzystanie z technologii itd. Nauczyciel wykorzystuje treści zawarte w programie nauczania, aby realizować zadania podstawy programowej.

Ruch drogowy, zachowanie kierowców i pieszych to tematyka, która powinna pojawić się zawsze niezależnie od pory roku na przestrzeni wszystkich lat pobytu dziecka w przedszkolu. Częste pogadanki o bezpieczeństwie w ruchu drogowym to powinność pedagogiczna i bardzo skuteczne działanie kształtujące nawyki pożądanych zachowań u dzieci. 

W artykule przyjęta została koncepcja podziału konspektu z uwzględnieniem dwóch grup wiekowych: dla młodszych i dla starszych przedszkolaków. Wynika to z tendencji opisu zajęć w przedszkolu oraz wśród naukowców i pedagogów. Podział na każdą grupę wiekową zdaje się być już nieco archaiczny.

Młodsze przedszkolaki

Temat Bezpieczeństwo na ulicy 
Cel ogólny Całościowe wsparcie rozwoju na podstawie eksploracji otoczenia przedszkola, techniki 
i aktywności naśladowczej
Cele
szczegółowe
Doświadczenia 
w obszarach 
rozwojowych

Dziecko:
W obszarze fizycznym: 

  • spaceruje, biega, reaguje na sygnały,
  • podaje koło, trzyma oburącz koło, animuje kołem,
  • planuje ruch, smaruje klejem, trzyma papier w trakcie smarowania, trzyma pasek papieru chwytem pęsetkowym dwupunktowym oburącz, przykleja

W obszarze emocjonalnym:

  • cieszy się, panuje nad chęcią wykonania czynności jako pierwszy, 
  • wyraża zachwyt według form zaproponowanych przez nauczyciela

W obszarze społecznym:

  • czeka na swoją kolej w zabawie, wyraża podziękowania,
  • użycza koledze narzędzi potrzebnych do wykonania ćwiczenia,
  • spaceruje w parze

W obszarze poznawczym: 

  • konstruuje, odtwarza, przekształca model samochodu (drzewa) w technice origami płaskie z koła,
  • rozróżnia, nazywa, klasyfikuje papierowe koła,
  • wykorzystuje znaczenie koloru sygnalizatorów świetlnych w zabawie,
  • rozmawia na temat zasad w ruchu drogowym, zadaje pytania, słucha wyjaśnień
Metody, techniki Wybrane techniki systemu Edukacja przez ruch (origami płaskie z koła), zabawy 
orientacyjno-porządkowe, naśladowcze, konstrukcyjne, rozmowy swobodne i kierowane
Narzędzia, środki Paski papieru pakowego, kolorowe koła do składania, sygnalizator lub inne symbole świateł, plastikowe koła lub serso dla każdego dziecka, kolorowe kartony – podkłady do wykonania obrazka, klej w sztyfcie (po jednym dla każdej małej grupy), gotowe modele origami do manipulacji – samochód, drzewo oraz zabawki przedszkolne: skakanki, samochody, lalki

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Planowane sytuacje edukacyjne

Dzień pierwszy

Spacer

  • Spacer do miejsca przejścia pieszych przez ulicę. Obserwacja ulicy, znaków, sygnalizacji, ruchu pieszych, ruchu pojazdów oraz innych obiektów znajdujących się przy ulicy, np. drzew. Przejście przez ulicę. 

Sala przedszkolna

  • Zabawa orientacyjno-porządkowa „Zielone światło”. Dzieci swobodnie chodzą po sali. Na sygnał, np. uniesione przez nauczyciela zielone koło lub zielone światło przedszkolnego sygnalizatora, przechodzą przez zebrę, np. ułożone na podłodze skakanki, szarfy itp. 
  • Ćwiczenia słuchania wypowiedzi nauczyciela. Nauczyciel dziękuje dzieciom za prawidłowe zachowanie się w roli pieszych i zaprasza do kolejnej zabawy. Rozwija na dywanie długi pasek papieru – ulicę. 
  • Zabawa tematyczna „Ruch uliczny”. Dzieci, siedząc w kręgu, patrzą na ulicę (rozwinięty pasek papieru), czekają na swoją kolej w zabawie. Część dzieci bawi się małymi samochodami, które jadą po ulicy i zatrzymują się przed każdymi pasami narysowanymi na pasku. Część dzieci bawi się lalkami, które przechodzą po pasach. Inni obserwują sytuację i komentują. Nauczyciel pilnuje zamiany ról w zabawie. Przy końcu zabawy nauczyciel odcina dla każdego dziecka skrawek papieru – ulicy. (Zabawę można przeprowadzać w małych grupach).
  • Zabawa konstrukcyjna „Nasza ulica”. Przyklejanie paska papieru na karton z opóźnioną gratyfikacją. (Praca w małej grupie dzieci: nauczyciel pokazuje sposób smarowania paska papieru klejem w sztyfcie; jedną ręką trzyma pasek, a drugą smaruje klejem po pasku; dzieci obserwują czynności wykonywane przez nauczyciela, planują ruch, obserwują czynności kolegów i koleżanek, smarują pasek, przyklejają pasek jako fragment ulicy). Dzieci układają ze swych obrazków długą ulicę jako zbiorową kartę pracy.


Dzień drugi

Sala przedszkolna

  • Zabawa orientacyjno-porządkowa „Jadą samochody”. Dzieci z plastikowymi kołami trzymanymi oburącz naśladują kierowanie samochodem. Nauczyciel kieruje ruchem, wykorzystując przedszkolny sygnalizator, stosując symbole, np. jako policjant. 
  • Zabawa tematyczna „Ruch uliczny”. Dzieci w małych grupach bawią się, wykorzystując modele małych samochodów i kartę pracy wykonaną wcześniej, przedstawiającą ulicę.
  • Zabawa matematyczna. Dzieci manipulują papierowymi modelami samochodów wykonanymi w technice origami płaskie z koła; klasyfikują wielkości kół; wybierają koła do wykonania samochodów. 
  • Zabawa konstrukcyjna. Składanie samochodów i wykonanie kompozycji na papierowej ulicy. 
  • Przyklejanie samochodów z opóźnioną gratyfikacją. (Składanie dodatkowych elementów obrazka, np. drzew, dla chętnych dzieci).
  • Ćwiczenia społeczne. Pokaz wykonanych obrazków; wysłuchanie gratulacji nauczyciela; samodzielne wypowiadanie gratulacji przez dzieci. 

Komentarz do planowanych sytuacji edukacyjnych:

  • Obrazki wykonane przez dzieci to karty pracy, które połączone w jedną długa ulicę stanowią kartę pracy całej grupy. Nauczyciel wykorzystuje tak przygotowaną kartę pracy do kolejnych zajęć w przedszkolu. 
  • Konspekt (scenariusz) sytuacji edukacyjnych opracowany jest w konwencji uczenia się według strategii: percepcyjno-odtwórczej, percepcyjno-wyjaśniającej, percepcyjno-innowacyjnej. 
  • Nauczyciel, pracując na podstawie powyższego konspektu (scenariusza), realizuje następujące zadania zawarte w podstawie programowej:
  • tworzy sytuacje sprzyjające rozwojowi nawyków i zachowań prowadzących do samodzielności, dbania o zdrowie, sprawność ruchową i bezpieczeństwo, w tym bezpieczeństwo w ruchu drogowym;
  • tworzy warunki umożliwiające bezpieczną, samodzielną eksplorację elementów techniki w otoczeniu, konstruowanie, majsterkowanie, planowanie i podejmowanie intencjonalnego działania, prezentowania wytworów swojej pracy;
  • wspiera wielokierunkową aktywność dziecka poprzez organizację warunków sprzyjających nabywaniu doświadczeń w fizycznym, emocjonalnym, społecznym i poznawczym obszarze jego rozwoju;
  • wspiera aktywność dziecka podnoszącą poziom integracji sensorycznej i umiejętności korzystania z rozwijających się procesów poznawczych. 
  • Przykład sytuacji edukacyjnych opracowany został dla młodszych przedszkolaków. W zależności od grupy wiekowej (dzieci najmłodsze trzyletnie lub o rok starsze), konieczne jest wybranie niektórych sytuacji do realizacji oraz dostosowanie potrzeb, oczekiwań poznawczych dzieci, a także możliwości, sprawności motorycznych. 
  • Zajęcia są propozycją zabaw, które można przeprowadzić o każdej porze roku. W czasie zimy papierowe koła do wykonania drzew powinny być białe, a karta pracy dzieci przedstawi w ten sposób ośnieżone drzewa stojące przy ulicy. Jesienią koła na drzewa powinny być w kolorze jesiennym, a wiosną i latem – w odcieniach zieleni. 
  • Zajęcia mogą być podzielone na więcej części i przeprowadzone na przestrzeni kilku dni, nawet trzech, czterech. Niektóre sytuacje, w których dzieci bawią się samochodami, ruszają się, biegają po sali, należy powtórzyć zgodnie z potrzebami dzieci. Pamiętajmy bowiem, iż powtarzanie zabaw powoduje, że dzieci samodzielnie zaczynają je przekształcać i w sposób naturalny podejmują aktywność, przekształcając strategię percepcyjno-odtwórczą i percepcyjno-wyjaśniającą w percepcyjno-innowacyjną. 
  • Warto przedstawione sytuacje edukacyjne wyprowadzić ze swobodnej zabawy dzieci, które zwykle bawią się w sali przedszkolnej samochodami na dywanie. 
  • W trakcie zabawy nauczyciel permanentnie wyjaśnia dzieciom zasady zachowania w ruchu pieszych i kierowców. Zachęca dzieci do działania według tych zasad. 

Starsze przedszkolaki 

Bezpieczeństwo podczas zabaw, a w szczególności zabaw na świeżym powietrzu, w ogrodzie, na śniegu itd., to także zagadnienie, któremu poświęcamy wiele uwagi w przedszkolu. Zima, śnieg to dla dzieci wielka radość, a także pokusa do brykania. Dlatego tak ważne są zajęcia, które w sposób systematyczny, przemyślany i konsekwentny koncentrować będą uwagę dzieci na zasadach bezpieczeństwa z uwzględnieniem ich potrzeb i oczekiwań. Dzieci chętnie naśladują swoich starszych kolegów, rodziców i nietrudno sobie wyobrazić, że ich pierwsze oczekiwanie związane ze śniegiem jest zawsze podobne: lepienie bałwana lub rzucanie się śnieżkami. Zanim dzieci spełnią swe oczekiwania, powinny być do tego przygotowane.

Temat Bezpieczny rzut 
Cel ogólny Całościowe wsparcie rozwoju na podstawie eksploracji otoczenia przedszkola, aktywności ruchowej, konstrukcyjnej i badawczej
Cele
szczegółowe
Doświadczenia 
w obszarach 
rozwojowych

Dziecko:

W obszarze fizycznym: 

  • rzuca, podnosi, zbiera, układa, podaje oburącz, odbiera oburącz,
  • maluje, wycina, przykleja, konstruuje,
  • przenosi, pakuje, zakłada i zdejmuje rękawiczki

W obszarze emocjonalnym:

  • cieszy się, wyraża radość, skandując, wyraża radość w formie zaproponowanej przez nauczyciela,
  • dziwi się, odczuwa nieprzyjemną emocję związaną z chłodem, wilgocią, panuje nad odczuwaniem tej emocji,
  • panuje nad chęcią wypowiadania się i działania poza kolejnością

W obszarze społecznym:

  • czeka na swoją kolej w zabawie, wyraża podziękowania,
  • przestrzega przyjęte zasady w zabawie,
  • wypowiada się na temat omawianych i przyjmowanych zasad zachowania, działania.

W obszarze poznawczym: 

  • wymienia, nazywa części konstrukcji bałwana,
  • słucha wypowiedzi nauczyciela, bada, wykonuje eksperymenty ze śniegiem i kostkami lodu,
  • wypowiada się na temat śniegu, lodu, zimy, zabawy,
  • wypowiada się na temat własnej pracy, zabawy,
  • przelicza, liczy, szacuje, decyduje, planuje działanie,
  • powtarza wypowiedzenia w języku polskim i angielskim o zbliżonym znaczeniu w czasie intencjonalnego działania
Metody, techniki Pogadanka, rozmowa kierowana, eksperyment, interakcyjne ćwiczenia i zabawy ruchowe, zabawy konstrukcyjne
Narzędzia, środki Kartonowy bałwan i atrybuty, biała farba dla wszystkich dzieci, pędzle i arkusze papieru pakowego, kostki lodu i śnieg w termosie, gumowe rękawiczki, 4 szklane miski z wod...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy