Trudna adaptacja czy zaburzenie lękowe? Jak rozpoznać lęk separacyjny u przedszkolaka

Temat numeru

Lęk jest emocją o znaczeniu adaptacyjnym – sygnalizuje zagrożenie i przygotowuje organizm do reakcji „walcz albo uciekaj”. Nie każdy płacz przy wejściu do przedszkola oznacza zaburzenie, ale przewlekły lęk, unikanie i somatyzacja wymagają uważnej obserwacji oraz współpracy nauczyciela z rodziną i specjalistami. Zaburzenia lękowe to coś więcej niż zwykły, okazjonalny strach – objawy nie ustępują, pojawiają się w wielu sytuacjach i mogą się z czasem nasilać.

Czym jest lęk separacyjny, a czym zaburzenie lękowe?

U dzieci pojawiają się typowe dla rozwoju przejściowe lęki: przed rozstaniem, ciemnością, obcymi czy potworami. Kiedy jednak reakcje lękowe są nadmierne, przewlekłe, nieadekwatne do sytuacji i ograniczają funkcjonowanie dziecka, mówimy o zaburzeniach lękowych. Lęk separacyjny bywa normalny od około 8. miesiąca życia do lat przedszkolnych, natomiast problem zaczyna się wtedy, gdy objawy są nadmierne wobec wieku i rozwoju dziecka. Rozwojowo typowy lęk separacyjny zwykle słabnie około 3. roku życia.

POLECAMY

Współczesna psychiatria dzieci i młodzieży klasyfikuje zaburzenia lękowe jako odrębną grupę zaburzeń psychicznych, w których kluczowym objawem jest utrwalony stan napięcia, niepokoju, obawy lub strachu, często połączony z objawami somatycznymi (m.in. przyspieszonym biciem serca, bólem brzucha, zawrotami głowy).

Zaburzenia lękowe mają podłoże biopsychospołeczne:

  • biologiczne (nadreaktywność układu limbicznego, dysfunkcja osi HPA, genetyczne predyspozycje do lęku),
  • psychologiczne (czynniki poznawcze – katastrofizacja, nadmierna kontrola, brak poczucia bezpieczeństwa),
  • środowiskowe (styl wychowawczy, stres rodzinny, przemoc emocjonalna, nadopiekuńczość).

W wieku przedszkolnym dziecko dopiero kształtuje poczucie bezpieczeństwa, odrębności i autonomii. Zaburzenia lękowe w tej grupie wiekowej najczęśc...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!

Dołącz do 7500 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu skutecznego nauczania dzieci w wieku przedszkolnym.

Otrzymuj gotowe narzędzia oraz podpowiedzi, jak przeprowadzić ciekawe zajęcia, pracować z trudnymi emocjami dzieci oraz dostosowywać metody do potrzeb dzieci ze SPE.

1000 artykułów online
50 lat na rynku
Dostęp online i offline
109 numerów archiwalnych
9 szkoleń/podcastów online
700 dokumentów - scenariuszy zajęć, dokumentacji nauczyciela, inspiracji do zajęć
50 autorów – specjalistów
Wychowanie w Przedszkolu • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI