Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kulturalny maluch

15 marca 2018

NR 31 (Listopad 2017)

Pod parasolem życzliwości

0 390

Życzliwość to jeden z najbardziej deficytowych produktów na rynku promowanych przez współczesność wartości. Mając na uwadze słowo „życzliwy”, często myślimy: „naiwny” lub „interesowny”, gdyż pierwotne znaczenie tego słowa w ostatnim czasie się zdezaktualizowało i zdecydowanie straciło na ważności. Może w Międzynarodowym Dniu Życzliwości i Pozdrowień, który przypada na 21 listopada, warto przytoczyć krótki opis sylwetki życzliwej osoby.

Życzliwy to przede wszystkim człowiek dobrze nastawiony do innych, o łagodnym usposobieniu, miły, wykazujący się wysoką kulturą osobistą, skłonny do pomocy. Serdeczność wobec innych okazuje dobrym słowem i dobrym czynem. Przy tym szanuje drugiego człowieka. Stara się go zrozumieć, jest wobec niego pełen empatii, potrafi współczuć, pochylić się nad istotą problemu, doradzić. W trudnych sytuacjach dla innych jest w stanie wykazać się nie tylko skutecznością działania, ale potrafi być wyrozumiały i dyskretny. Jest wiarygodny w swoich poczynaniach, szczery, uprzejmy i lojalny. W niezręcznych okolicznościach wykazuje się dyplomacją, zachowuje takt i umiar. Nie wyśmiewa, nie obgaduje, nie oczekuje niczego w zamian. Wyraża przyjazny stosunek do innych. Jego otwarta postawa, ciepły uśmiech i dobre słowo sprawia, że lubimy przebywać w jego towarzystwie. Czasami uda nam się dostrzec w nim to, co skrywa tak doszczętnie i o czym już dawno przestaliśmy mówić głośno – jego ogromne dobre serce. 

Być uprzejmym i życzliwym to znaczy posiadać umiejętność przyjaznego współżycia z innymi ludźmi. Dziecko nauczone tych wartości w swym najbliższym środowisku rodzinnym będzie równie uprzejme i życzliwe w społeczeństwie
Brigitte Beil

Życzliwość znajduje się w kanonie tych pozytywnych wartości, które powinniśmy jako pedagodzy zaszczepić i pielęgnować w najmłodszych uczestnikach procesu edukacyjnego. Ogromny kryzys wartości, jaki przeżywamy we współczesnym świecie, skłania nas to zabrania wyraźnego stanowiska w tej kwestii. Jako profesjonalni wychowawcy przyszłych życzliwych obywateli powinniśmy posiadać w swoim warsztacie dorobku zawodowego odpowiednie metody i formy pracy pozwalające skutecznie wprowadzić dzieci w świat pożądanych i drogocennych wartości -niewątpliwie życzliwość jest jedną z nich. 

Życzliwość nie jest cechą wrodzoną. Można się jej nauczyć. Podstawą edukacji w tym zakresie jest dobry wzorzec ulokowany zarówno w środowisku rodzinnym, jak i przedszkolnym. Otwarta, pełna empatii, zrozumienia i szacunku postawa nauczyciela oraz najbliższych dorosłych przebywających w otoczeniu najmłodszych, którzy podczas codziennych sytuacji znajdą czas na drobne gesty życzliwości skierowane do dziecka, zdecydowanie  pomoże w rozwoju pozytywnych zachowań społecznych. Doznawanie życzliwości to jednak za mało. Należy dzieci nauczyć odczuwania radości poprzez bezpośrednie adresowanie gestów pełnych serdeczności do innych. Nie tylko bowiem branie, ale również dawanie może sprawić ogromną przyjemność i spowodować, że wszyscy – zarówno biorca, jak i dawca życzliwości – przynajmniej przez moment poczują się szczęśliwi. 
Żeby utrwalić dobre wzorce zaszczepione u najmłodszych, postarajmy się stworzyć odpowiednią otoczkę wokół najmniejszych, zauważonych przez nas oznak życzliwości, jakie wychowankowie kierują względem siebie lub do nas samych. Pochwalmy, wyróżnijmy na tle grupy, odwołajmy się do ich zachowań jako dobrego przykładu dla innych. Doskonałą okazją do rozmowy z dziećmi na temat życzliwości i zaszczepienia w nich postawy otwartości na innych będą obchody Międzynarodowego Dnia Życzliwości i Pozdrowień. Idea tego święta, obchodzonego obecnie w 180 krajach, wywodzi się ze Stanów Zjednoczonych. W 1973 r. dwaj amerykańscy studenci – bracia Brian i Michael McCornackowie – postanowili nie być obojętni wobec konfliktu zbrojnego pomiędzy Egiptem a Izraelem, do którego doszło w tym samym czasie. Chcieli pokazać światu, że walka i nienawiść nie prowadzą do niczego dobrego, a tylko szkodzą i sieją spustoszenie. Drogą do pokoju jest zwykła ludzka życzliwość, która ich zdaniem może zdziałać dużo więcej dobrego niż broń. Inicjatywa życzliwości miała za zadanie przekonać rządzących do rozwiązywania problemów na drodze pokojowej, a nie zbrojnej. Obecnie idea tego przedsięwzięcia, oparta na promowaniu pokoju na całym świecie poprzez okazywanie ludziom życzliwości za pomocą prostych środków wyrazu (uśmiech, dobre słowo, dobry czyn) ma bardziej wymiar społeczny niż polityczny. Celem ustanowionego święta, którego oryginalna nazwa brzmi World Hello Day, jest zwrócenie uwagi ludziom na wzajemną życzliwość wobec siebie. To promocja drobnych gestów uprzejmości i serdeczności względem innych, pozytywnych i przyjaznych emocji, które mogą one wzbudzić w drugim człowieku. 

W Polsce Międzynarodowy Dzień Życzliwości i Pozdrowień zagościł w 2006 r., a głównym jego propagatorem było miasto Wrocław. Nie ma jednej formuły na obchodzenia tego święta. Podobno zgodnie z oryginalną nazwą należało powiedzieć z uśmiechem „Hello” do co najmniej dzięsicu nieznanych osób dziennie i życzyć im miłego dnia. W naszym kraju obchodzimy to święto na różne sposoby. Forma obchodów jest uzależniona nie tylko od pomysłów koordynatorów, ale zaangażowania uczestników, do których skierowana jest propozycja działań związanych z życzliwością. Światowy Dzień Życzliwości i Pozdrowień zagościł na stałe w harmonogramie imprez placówek edukacyjnych. Ale nie tylko nauczyciele starają się zaszczepić tego dnia w najmłodszych obywatelach idee życzliwości. Także animatorzy kultury, dziennikarze w wielu dużych miastach i mniejszych miejscowościach wychodzą z inicjatywą i promują wśród mieszkańców ideę tego święta poprzez atrakcyjną ofertę różnorodnych działań. 

Wśród propozycji obchodów Dnia Życzliwości i Pozdrowień skierowanych do wychowanków przedszkoli oraz uczniów szkół odnaleźć możemy m.in.:

  1. Słodkie poranki – na dzień dobry wszyscy przekraczający próg placówki częstowani są słodkimi wypiekami w kształcie serc lub cukierkami. Każdej osobie, obdarowanej słodką niespodzianką, życzy się miłego dnia.
  2. Wesołe buźki – zamiast ciasteczek wręczane są inne symbole życzliwości, np. wesołe buźki, które mają przypominać wszystkim o uśmiechu i uprzejmości przez cały dzień lub laurki z życzeniami wprawiającymi dzieci i dorosłych w dobry nastrój. 
  3. Dzień pełen optymizmu – wszyscy wprawiają się w dobry nastrój, zakładają tego dnia ubrania w jaskrawym kolorze, np. w żółtym. Gdy przez cały dzień w placówce króluje kolor żółty, symbol szacunku wobec innych, twórczości i żartobliwości, wokół robi się wesoło, słonecznie – wręcz optymistycznie. 
  4. Życzliwa poczta – wykonywane są kartki z miłymi pozdrowieniami dla kolegów i koleżanek, dyrekcji czy innych pracowników placówki. Głównym założeniem życzliwej poczty jest obowiązek dostarczenia wszystkich kartek do adresatów. To zadanie, które starsze dzieci przygotowuje samodzielnie, młodsze – z udziałem rodziców, którzy pomagają dzieciom zapisać ich życzenia na samodzielnie ozdobionej przez nich kartce. Wszystkie pozdrowienia umieszczane są w specjalnej skrzynce, która powinna znaleźć się na honorowym miejscu w placówce. O odpowiedniej porze jest ona otwierana, kartki są segregowane i trafiają do odpowiednich grup, a nastepnie – do bezpośrednich odbiorców. W przedszkolu warto, żeby nauczyciele napisali kartkę dla każdego dziecka. W ten sposób będziemy mieć pewność, że w tym dniu Poczta Życzliwości nie zawiedzie nikogo i wszyscy zostaną adresatami wspaniałych życzeń. 
  5. Drzewko życzliwości i pozdrowień – na nim każdy może zawiesić swoją kartkę w kształcie serc, listków bądź słoneczek z pozdrowieniami dla konkretnej osoby lub ogólnymi życzeniami, takie drzewko pełne życzliwych przesłań dla innych również warto umieścić je w centralnym miejscu placówki. 
  6. Dzieci – dzieciom – często przygotowywane są artystyczne niespodzianki, podczas których dzieci wzajemnie organizują dla siebie przedstawienia lub koncerty. 
  7. Malujemy życzliwość – organizowane są konkursy plastyczne na plakaty promujące drobne i wielkie gesty życzliwości. 
  8. Łańcuch tolerancji – w celu ukazania, jak wielki zasięg może mieć życzliwość, wykonuje się łańcuchy życzliwości. Mogą się na niego składać odrysowane i wycięte dłonie z imieniem wszystkich dzieci, pracowników i sympatyków placówki edukacyjnej, okrągłe buźki z uśmiechem oraz zwykłe, połączone ze sobą paseczki w formie łańcucha.
  9. Rymowanki o życzliwości – to forma, w której uczestniczą same dzieci lub wspólnie z rodzicami. Krótkie formy słowne stają się ozdobą przedszkolnych korytarzy. Każdy może się z nimi zapoznać w dostępny sposób. Miłe słowa też potrafią wprowadzić w dobry nastrój na cały dzień. 
  10. Sentencje zachęcające do bycia uprzejmym – podobna forma, jednak jej autorami nie są dzieci ani rodzice, tylko sławni tego świata („Życzliwość to nie jest akt – to styl życia” D. Williams, „Życzliwość to jest język, który niesłyszący mogą usłyszeć, a niewidzący zobaczyć”. M. Twain), sentencjami ozdabia się korytarze, ścieżki spacerowe wokół przedszkola lub wydaje się je w formie biuletynów.
  11. Zbiórka maskotek – czasami w placówkach organizowane są akcje charytatywne w porozumieniu z konkretną placówką opiekuńczo-wychowawczą. Uczy się dzieci dzielenia z innymi tym, co mamy. W Dniu Życzliwości możemy podarować nieznanym rówieśnikom zabawki, książki lub słodycze. 
  12. Życzliwość zaklęta w kadrze – przygotowywane są wystawy przedstawiające życzliwość w różnym wymiarze.
  13. Wspólnie, trzymając się za ręce, zaśpiewajmy wspólną piosenkę – tworzone są również wielkie korowody życzliwości, do których zapraszani są wszyscy chętni. Mogą one spacerować po korytarzach placówek, a także – wyjść poza ich otoczenie. Taki kolorowy, optymistyczny korowód połączonych dłoni na pewno zwraca uwagę przypadkowych obserwatorów, którzy niejednokrotnie spontanicznie się do niego dołączają. 
  14. Czara życzliwości – wkładane są do niej karteczki z opisem gestów życzliwości skierowanych w ostatnim czasie do konkretnych osób; to zwrócenie uwagi na dawcę serdeczności, dostrzeganie jego roli w budowaniu pozytywnego nastroju u innych.
  15. Król i Królowa Życzliwości – wybory są dokonywane przez dzieci w obrębie grupy, ustalane są kryteria pomocne w wyróżnieniu życzliwych kolegów i koleżanek. Koronacje odbywają się na forum całej grupy lub całej społeczności przedszkolnej.
  16. Kodeks Życzliwości – opracowywane są zbiory zasad obowiązujące życzliwych; dzieci zgłaszają swoje propozycje, które są zapisywane przez nauczyciela i ilustrują je w dowolny sposób. Kodeks życzliwości może zmieniać swoją formułę, powiększać się, w zależności od nabywanych przez dzieci doświadczeń w relacjach społecznych. 
  17. Podarujmy innym uśmiech – organizowane są spacery dzieci ulicami miast i miasteczek, podczas których najmłodsi rozdają napotykanym przechodniom ordery uśmiechu i zachęcają do pozdrawiania przez nich napotkane osoby. 
  18. Tablica życzliwych pomysłów – zapisywane są na niej skojarzenia związane z serdecznością i okazywaną życzliwością na co dzień.
  19. Z wizytą u Krasnala Życzliwka – w przedszkolach w każdej z grup wiekowych przeprowadzane są zajęcia, podczas których jednym z głównych bohaterów jest wrocławski krasnal Życzliwek. Podczas zajęć nauczyciele zwracają uwagę na rolę życzliwości w relacjach międzyludzkich, wskazują prawidłowe wzorce zachowań wobec innych oparte na serdeczności, wzajemnej pomocy i szacunku. 
  20. W poszukiwaniu życzliwości – przeprowadzane są gry terenowe, w których wychowankowie mają do wykonania specjalne zadania związane z wywołaniem uśmiechu na twarzach innych ludzi.
  21. Życzliwość krokiem do szczęścia dziecka – do rodziców dzieci są kierowane oferty warsztatowe dotyczące stymulowania rozwoju emocjonalno-społecznego dziecka.
  22. Treningi jogi śmiechu – propozycja dla wszystkich, którzy pragną zaspokoić potrzebę radości i otworzyć się na nowe optymistyczne perspektywy na życie, ćwiczenia odbywają się pod okiem instruktora na terenie placówek lub w centralnych punktach miast (parki, rynki, skwery). Podobno joga śmiechu zapewnia korzyści: zdrowotne, gdyż wzmacnia organizm, społeczne – pomaga w integracji, rozwojowe – otwiera nowe perspektywy oraz duchowe – ponieważ relaksuje i uspokaja. Gdy będziemy pełni radości i optymizmu, łatwiej nam będzie zarazić śmiechem innych.

 

Temat zajęć Pod parasolem życzliwości
Cel ogólny
  • zapoznanie z historią i ideą Międzynarodowego Dnia Życzliwości i Pozdrowień,
  • przejawianie oznak życzliwości, koleżeństwa, szacunku i pomocy wobec rówieśników i osób dorosłych,
  • kształtowanie postaw moralno-społecznych poprzez zwrócenie uwagi na życzliwość, empatię, wzajemną pomoc,
  • integrowanie grupy we wspólnej zabawie,
  • rozwijanie umiejętności dyskutowania, argumentowania swojego zdania,...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy