Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zdrowe odżywianie dzieci

10 listopada 2020

NR 60 (Listopad 2020)

Owoce i warzywa sezonowe
Bohater miesiąca – jego wysokość burak

19

Czy dzieci wiedzą, co jedzą? Odpowiedź wydaje się oczywista. Przecież rozpoznają podstawowe warzywa, owoce czy inne produkty spożywcze, ale tak naprawdę, gdy zaczynamy zastanawiać się dalej, warto zwrócić uwagę również na to, co dzieci wiedzą 
o tych produktach. Czy widząc daną potrawę, rozpoznają, jakie są w niej składniki? Dlaczego to takie ważne? Coś, co jest nowe, nieznane, staje się równocześnie niepewne. W zakresie jedzenia ma to olbrzymie znaczenie w kształtowaniu preferencji żywieniowych, smakowych u dzieci.

Tak jak kilkakrotnie podkreślałam we wcześniejszych artykułach – o tym, czy dzieci zjedzą, decyduje nie tylko smak potrawy, ale również kolor, konsystencja, sposób podania. Olbrzymie znaczenie mają oczywiście domowe zachowania żywieniowe i znajomość produktów z rodzinnego stołu. Niestety, z moich obserwacji wynika, że coraz popularniejsze stają się praktyki, gdy gotowanie w domu ogranicza się do zawężonej, stałej liczby potraw, które polega w dużym stopniu na wykorzystaniu urządzeń, które w szybki sposób kroją, mieszają, a tym samym znacząco ograniczają dzieciom obserwację, możliwość pomocy w przygoto-
waniu domowych posiłków.

POLECAMY

W jaki sposób rozbudzić ciekawość i zachęcić dzieci do próbowania?

Wiedząc, w jaki sposób dzieci w wieku przedszkolnym dokonują wyboru w trakcie jedzenia, warto skorzystać z ciekawych eksperymentów lub zajęć, podczas których w formie zabawy dzieci rozbudzą swoją ciekawość. O tym, jakie zajęcia warto wprowadzić, aby połączyć zabawę z nauką, podpowiem w ramach projektu „Czy wiemy co jemy?"

Skoro dla części dzieci nie stanowi problemu zjedzenie sałatki pełnej warzyw czy koktajlu owocowo-warzywnego, a dla innych dzieci z kolei warzywa są produktem, które odrzucają w pierwszej kolejności, warto zadbać o skuteczną reklamę i dobry marketing. W końcu słodkich płatków śniadaniowych czy innych dziecięcych smakołyków też dzieci wcześniej nie znały. Dlaczego więc skusiły się na nieznane w smaku kolorowe żelki, a nie chcą spojrzeć na kolorową paprykę? Wygląda na to, że to nie smak był kluczowym czynnikiem. Decyzja o chęci spróbowania zapadła już na wcześniejszym etapie. Sprzyja temu przede wszystkim dobra atmosfera, atrakcyjność i znajomość produktu, społeczna akceptacja (jedzą inne dzieci, rodzice, osoby mi bliskie) oraz intensywny pozytywny przekaz, czyli częstotliwość ekspozycji. Dobra reklama to podstawa!

Celem głównym w wychowaniu przedszkolnym jest zawsze wsparcie całościowego rozwoju. Dlatego proponuję zadania w oparciu o zabawy związane z budową nawyków żywieniowych, dzięki którym:

  • dziecko spożywa owoce, warzywa i inne produkty spożywcze;
  • dziecko rozmawia na temat wrażeń sensorycznych (wzrok, dotyk, zapach, struktura, temperatura) owoców, warzyw i innych produktów spożywczych;
  • dziecko, rozmawia na temat owoców, warzyw i innych produktów spożywczych – ich pochodzeniu, różnorodności potraw przygotowanych na bazie danego produktu; 
  • dziecko wyraża ekspresję  na podstawie zajęć  związanych z produktami spożywczymi;
  • dziecko odkrywa nowe smaki.

Podczas takich zajęć nie samo zjedzenie potrawy jest najważniejsze, ale zabawa i odkrywanie przez dzieci nowych smaków, struktur, wzbudzenie zainteresowania, a dopiero w dalszej kolejności przełożenie tych doświadczeń na codzienne odżywianie. Przykładowo, warzywa dzieci kojarzą z tradycyjną surówką, zupą, ale często też niestety… z nudą na talerzu. Tymczasem warzywa i owoce ze względu na swoje walory smakowe, rozmaite kształty i kolory, mogą też inspirować do wielu ciekawych zajęć.

Edukacja czy zabawa? 

Zdecydowanie nauka przez zabawę! Pomocne będą wszelkie zajęcia tematyczne, przykładowo: „Od ziarenka do bochenka”, „Od buraka do lizaka” czy „Podróż do
mlecznej krainy”, kolorowe dni w przedszkolu, gdy dzieci ubierają się w jednym wybranym kolorze, przygotowywanie mas plastycznych warzywnych z wykorzystaniem wybranego produktu czy uprawa przedszkolnego ogródka. Warto zsynchronizować takie zajęcia z przedszkolnymi jadłospisami.

CZĘŚĆ I. 

„Warzywa i owoce sezonowe”

„Mój buraku, mój czerwony, czybyś nie chciał takiej żony?”
W kalendarzu świąt nietypowych 24 listopada to Dzień Buraka, więc doskonała okazja, aby burak zwyczajny stał się smacznym bohaterem miesiąca. 

 

PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

„Nasze warzywko – odgadnij szybko”

Dobrą formą wprowadzenia dzieci do tematu zajęć mogą być tematyczne zagadki. 

Kalambury słowne 

Nauczyciel wybiera kilkoro dzieci. Pierwsze dziecko wychodzi na środek sali, staje tyłem do grupy. W tym czasie nauczyciel pokazuje dzieciom ilustrację z buraczkiem, tak aby wybrany przedszkolak nie widział, co się na niej znajduje. Dziecko za pomocą pytań ma za zadanie odgadnąć, co przedstawia rysunek. Pozostałe dzieci odpowiadają na pytania „tak” lub „nie”. Nauczyciel wspiera dzieci w zadawaniu pytań m.in. o kolor, kształt, rodzaj potraw.

Zagadki tematyczne

Czegoś wstydzi się szalenie,
a więc chowa się pod ziemię.
I już taka w nim natura,
że czerwony jest jak… (burak)
Czy chcesz być silny?
Odpowiesz, że tak. 
Oto jedzie na talerzu 
Czerwony Pan… (burak)
Ma gruby brzuszek
i ogonek mały.
Będzie z niego pewnie,
barszczyk doskonały… (burak)

Wiersze, rymowanki

Burak
Autor: nieznany

Rósł sobie na grządce buraczek mały,
kto go zobaczył, sypał pochwały.
Ależ się cieszył mały buraczek,
gdy każdy podziwiał ten jego fraczek!
Bo kolor fraczka był buraczkowy,
a to jest kolor ponadczasowy.
Więc mały burak pęczniał codziennie,
powszechny zachwyt budził niezmiennie.
Aż w końcu Zosia na prośbę taty,
Zerwała buraka do pysznej sałaty.

Ćwikła
Autor: Jan Brzechwa

Raz buraczek nieboraczek
Zaczerwienił się jak raczek:
„Toż gałgaństwo jest niezwykłe,
Żeby robić ze mnie ćwikłę
I ucierać razem z chrzanem.
Nie, to wprost jest niesłychane!”
Na to chrzan, choć był utarty,
Z gniewu zgorzkniał nie na żarty
I powiedział w irytacji:
„Nie rozumiem, z jakiej racji
Jakiś burak za pięć groszy
Przy mnie tutaj się panoszy!”.
Burak swoje, a chrzan swoje,
Zaperzyli się oboje,
Nie wiadomo, kto ma rację,
A tu czas już na kolację,
Więc przy stole goście siedli
I do mięsa ćwikłę zjedli.
Nie ma chrzanu ni buraka.
Ot, i cała bajka taka.

Zastosowanie
W kuchni – do przygotowania potraw (burak zwyczajny), do produkcji cukru i na paszę dla zwierząt (burak cukrowy). Dodatkowym uzupełnieniem przekazu są wszelkie ilustracje, zdjęcia, a najlepiej świeże buraki.

 Przykładowe potrawy  „Z czym to się je?”

Dzieci wskazują, w jakich potrawach można spotkać buraka. Dodatkowo nauczyciel pokazuje ilustracje różnych potraw, aby zainteresować dzieci różnorodną formą podania, m.in. barszcz czerwony, ćwikła, surówka, pasta buraczkowa, koktajl owocowo-warzywny, frytki buraczkowe, kopytka różowe.

Przykładowe przepisy do wykorzystania na terenie placówki lub do przekazania rodzicom w ramach zadania domowego dla rodziny. Do wykonania części przepisów nie jest potrzebny specjalistyczny sprzęt, więc zajęcia mogą się odbyć niezależnie od tego, czy na terenie placówki znajduje się kuchnia.

Różowy koktajl 
Sk...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy