Dołącz do czytelników
Brak wyników

Przedszkole od kuchni

2 grudnia 2019

NR 52 (Grudzień 2019)

Paczki świąteczne
jako sposób na promowanie zdrowych nawyków żywieniowych

123

Pierwsze skojarzenie „wizyta św. Mikołaja” – prezenty, radość, niespodzianka… słodycze?

W większości przedszkoli długo wyczekiwanym przez dzieci wydarzeniem w okresie świątecznym jest spotkanie ze  św. Mikołajem. Szykując się na wizytę wyjątkowego gościa, warto już odpowiednio wcześniej wspólnie z rodzicami zastanowić się, jakie chcielibyśmy przekazać dzieciom upominki. Zostawianie wszystkiego na grudzień sprawia, że bardzo często wybór prezentów będzie związany z tym, co jest najszybciej i najłatwiej dostępne. W praktyce okazuje się, że często stałym dodatkiem do świątecznych paczek w wielu przypadkach są dziecięce smakołyki pełne cukru, syropu glukozowo-fruktowego, chemicz-
nych dodatków. 

Czy tak musi być? Czy paczka żelków, cukierków, batonów to rzeczywiście ważny dodatek, na który tak bardzo czekają dzieci?

Organizacja w przedszkolach paczek mikołajowych (prezentów żywnościowych) pozostaje w kwestii ustalenia między dyrektorem przedszkola a rodzicami. Co prawda, rozporządzenie dotyczące żywienia zbiorowego dzieci w placówkach oświatowych nie reguluje dokładnie zawartości paczek świątecznych, nie możemy natomiast zapominać w okresie świątecznym o zasadach zdrowego żywienia, o których tak często przypominamy dzieciom podczas codziennych zajęć. Oczywiście słodki dodatek nie będzie żadnym zaprzeczeniem prowadzonych działań, jeśli będzie to przykładowo paczka orzechów, bakalii czy nawet, jeśli dysponujemy skromniejszym budżetem, opakowanie musu owocowego lub butelka naturalnego soku. 
Warto wykorzystać takie wyjątkowe okazje, pełne magii i długiego wyczekiwania na wymarzonego gościa, który już samą swoją obecnością wielu dzieciom dostarczy niezapomnianych wspomnień i sprawi wielką radość. Również w ramach takich wydarzeń należy kontynuować i utrwalać przekaz związany ze zdrowym odżywianiem. Nasze dzieci na pewno na tym nie stracą. Okazji do poznania słodkich smakołyków mają z pewnością więcej. Praktycznie każdy, nawet najdrobniejszy upominek w takim momencie będzie dla nich źródłem wielu przyjemności. Pamiętajmy, dziecko uczy się cały czas –
nie tylko podczas zajęć o zdrowym odżywaniu. Paczka mikołajkowa może być doskonałym przykładem, jak teorię wykorzystujemy w praktyce.

Jak powinna wyglądać idealna paczka? 

Coraz częściej praktykowaną metodą w wielu placówkach jest przeprowadzenie odpowiednio wcześniej ankiety wśród rodziców z propozycjami upominków i z prośbą o wskazanie, co rodzice chcieliby, aby znalazło się w świątecznym prezencie.
Możliwości jest wiele: pisaki, puzzle, ciastolina, książeczki, album na zdjęcia przedszkolne, farby do malowania palcami. W przypadku słodkiego dodatku można zaproponować bakalie, owoce suszone, zdrowe słodycze naturalnie słodzone, dobrą czekoladę czy nawet owoc egzotyczny. 

Co o świętach myślą dzieci?

Przygotowania do świąt Bożego Narodzenia w większości przedszkoli zaczynają się już na początku grudnia. Świąteczne występy, piosenki, prace plastyczne, kiermasze bożonarodzeniowe są szczególnie podniosłe i kojarzą nam się z jak najlepszymi wspomnieniami. Jest to również okazja, aby podkreślić najważniejsze wartości, które chcemy przekazać naszym dzieciom na kolejne lata. 
Gdy pytamy dzieci, co najbardziej lubią podczas świąt, najczęściej pada odpowiedź: prezenty. Jest to jak najbardziej zrozumiałe. Z drugiej strony, warto również wykorzystać ten moment otrzymywania prezentów i już od najmłodszych lat uczyć dzieci dzielenia się z innymi tym, co dla nas najcenniejsze. Tym bardziej, że w okresie świątecznym bardzo wiele jest prowadzonych zbiórek na rzecz różnych instytucji, które potrzebują naszego wsparcia. Często dzieci towarzysząc rodzicom podczas zakupów, są świadkami prowadzonych akcji charytatywnych, m.in. zbiórek żywności prowadzonych w wielu sklepach spożywczych. Uczmy dzieci, że warto i trzeba pomagać, gdyż są to postawy i wartości ponadczasowe, bardzo potrzebne we współczesnym świecie. 
Pozostając w temacie prezentów i coraz bardziej popularnych, łatwo dostępnych w sklepach gotowych zestawów świątecznych, warto pokazać dzieciom, jak wielką wartość i znaczenie mają te upominki, które samodzielnie mogą wykonać, ze specjalną dedykacją dla bliskiej osoby. Nie wielkość opakowania sprawia, że dany prezent będzie tym niezapomnianym upominkiem, ale fakt, że został samodzielnie wykonany. Łańcuch na choinkę lub udekorowana samodzielnie kartka z życzeniami będzie najcenniejszym upominkiem.

SCENARIUSZ ZAJĘĆ „CO O ŚWIĘTACH WIEDZĄ DZIECI?”

Cele szczegółowe
Dziecko:

  • ma świadomość tradycji bożonarodzeniowych w Polsce i w wybranych krajach UE,
  • współdziała w zespole,
  • wypowiada się na określony temat,
  • odczuwa radość świątecznego oczekiwania,
  • odczuwa i wyraża więź z rodziną, przejawia szacunek, miłość za pomocą dziecięcych środków wyrazu
  • przestrzega reguł korzystania tylko ze swoich produktów spożywczych w trakcie wykonywania zadania
  • wyraża potrzebę mycia rąk przed pracą z produktami spożywczymi.

Powitanie 
Nauczyciel wita się z dziećmi, odczytując różne określenia związane z przygotowaniami świątecznymi. Dzieci, które zgodzą się z daną wypowiedzią, podnoszą rękę.

  • „Witam wszystkie dzieci, które nie mogą się już doczekać świąt Bożego Narodzenia”.
  • „Witam wszystkie dzieci, które będą ubierać choinkę”.
  • „Witam wszystkich, którzy chętnie pomagają mamie w przygotowaniach świątecznych”.
  • „Witam wszystkich, którzy szykują świąteczne prezenty dla swoich bliskich”.

Wprowadzenie do zajęć
Nauczyciel czyta zagadki. Na podstawie udzielonych odpowiedzi dzieci zgadują, co będzie tematem dzisiejszych zajęć.

Zielona, z lasu wzięta,
wesoło nam z nią w święta. (choinka)
Choinkowe ozdoby
okrągłe jak słońce,
jak ono złociste
i blaskiem świecące. (bombki)
Zimą, latem, na jesieni,
ona zawsze się zieleni.
Choć ma igieł bardzo dużo,
to do szycia jej nie służą. (choinka)
Co to za kochany święty,
co przynosi nam prezenty?
Kiedy gwiazdka już zaświeci,
on obdarza wszystkie dzieci. (Mikołaj)
W czerwonym płaszczu nocą się skrada
i pod choinką prezenty składa.
Ma długą brodę, czapkę i laskę,
odwiedza dzieci, co obchodzą Gwiazdkę. 
(Mikołaj)
Już słychać kolędy,
drzewka pachną wokół.
Pora na kolację,
najważniejszą w roku. (Wigilia)
Gdy śpiewasz je wraz z rodziną,
radośnie wam święta płyną,
a Bóg Nowonarodzony
w żłóbku śpi rozanielony. (kolędy)
Z mroźnego lasu przywieziona,
w srebrzyste bombki ustrojona,
a kiedy płomień świec zaświeci,
cieszy dorosłych, cieszy dzieci. (choinka)

„Co o świętach wiedzą dzieci?”
Podczas zajęć nauczyciel kieruje rozmowę na tradycje świąteczne, które przekazywane są z pokolenia na pokolenia. Jest to szczególnie ważne, aby móc wyjaśnić przedszkolakom, dlaczego te wszystkie przygotowania są dla nas takie ważne. 
Nauczyciel czyta wiersz Wieczór wigilijny Tadeusza Kubiaka.

Wieczór wigilijny

Biały obrus lśni na stole,
pod obrusem siano.
Płoną świeczki na choince,
co tu przyszła rano.
Na talerzu kluski z makiem,
karp jak księżyc srebrny.
Zasiadają wokół stołu
dziadek z babcią, krewni.
Już się z sobą podzielili
opłatkiem rodzice.
Już złożyli wszyscy wszystkim
moc serdecznych życzeń.
Kiedy mama się dzieliła
ze mną tym opłatkiem,
miała w oczach łzy, widziałem,
otarła ukradkiem.
Nie wiem, co też mama chciała
szepnąć mi do ucha:
bym na drzewach nie darł spodni,
pani w szkole słuchał…
Niedojrzałych jabłek nie jadł,
butów też nie brudził…
Nagle słyszę, mama szepce:
– Bądź dobry dla ludzi.

W nawiązaniu do odczytanego wiersza nauczyciel zadaje pytania:

  • Z czym kojarzą się wam święta?
  • Co dzieci lubią najbardziej w tym okresie? 
  • Co robimy w święta? Z kim się spotykamy?
  • Jakie potrawy powinny znaleźć się na wigilijnym stole?
  • Co to znaczy „być dobrym dla ludzi” – w nawiązaniu do ostatniego zdania w wierszu?

Chcąc dodatkowo podkreślić, jak ważne jest kontynuowanie tradycji świątecznych, warto wspomnieć dzieciom, szczególnie w starszych grupach, o zwyczajach i tradycjach świątecznych z innych państw, zwłaszcza że stanowią one często ciekawostkę również dla rodziców.
Nauczyciel rozpoczyna dyskusję, zadając dzieciom pytania:

  • Jak wam się wydaje, czy w innych krajach do dzieci też przychodzi Święty Mikołaj?
  • Czy tradycje świąteczne w każdym państwie wyglądają tak samo?

Podczas prowadzenia zajęć pomocne będą takie materiały, jak: mapa Europy, zdjęcia flag wybranych państw. Podróżując po kolejnych państwach, nauczyciel opowiada o zwyczajach świątecznych w innych regionach Europy.  
WIELKA BRYTANIA: Dzieci dostają prezenty pierwszego dnia świąt z samego rana, nie tak jak w Polsce podczas kolacji 
wigilijnej. Zgodnie z tradycją, dzieciom mieszkającym w Wiel-
kiej Brytanii prezenty przynosi Święty Mikołaj, który wchodzi w nocy przez komin i wkłada upominki do wywieszonych na kominku skarpet. Na wigilijnej kolacji głównym daniem jest pieczony indyk.
NIEMCY: Choinka u naszych sąsiadów wygląda zupełnie inaczej niż w polskiej tradycji. Zamiast bombek wieszane są ozdoby jadalne: orzechy, cukierki, owoce suszone. Najbardziej uroczystym momentem jest świąteczny obiad, po którym rozpakowuje się złożone pod choinką prezenty.
HOLANDIA: Według wierzeń holenderskich, Święty Mikołaj przypływa do dzieci statkiem z Hiszpanii, a potem podróżuje na siwym koniu. Zgodnie z tą tradycją, po wigilijnej kolacji dzieci zostawiają przy łóżkach buty napełnione jedzeniem dla konia Mikołaja, a rano znajdują w nich prezenty.
DANIA, SZWECJA: Świąteczną tradycją jest gotowanie mlecznych deserów dla krasnali. Dzieci przygotowują ryż na mleku, doprawiany cynamonem i masłem. Świąteczne drzewko dekoruje się najczęściej kilka dni przed Wigilią, prawdziwymi świeczkami oraz zabawkami ze słomy i siana. Okres Bożego Narodzenia rozpoczyna się w Szwecji, podobnie jak w Polsce, cztery tygodnie przed Wigilią.
Szczególnie uroczyście obchodzi się dzień 13 grudnia – Dzień Świętej Łucji. W tym dniu z samego rana rozpoczyna...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy