Dołącz do czytelników
Brak wyników

Elementy integracji sensorycznej

23 kwietnia 2020

NR 56 (Kwiecień 2020)

Przekraczanie linii środkowej ciała

39

Przekraczanie linii środkowej ciała to jedna z umiejętności oceniana w trakcie diagnozy w kierunku zaburzeń przetwarzania sensorycznego. Polega na posługiwaniu się jedną ręką w przeciwległym kierunku z przekroczeniem właśnie linii środkowej ciała. Linia środkowa ciała to oś podłużna przebiegająca przez środek naszego ciała, która dzieli nasze ciało na pół.

Ze względu na to, że części ciała, które czuciowo odbierają bodźce, rozmieszczone są wokół linii środkowej ciała, mam tu na myśli uszy, oczy, ręce i nogi – przekraczanie linii środkowej ciała polega na użyciu/skierowaniu części ciała znajdującej się po jednej stronie w stronę przeciwległą.
Mówiąc o przekraczaniu linii środkowej ciała, musimy pamiętać o takich aspektach, jak schemat ciała, jego rozwój, orientacja w przestrzeni, rozróżnianie stron prawa – lewa i oczywiście obustronna koordynacja ruchowa. Umiejętność przekraczania linii środka ciała rozwija się w pierwszych latach życia, a do sukcesu w przekraczaniu linii środkowej ciała przyczynia się m.in. rozwój ruchowy, percepcja wzrokowa czy koordynacja wzrokowo-ruchowo-słuchowo-przestrzenna. Prawidłowe przetwarzanie bodźców sensorycznych też ma tutaj oczywiście znaczenie. Trudno jest bowiem sięgać po przedmiot bez rozwoju równowagi; trudno jest też sięgać po obiekt, którego faktury nie akceptujemy ze względu na deficyt w zakresie przetwarzania bodźców dotykowych. Oczywiście korzyści rozwoju integracji sensorycznej dla umiejętności przekraczania linii środkowej ciała jest zdecydowanie więcej. Rozwój przekraczania linii środka pozwala dziecku na wykonywanie szeregu czynności, począwszy od samodzielnego przyjmowania pokarmów, poprzez czynności samoobsługowe, takie jak ubieranie się, zapinanie guzików, wiązanie butów, mycie zębów czy czesanie włosów, a skończywszy na rysowaniu, pisaniu, wycinaniu czy przewracaniu stron w książce. Krótko mówiąc, zdolność sięgania po przedmiot, który znajduje się po przeciwnej stronie z przekroczeniem linii środka, rozszerza możliwości dziecka.
Według badań, niemowlę mając dopiero 20 tygodni, jest w stanie przekraczać linię środkową ciała w celu sięgnięcia przedmiotu, który jest po przeciwnej stronie. Literatura nie podaje częstości z jaką w okresie niemowlęcym czy wczesnym dzieciństwie sięgamy po przedmioty, przekraczając właśnie linię środkową ciała, wiemy natomiast, że częstość przekraczania linii środkowej ciała ręką wzrasta u dzieci od 4. do 9. roku życia. Zaawansowana umiejętność spontanicznego przekraczania linii środkowej ciała jest w wieku 6–8 lat, a w pełni zintegrowana w okresie 8–9 lat.
Jean Ayres zaobserwowała, że dzieci, które wykazują deficyt w zakresie przekraczania linii środkowej ciała, mają również problemy w teście diadochokinezy, który mierzy zdolność do szybkiego i dynamicznego zmieniania ruchów ramion; mają też słabo ustaloną preferencję dłoni oraz zdecydowanie słabiej radzą sobie z obustronną koordynacją ruchową w zakresie właśnie dłoni. Tendencja do unikania przekraczania linii środkowej ciała obserwowana jest też u dzieci z trudnościami w nauce. W aktywnościach ruchowych możemy zaobserwować u tej grupy dzieci swego rodzaju „niezdarne ruchy”, brak bowiem spontanicznego przekraczania linii środka sprawia, że nie wykonują pewnych czynności spontanicznie, w najprostszy sposób, tylko „naokoło”. Mechanizmy kompensacyjne, którymi posługują się dzieci z trudnościami w zakresie przekraczania linii środkowej ciała, mogą spowodować, że sama czynność rysowania czy pisania zaczyna być niewygodna. To, co najczęściej w takich czynnościach widzimy, to odwracanie kartki papieru, częsta zmiana pozycji ciała i „rozpychanie się” ze względu na przesuwanie ciała, krzesła i kartki, w celu utrzymania ręki cały czas po tej samej stronie.
Dzieci, u których problemy z przekraczaniem linii środkowej ciała nie ustępują, u których nie widać p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy