Dołącz do czytelników
Brak wyników

Podstawa programowa

15 marca 2018

NR 31 (Listopad 2017)

Przedszkole jako wyzwanie i rozwój nauczyciela

0 52

W 1999 r. po raz pierwszy w historii polskiego systemu oświaty wprowadzono dokument nazwany podstawą programową, czyli rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej przedstawiające fundament, na którym oparto budowę programów nauczania dla wszystkich etapów edukacyjnych – w tym także przedszkola. Do tego czasu obowiązywał w polskim systemie edukacji jeden państwowy program nauczania.

Oczywiście, trudno dzisiaj orzec, czy pierwsza podstawa programowa jako dokument była bardzo dobra, funkcjonalna, kompletna. Spełniła natomiast swoją funkcję dotyczącą przekształcenia procesu uczenia dzieci. Od tego momentu tzw. kształcenie zintegrowane zostało wprowadzone nie tylko w przedszkolu, ale także w klasach I–III, z jednoczesnym wskazaniem na potrzebę spójności dydaktycznej tych dwóch etapów rozwoju dziecka. 

W odniesieniu do ówczesnych standardów edukacyjnych na świecie i osiągnięć pedagogiki był to dobry krok w przyszłość. Próbowano dostosować system uczenia dzieci do przesłania twórcy kształcenia zintegrowanego, prof. Ryszarda Więckowskiego. Przesłanie swoje profesor określił w nowatorskim uprawianiu samej pedagogiki jako nauki, którą nazwał pedagogiką oczekiwań dziecka1. Rozumienie samej edukacji dziecka zorientowane miało być zatem na jego rozwój, a nie przystosowywanie rozwoju do edukacji. Zapisy podstawy były jednak tworem pierwotnym, pochodnym od wcześniejszego jedynego programu nauczania w przedszkolu. Miały formę uboższej jego wersji i nie zawierały odkrytych przez profesora paradygmatów, czyli naturalnych strategii uczenia się dzieci. Dokument w rzeczywistości stał się więc nie lada wyzwaniem dla samych nauczycieli, nadzoru pedagogicznego czy wydawnictw. Różnie był interpretowany, zarówno w zakresie treści odnoszących się do rozwoju dzieci, jak i treści regulujących organizację pracy przedszkoli. 

Przedszkole i jego wizja w 2017 roku

Od 1 września 2017 r. rozpoczęliśmy pracę w przedszkolach z nowymi programami nauczania, które zostały opracowane na bazie zapisów nowej podstawy programowej zawartej w Rozporządzeniu Ministra Edukacji z  14 lutego 2017 r2. Podstawa dla wychowania przedszkolnego (także dla wszystkich pozostałych etapów edukacji) została opracowana według definicji wynikającej z prawa oświatowego. Dokument ten znaczenie różni się od pierwowzoru. Od 1999 r. minęło wiele lat i kilkakrotnie był zmieniany. Obecnie odwołuje się do założeń pierwszego dokumentu, utrzymując kształcenie zintegrowane w przedszkolu i klasach I–III, ale jednocześnie zachowuje formę zapisów w postaci efektów kształcenia w prowadzonych przez Ministra Edukacji Narodowej Katarzynę Hall w 2009 roku.

Uspójnia zarazem wizję edukacji na poziomie wychowania przedszkolnego i klas I–III, wprowadzając jednolitą całościową, a więc holistyczną, koncepcję rozwoju dziecka. Cel wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej wyraźnie zaznacza holistyczne podejście do rozwoju dziecka, rzucając wyzwanie nauczycielom. Oto dziecko nie ma być przystosowywane do realizowanego programu, czyli do edukacji. Proces ma być odwrotny: to edukacja ma być nastawiona na rozwój dziecka, a wszystkie podmioty systemu oświaty w Polsce powinny stać na straży ochrony prawa do naturalnego rozwoju dzieci, łącznie z organem prowadzącym przedszkole i nadzorem pedagogicznym. Przedszkole w rzeczywistości ma się stać realnym doświadczeniem przedszkolnym dziecka, przepełnionym wielokierunkową zabawą i sytuacjami edukacyjnymi, a nie miejscem pozanaukowych udziwnień organów prowadzących, które patrzą na przedszkole przez pryzmat lekcji szkolnych i godzin przeznaczonych na realizację materiału. 

Struktura podstawy programowej 

Podstawa programowa dzieli się na cztery części: cel ogólny, zadania wychowawcze, treści rozumiane jako zbiór efektów kształcenia oraz opis warunków i sposobów realizacji zadań zawartych w podstawie. 

W przypadku edukacji wczesnoszkolnej cel ogólny został jeszcze rozszerzony o cele ogólne w obszarach rozwojowych jako kontynuacja wizji osiągnięć dzieci na poziomie przedszkola, opisanych w na...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy