Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia na czasie

8 marca 2019

NR 45 (Marzec 2019)

Święto Lasu - Doskonała okazja do edukacji przyrodniczej w terenie

0 166

Dzień Lasu to doskonała okazja do opuszczenia sal przedszkolnych i zorganizowania ciekawych zajęć o tematyce leśnej w terenie. Zdobywanie wiedzy w na łonie natury wzbogaci ofertę edukacyjną przedszkola i pozostawi w małych miłośnikach przyrody niezapomniany ślad. Warto być tego dnia w bliskim kontakcie z naturą i czerpać z jej dobrodziejstw całymi garściami. Edukacja blisko natury będzie nie tylko elementem rozwoju poznawczego dziecka, ale też zastrzykiem dobrej energii, wyrażonej poprzez radość i odprężenie.

Dzień Lasu, największe święto lasów i leśników, ma w naszym kraju długą, bo ponad 80-letnią tradycję. Po raz pierwszy obchodzono je w 1933 r. pod honorowym patronatem prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Początkowo święto to przypadało w ostatnią sobotę kwietnia, ale od 2012 r. ma swoją oficjalną datę ustanowioną przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, która przypada na dzień 21 marca. Głównym celem obchodów Międzynarodowego Dnia Lasu jest podnoszenie świadomości ludzi na temat ogromnego znaczenia lasów dla prawidłowego funkcjonowania planety i jakości życia człowieka oraz propagowanie idei i działalności związanej z lasami. Ze względu na ogromne bogactwo, jakie daje nam las, jego walory i użyteczność, warto przybliżyć idee tego święta wszystkim uczestnikom procesu edukacyjnego. 

Bogata oferta leśnictw

Warto przeanalizować zasoby środowiska lokalnego i skorzystać z bogatej oferty nadleśnictw znajdujących się w okolicy, które są dobrze przygotowane do przyjęcia odwiedzających je przedszkolaków. Leśnicy w swoich okręgach mają bogatą ofertę edukacyjną, dostosowaną do wieku, zainteresowań i możliwości zarówno tych najmłodszych, jak i starszych uczestników procesu edukacyjnego, a także samych dorosłych. W lasach całego kraju znajduje się ponad tysiąc ścieżek przyrodniczo-edukacyjnych wyposażonych w tablice informacyjne i różne przyrządy do nauki i zabawy w terenie. Do tego 50 ośrodków edukacji leśnej, kilkaset izb i wiat edukacyjnych. Izby edukacyjne mają stałe lub sezonowe ekspozycje, są wyposażone w przyrządy i pomoce dydaktyczne oraz interaktywne urządzenia edukacyjne, gabloty tematyczne. Przeprowadzane są w nich zajęcia dydaktyczne według oferty programowej, prezentacje multimedialne z zakresu ekologii, ochrony przyrody i gospodarki leśnej. W niektórych ośrodkach edukacyjnych znajdują się sale muzealne, w których można podziwiać ciekawe eksponaty z historii leśnictwa. Zazwyczaj zajęcia w izbie są prowadzone w połączeniu z zajęciami w terenie, gdyż na zewnątrz ośrodków znajdują się także ekspozycje terenowe, w których skład wchodzą m.in. zbiorniki pokazowe (hodowle żółwi błotnych, ryb), dawne maszyny i urządzenia do prac leśnych, ścieżki sensoryczne, pomniki przyrody, interaktywne gry edukacyjne, wiaty i miejsca na ognisko. 

Leśnicy w pracy z dziećmi wykorzystują metodę pogadanki, pokazów multimedialnych, konkursów i warsztatów, a do zajęć w terenie używają atrakcyjnych pomocy: mikroskopów, lup, pudełek do odławiania i obserwacji owadów i kompasów. Pracownicy nadleśnictwa są również otwarci na sugestie nauczycieli i chętnie pomagają zaplanować atrakcyjne wyprawy po lesie. W wielu kompleksach leśnych dobrze przygotowana infrastruktura jest pomocna w propagowaniu turystyki leśnej oraz sportu i rekreacji (ścieżki zdrowia, cykliczne imprezy sportowe – leśne maratony). Na stronach internetowych nadleśnictw znajdują się informacje o możliwościach korzystania z oferty edukacyjno-turystycznej lasów. 

Przykładowe inicjatywy

Włączając się w międzynarodowe obchody Dnia Lasu, możemy zaplanować wiele inicjatyw przy współudziale partnerów lokalnych. Pamiętajmy, żeby tego dnia przenieść zajęcia z sali przedszkolnej do naturalnej przestrzeni, która odkryje przed dziećmi skrzętnie skrywane tajemnice. Poniżej przedstawiamy propozycje konkretnych działań. 

  • Las budzi się do życia – wycieczka o charakterze kulturalno-poznawczym do najbliższego lasu, połączona z poszukiwaniem oznak wiosny. Międzynarodowy Dzień Lasu przypada na kalendarzowy pierwszy dzień wiosny, nie będzie więc niczym trudnym dla nauczycieli połączenie obchodów obu wydarzeń. Czas przebudzenia do życia przyrody jest sprzyjającą okolicznością do skorzystania z zaproszenia do lasu. Wyprawa może się odbyć w obecności leśnika, który będzie doskonałym przewodnikiem po świecie przyrody, lub może być zaplanowana według własnego scenariusza nauczyciela. Podczas wyprawy warto udokumentować obserwacje dzieci, wykorzystując np. aparat fotograficzny, dyktafon lub szkicownik; warto zorganizować zabawę na doskonalenie spostrzegania zmysłowego bądź pozwolić dzieciom na pokonanie napotkanej przeszkody w terenie.
  • Bal na leśnej polanie – happening na terenie ogrodu przedszkolnego połączony z zajęciami terenowymi. W ramach tej inicjatywy mogą zostać zorganizowane: galeria prac dzieci o tematyce leśnej, udostępniona gościom odwiedzającym przedszkole; zabawy interaktywne, np. wspólne tworzenie przez grupy niezwykłych drzew z wykorzystaniem ścinków materiałów, bibuły, włóczki; ekologiczne zabawy w terenie z wykorzystaniem przyrządów do obserwacji oraz niekonwencjonalnych pomocy typu rolki po papierze czy ręcznikach papierowych, lusterka, szablony stóp; wspólne sadzenie drzewek; konkursy o tematyce przyrodniczej; ścieżka leśnych przysłów i powiedzeń; bal w ogrodzie przedszkolnym.
  • Leśne inspiracje – konkursy plastyczne lub fotograficzne organizowane w połączeniu ze środowiskiem rodzinnym, organizacja wystaw pokonkursowych.
  • Kulturotwórcza rola lasu – spotkania z leśnikiem w ośrodkach edukacyjnych połączone z oferowanymi przez nadleśnictwo atrakcjami, np. zwiedzanie leśnej wystawy, projekcja filmu edukacyjnego o tematyce przyrodniczej, leśna wędrówka ścieżką dydaktyczno-przyrodniczą. 
  • Gra terenowa – wyprawa do lasu o charakterze tropiącym połączona z rozwiązywaniem zadań. 
  • Leśni mieszkańcy – festiwal leśnej piosenki lub konkurs recytatorski. 
  • Otwarte drzwi do przedszkolnego lasu – impreza integracyjna dla dzieci z zaprzyjaźnionych przedszkoli. Nie wszystkie placówki przedszkolne mają to szczęście, że są położone na terenie leśnym, z dala od miejskiego zgiełku, i dysponują terenem obfitującym w różne gatunki fauny i flory. Jeżeli nasze przedszkole ma dobre warunki do obcowania z naturą, może zorganizować imprezę integrującą społeczność lokalną. Zaproszenie można skierować do grup najmłodszych, żeby w bezpiecznych i sprzyjających warunkach rozpoczęły swoją przygodę z bezpośrednim doświadczaniem leśnej przyrody 


Obchody Międzynarodowego Dnia Lasu mogą stać się również częścią projektu edukacyjnego lub badawczego. Projekt umożliwi nam przeprowadzenie wielu różnorodnych działań, których tematem przewodnim będzie las. W okresie trwania projektu możemy planować zajęcia terenowe, zabawy badawcze, gry matematyczne, pogadanki, podejmować atrakcyjne formy artystyczne, ogrodnicze, quizy, gry terenowe. Poruszane treści możemy skoncentrować wokół takich zagadnień, jak:

  • Las jako naturalny filtr. Lasy nazywane są płucami Ziemi, bo produkują tlen, którym oddychamy. Wszystkie drzewa są doskonałymi filtrami. Wychwytują i zatrzymują drobnocząsteczkowy pył i kurz, oczyszczając powietrze. Stwierdzono, że stuletni dąb jest w stanie wychwycić z powietrza nawet tonę pyłów rocznie. Możemy przekonać się o czystości leśnego powietrza, przeprowadzając eksperyment. Duże kawałki ligniny posmarowane wazeliną rozłożone na tackach w różnych miejscach, np. przy ruchliwej ulicy wokół przedszkola, w ogrodzie przedszkolnym, na osiedlu mieszkaniowym, na terenie zielonym, dostarczą nam poprzez porównanie niezbędnych informacji na temat miejsc występowania zanieczyszczeń w najbliższej okolicy. 
  • Las jako naturalna zapora przeciwpowodziowa. Lasy pomagają filtrować wodę i tym samym wpływają na jakość wody pitnej, chronią zlewiska i zapobiegają powodziom, ponieważ magazynują wodę w glebie.
  • Las jako naturalna ochrona przed szumem z pobliskich dróg i terenów przemysłowych. Drzewa redukują hałas. Możemy pokazać to wychowankom poprzez zorganizowaną wycieczkę podzieloną na kilka etapów. Obieramy taką trasę, żeby umożliwić wychowankom obcow...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy