Dołącz do czytelników
Brak wyników

Praca z dzieckiem

9 kwietnia 2019

NR 46 (Kwiecień 2019)

Ruch, który uczy myśleć

0 159

Mens sana in corpore sano, czyli w „zdrowym ciele zdrowy duch” – tak brzmi słynna maksyma i z pewnością jest w niej dużo prawdy! Sprawność ruchowa jest ważną potrzebą każdego dziecka – rozwija, uczy i stymuluje. Pozostaje pytanie, jak nauczyciele mogą wykorzystać naturalną potrzebę ruchu i aktywność najmłodszych dla celów edukacji i czy faktycznie w ruchu tkwi tak duży potencjał?

Aktywność fizyczna to sprzymierzeniec!

Aktywność ruchowa dziecka jest jedną z naturalnych potrzeb rozwojowych. Szczególnie dużo poświęca się jej uwagi z perspektywy wieku przedszkolnego i wczesnoszkolnego. Niektórzy badacze nazywają nawet ten okres „złotym wiekiem motoryczności dzieci”. Niemniej ruch jest ważny w każdym wieku. Warto przypomnieć, że nawet Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) dla dzieci w wieku od 5–17 lat zaleca codziennie minimum 60 min aktywności fizycznej! I absolutnie nie chodzi tutaj jedynie o rozwój sprawności motorycznej i ogólnie fizycznej (siła, gibkość czy wytrzymałość). Wysiłek fizyczny nie usprawnia jedynie ciała, nie oddziałuje pozytywnie na samopoczucie i nastrój, ale jak dowiodły badania – wpływa także korzystnie na układ nerwowy. Niektórzy badacze nawet twierdzą, że aktywność fizyczna może mieć większy wpływ na funkcjonowanie ludzkiego umysłu niż na kondycje i naszą fizyczność!

Ruch a uczenie się

Czy ruch może stymulować proces uczenia się dzieci? Zdecydowanie tak! Zapewne w ten sposób odpowiedzieliby na to pytanie zwolennicy kinezjologii edukacyjnej1, którzy postulują, że określone ruchy ciała mogą stać się doskonałym wsparciem procesów uczenia się. Twórca tej metody Paul Dennison oparł swoją koncepcje na założeniu, że sekwencje odpowiednich ruchów ciała służą przede wszystkim stymulowaniu obu półkul mózgowych (których funkcje są tutaj ściśle rozróżnione!) i tworzeniu nowych połączeń nerwowych. Szybkość połączeń ma za zadanie usprawnić komunikację międzypółkulową i tym samym poprawić jakość całościowego, zintegrowanego myślenia, a następnie działania.

Jest to metoda, która wspiera rozwój jednostki, a szczególnie jej proces uczenia się bez względu na wiek czy stan zdrowia. Co więcej, według jej twórcy, może być skutecznie wykorzystywana zarówno w celu usprawnienia funkcjonowania procesów poznawczych, jak i być formą  pracy z dziećmi ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, deficytami rozwojowymi,  z zaburzeniami sfery motywacyjnej, z deficytami uwagi.
 

Kinezjologia edukacyjna ma za zadanie stymulować i rozwinąć m.in:

  • percepcję wzrokowo-ruchową i słuchowo ruchową,
  • pamięć długo- i krótkotrwałą,
  • współprace półkul mózgowych,
  • identyfikacje i kontrole stanów emocjonalnych,
  • abstrakcyjne, twórcze myślenie.


Zgodnie ze swoimi założeniami, kinezjologia edukacyjna może wspomagać procesy uczenia się poprzez określone sekwencje ruchów. W praktyce przedstawia serie ćwiczeń ruchowych, które mają wpływać stymulująco na określone obszary wpływające na rozwój jednostki. Rozróżnić tutaj można cztery główne kategorie ćwiczeń.

Podstawowy schemat ćwiczeń wprowadzających 

PRZYKŁADOWE ĆWICZENIE – „Ruchy naprzemienne”
Ćwiczenie polega na tym, aby dotknąć np. prawym kolanem do lewego łokcia, a następnie odwrotnie, lewym kolanem do prawego łokcia. Ruchy mają być naprzemienne i wykonywane w powolnym rytmie. To ćwiczenie można dowolnie modyfikować, uwzględniając naprzemienność ruchów. Należy zadbać, aby tego typu ćwiczenia były praktykowane jak najczęściej przy codziennych czynnościach. Tego typu działania wpływają na rozwój koordynacji wzrokowo-ruchowej, znajomość prawej i lewej strony, poprawność techniki oddechu oraz wzrost energii. 

Ćwiczenia na przekraczanie linii środka 

PRZYKŁADOWE ĆWICZENIE – „Leniwe ósemki”
Ćwiczenie polega na tym, że wyciągamy przed siebie lewą rękę, następnie zaciskamy ją w pięść, a kciuk kierujemy ku górze i kreślimy nim w powietrzu kształt poziomo leżącej ósemki. Kreślenie rozpoczynamy od punktu środkowego na wysokości oczu i kierujemy się na lewą stronę (czyli przeciwną do wskazówek zegara). Ćwiczenie należy powtórzyć 5 razy każdą ręką osobno. Celem tego ćwiczenia jest aktywizacja mózgu dla przekraczania linii środka, rozwój koordynacji pracy obu półkul mózgowych, stymulacja płynności czytania oraz jakości zapamiętywania oraz poprawa poczucia równowagi.

Ćwiczenia wydłużające 

PRZYKŁADOWE ĆWICZENIE – „Sowa”
Ćwiczenie polega na tym, że jedną dłonią chwytamy mocno bark. Następnie obracamy głowę w spokojnym tempie, raz w lewo, raz w prawo. Ważne jest, aby starć się utrzymać podbródek jak najbardziej prosto. Głową sięgamy maksymalnie w prawo i w lewo. W miejscu, w którym ręka trzyma ramię, a głowa jest maksymalnie odwrócona, należy robić wdech, swobodny wydech podczas całe...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy