Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

7 stycznia 2019

NR 43 (Styczeń 2019)

Poszukiwanie sensu w Nowym roku

0 195

Każdy dzień, nowy tydzień, miesiąc, a także początek nowego roku mogą sprzyjać wprowadzaniu zarówno nowych zmian w życie, jak i zatrzymaniu się na moment i szukaniu odpowiedzi na pytanie: Co nadaje sens mojemu życiu?

Warto za tym pytaniem podążać, bo każdy z nas może go odkryć i poznać, mimo że dla każdego z nas sens życia może być zupełnie czymś innym, ponieważ każdy z nas na swój własny sposób nadaje różne znaczenie (sens) miejscom, wydarzeniom, osobom, przedmiotom i przeżyciom. 
Każdy człowiek ma swoje wyjątkowe powołanie czy misję, których celem jest wypełnienie konkretnego zadania. Nikt nas w tym nie wyręczy ani nie zastąpi, tak jak nie dostajemy szansy, aby drugi raz przeżyć swoje życie. Każdy z nas ma do wykonania swoje wyjątkowe zadanie, tak jak wyjątkowa jest okazja, aby je wykonać (Frankl, 2016, s. 134).
Dla wiedeńskiego psychiatry, twórcy logoterapii, więźnia obozów koncentracyjnych Viktora E. Frankla sens życia to fundamentalny czynnik ludzkiej egzystencji. Związany jest on przede wszystkim z ogromną siłą egzystencjalną człowieka do konfrontowania się z przeciwnościami i codziennymi wyzwaniami (Formella, 2006, s. 392). W myśl koncepcji Viktora Frankla człowiek przez całe swoje życie dąży do sensu. Poszukiwanie sensu życia jest najbardziej podstawową potrzebą każdego człowieka. Prawda ta dotyczy wszystkich. Cokolwiek czynimy lub jakkolwiek cierpimy, nasze życie zawiera jakiś sens lub musi się wydawać, że ma sens (Figurski, Cieszewska, 2014). I nie ma takiej sytuacji życiowej, która byłaby całkowicie bezsensowna; różnego typu negatywne wydarzenia pojawiające się w naszym życiu, także te związane z ciężką chorobą, cierpieniem, winą czy śmiercią można przekształcić w pozytywny sposób, pod warunkiem że uda się odkryć w sobie odpowiednią wobec tych sytuacji postawę życiową. Sens jest różny dla każdego człowieka, nie chodzi tutaj o jakieś ogólne pojęcie sensu, lecz to, co w danym momencie ma znaczenie w życiu konkretnego człowieka. Sens życia jest zjawiskiem, które można odnieść do eudajmonistycznego sposobu rozumienia dobrostanu, który wchodzi w skład wielowymiarowych koncepcji dobrego życia (Seligman, 2005). Według Martina Seligmana życie opiera się na pięciu fundamentach, tj. przyjemności, zaangażowaniu, osiągnięciach, dobrych relacjach z innymi i poczuciu sensu (Seligman, 2011). Poszukiwanie sensu to dobra droga do wolności i dobrostanu.

Sens a poczucie szczęścia

Sens ma niezwykłe znaczenie dla poczucia szczęścia. Dzięki niemu czerpiemy satysfakcję z realizacji zadań, które są dla nas istotne, nawet wtedy, gdy dojście do celu okupione bywa dużym wysiłkiem; gdy wymaga wytrwałości i samozaparcia; gdy po drodze czujemy zmęczenie oraz świadomie i dobrowolnie rezygnujemy z wielu kuszących przyjemności, które mogłyby nas odwieść od wytyczonego planu działania. A co najważniejsze, jesteśmy w stanie podejmować się tych zadań nawet wtedy, gdy wiemy, że będą wymagały tego wszystkiego od nas. Skąd w nas ta determinacja? To właśnie sens ma taką moc, że stając w obliczu różnych wyzwań, nierzadko trudów, podnosimy głowę i stawiamy stopę na pierwszym stopniu schodów, by się po nich wspinać, nierzadko w pocie czoła, aż na sam wierzchołek, na którym czekają już satysfakcja i zadowolenie. (Dziedziak-Wawro, 2017, s. 318–319).
Umiejętność znajdowania sensu w tym, czego doświadczamy, a także w tym, co dla nas trudne i bolesne, ma ogromną moc podnoszenia nas z kolan i sprawiania, że wracamy na ścieżkę spokoju, zadowolenia i satysfakcji z życia (Dziedziak-Wawro, 2018).

Szukanie celu nie tylko w Nowy Rok

Na to, co dla nas ważne w życiu, co dla nas ma sens, nie musimy czekać na krytyczny momentu w naszym życiu. Warto dać sobie zgodę do refleksji, wsłuchanie się w siebie uważniej i zadanie sobie pytań: Czego naprawdę chcę? Co jest dla mnie ważne? Po co to robię?
Magdalena Dziedziak-Wawro twierdzi, że sens jest przynależny każdemu doświadczeniu, sytuacji, zdarzeniu, człowiekowi i każdemu życiu, a szczęście polega na jego odkryciu. Nie trzeba tworzyć sensu, bo on jest immanentnie przypisany wszystkiemu. Wystarczy go tylko „wyciągnąć” na światło dzienne, by móc budować szczęście. Nie zawsze jest to łatwa droga, ale zawsze prowadząca do celu szczęścia i dobrostanu. Sens lubi czasami być w ukryciu i choć nie jest widoczny na pierwszy rzut oka, to jednak zawsze jest obecny. (...) Trzeba być uważnym, wysilić umysł, otworzyć serce i wyostrzyć intuicję, by go zobaczyć (Dziedziak-Wawro, 2017, s. 321–322).

Co dla nas jest ważne?

Szukanie sensu to również szukanie, tego, co dla nas jest ważne. To pytanie o nasze wartości. Jak mówi Izabela Zientek (psycholog, trener Akademii Potencjału), „wyznaczenie własnych wartości daje człowiekowi solidny fundament w poszukiwaniu sensu swojego istnienia i stanowi swoistego rodzaju drogowskaz na drodze całego życia. Stojąc w obliczu podjęcia trudnych decyzji, niezawodne jest kierowanie się własnym drogowskazem. Zamiast realizować czyjeś oczekiwania i marzenia, możemy sięgnąć do naszych wartości, które chronią nas przed niewłaściwymi wyborami. Nie ma jednak jednej, najlepszej hierarchii wartości, dlatego ważne jest, aby poświęcić czas na uświadomienie sobie swojej własnej. Życie w zgodzie z naszymi wartościami daje nam nieprawdopodobnie wielką siłę. To stanowi też element naszego osobistego potencjału, którego odkrycie i wykorzystywanie w życiu codziennym przynosi niepowtarzalne poczucie sensu, a także i samorealizację”.
Jeśli chcesz doświadczać w pracy poczucia sensu, rób to, co dla Ciebie stanowi wartość. Robienie tego, co dla nas stanowi sens, daje nam prawo do szczęścia. Jeśli ktoś z nas chce doświadczyć poczucia sensu, niech robi w życiu to, co dla niego jest ważne. Żyj zgodnie z tym, co dla Ciebie ważne (Dziedziak-Wawro, 2017). Kierowanie się wartościami jest mocno związane z celowością działań. Jeśli widzimy w tym sens, chętniej angażujemy się w tego, typu działania, czerpiąc ogromną satysfakcję ze swojej pracy, lub łatwiej radzimy sobie z wyzwaniami, które napotykamy na swojej drodze. Bardzo ważną rzeczą dla nauczycieli jest zarówno samemu odnaleźć sens we własnych działaniach, jak i pomóc dzieciom odkrywać to, co dla nich cenne i wartościowe w kontekście sensu. Zdarza się, że nauczyciele, tak jak i rodzice, nie doceniają u dzieci w procesie ich motywowania ważności p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy