Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne

Artykuły z czasopisma | 10 listopada 2017 | NR 18
221

Warto przypomnieć, że świadczenia kompensacyjne zostały nauczycielom przyznane ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. Nr 97, poz. 800).

Zgodnie z art. 2 ustawy, użyte w ustawie określenie nauczyciel oznacza nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w:

  • publicznych i niepublicznych przedszkolach,
  • szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych,
  • publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego i placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).

System oświaty obejmuje między innymi młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki umożliwiające dzieciom i młodzieży z różnego rodzaju upośledzeniami, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, realizację odpowiednio obowiązku przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a także placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.

Jednostki wymienione w art. 2 pkt 5 ustawy o systemie oświaty − to jednostki, których działalność ma służyć zaspokojeniu szeroko rozumianych potrzeb edukacyjnych tych dzieci i młodzieży, których dysfunkcje (psychiczne, intelektualne czy też społeczne) uniemożliwiają uczestnictwo w zajęciach prowadzonych w szkołach.

Świadczenie kompensacyjne może być przyznane tylko takiemu nauczycielowi, który ostatnio przed zgłoszeniem wniosku o to świadczenie pozostawał w stosunku pracy na stanowisku nauczyciela w którejś z ww. jednostek. Jeśli więc po ustaniu tego stosunku pracy, a jeszcze przed zgłoszeniem tego wniosku, nauczyciel podjął inne zatrudnienie lub działalność, nie może nabyć prawa do świadczenia kompensacyjnego. 

Świadczenie kompensacyjne może natomiast uzyskać nauczyciel, który po rozwiązaniu stosunku pracy na stanowisku nauczyciela, zawartego z jedną z ww. jednostek, aż do czasu zgłoszenia wniosku o to świadczenie nie wykonywał żadnego zatrudnienia lub działalności.

Świadczenie kompensacyjne przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki:

  • osiągnęli określony wiek:

–    55 lat w przypadku kobiet i 56 lat w przypadku mężczyzn (w latach 2015−2016),
–    55 lat w przypadku kobiet i 57 lat w przypadku mężczyzn (w latach 2017−2018),
–    55 lat w przypadku kobiet i 58 lat w przypadku mężczyzn (w latach 2019−2020),
–    55 lat w przypadku kobiet i 59 lat w przypadku mężczyzn (w latach 2021−2022),
–    55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn (w latach 2023−2024),
–    56 lat w przypadku kobiet i 61 lat w przypadku mężczyzn (w latach 2025−2026),
–    57 lat w przypadku kobiet i 62 lata w przypadku mężczyzn (w latach 2027−2028),
–    58 lat w przypadku kobiet i 63 lata w przypadku mężczyzn (w latach 2029−2030),
–    59 lat w przypadku kobiet i 64 lata w przypadku mężczyzn (w latach 2031−2032).

  • mają okres składkowy i nieskładkowy wynoszący 30 lat, w tym 20 lat wykonywania pracy w publicznych i niepublicznych przedszkolach, szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego oraz w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodkach umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku szkolnego i obowiązku nauki oraz placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć;
  • rozwiązali stosunek pracy, przy czym jeśli mają kilku pracodawców, oznacza to rozwiązanie stosunku pracy z każdym z nich, bez względu na wymiary czasu pracy; dotyczy to nie tylko oświaty, ale też innych pracodawców. 

Należy podkreślić, że dla ustalenia wieku, który wymagany jest do przyznania świadczenia kompensacyjnego, nie ma znaczenia data zgłoszenia wniosku o to świadczenie.

Nauczyciele, którzy do dnia 31 grudnia 2032 r. nie ukończą wieku 59 lat dla kobiet i 64 lat dla mężczyzn, nie będą już mogli nabyć prawa do świadczenia kompensacyjnego. Uzyskają oni prawo do emerytury po tym, jak ukończą powszechny wiek emerytalny (zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn w zależności od daty urodzenia). Tym samym ustawodawca ograniczył czas obowiązywania ustawy o świadczeniach kompensacyjnych do 31 grudnia 2032 roku.

Prawo do świadczenia kompensacyjnego mogą także uzyskać ci nauczyciele, którzy urodzili się przed dniem 1 stycznia 1954 r., a więc takie osoby, które wiek 55 lat ukończyły przed dniem 1 stycznia 2009 r. Nauczyciele ci mogą nabyć prawo do świadczenia kompensacyjnego wtedy, gdy po ukończeniu wieku 55 lat: 

  • pozostają w stosunku pracy w charakterze nauczyciela z jednostką wymienioną w art. 2 pkt 1 ustawy, jeśli stosunek ten rozwiążą lub ulegnie on wygaśnięciu w trybie przewidzianym w ustawie, lub 
  • nie pozostają w stosunku pracy w charakterze nauczyciela z jednostką wymienioną w art. 2 pkt 1 ustawy, ale po rozwiązaniu lub wygaśnięciu tego stosunku pracy, a przed przejściem na świadczenie kompensacyjne, nie wykonywali żadnej innej pracy ani działalności.

Należy także pamiętać o tym, że nauczycielom spełniającym warunki dotyczące wieku i miejsca zatrudnienia świadczenie przysługuje także wtedy, gdy rozwiązanie stosunku pracy lub wygaśnięcie stosunku pracy nastąpi z powodu:

  • likwidacji szkoły lub placówki albo częściowej likwidacji szkoły lub placówki,
  • przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny,
  • przywrócenia do pracy nauczyciela pozostającego w stanie nieczynnym. 

Do 30 lat stażu wlicza się okresy składkowe i okresy nieskładkowe, z tym że tych drugich nie może być więcej niż 1/3 udowodnionych składkowych. 
W sytuacji wystąpienia zbiegu okresów, zalicza się korzystniejszy. 

Przypomnieć należy, że do okresów składkowych zalicza się głównie okresy opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, a więc okresy zatrudnienia, prowadzenia działalności gospodarczej, a także niektóre inne okresy, za które składka nie została opłacona, ponieważ nie było takiego obowiązku. Natomiast okresy nieskładkowe to co do zasady okresy nieaktywności zawodowej, które charakteryzują się nieopłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne (a więc wszelkiego rodzaju okresy pobierania zasiłku c...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy