Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

10 grudnia 2020

NR 61 (Grudzień 2020)

Kształcenie w przedszkolu, czasami na odległość

124

Jak wygląda rzeczywistość wychowania w przedszkolu w czasie pandemii, doskonale wiemy i doświadczamy jej każdego dnia. Zachorowania nauczycieli na COVID-19 i związana z tym reorganizacja pracy, zawieszanie zajęć w grupach, praca w systemie hybrydowym i zdalnym w znaczący sposób zaburzają systematyczną i spokojną pracę w przedszkolach. 

Pandemia zmienia także rytm dnia w każdej rodzinie, a wiąże się to nierozerwalnie z organizacją nauki i pracy wszystkich domowników. Mamy wrażenie, że dużo nam się poprzewracało? Spróbujmy podnieść i poustawiać wszystko tak, aby wybrać to, z czego w istniejącej sytuacji najefektywniej możemy korzystać. Co możemy zrobić, aby zminimalizować odczucie niepewności, tęsknoty, izolacji społecznej u naszych przedszkolaków? Uważam, że przede wszystkim możemy wykazać się daleko sięgającą empatią i bardzo racjonalnym podejściem do otaczającej nas rzeczywistości. Jestem zdania, że kształcenie i wychowanie na odległość w przypadku przedszkola powinno być rozumiane w sposób adekwatny do potrzeb rozwojowych dzieci, możliwości organizacyjnych rodziców, a nie możliwości, które stwarzają aplikacje i programy komputerowe. 

POLECAMY

Nauczyciel, dziecko, rodzice, czyli… zapraszamy na zajęcia

Zaproszenie na zajęcia to nie zadanie obowiązkowe dla rodziców. Założenia tegoż zaproszenia zostały w sposób niedyrektywny opisane w poradniku MEN już na początku pandemii, gdy dzieci po raz pierwszy w ogóle nie cho-
dziły do przedszkola. Kształcenie na odległość przedszkolaków potraktowane jest w poradniku jako czas do zagospodarowania w domu, rodzinne zaproszenie do zabawy i wykonywania użytecznych projektów. Czas, w którym dziecko nie chodzi do przedszkola, można wykorzystać na to, aby stało się ono bardziej samodzielne. Warto zachęcać je do utrzymania czystości w swoim kąciku (pokoju), przygotowania prostych posiłków razem z rodzicami, wykonywania w swoim tempie czynności związanych z ubieraniem, przygotowaniem do snu. W tych ostatnich czynnościach, z powodu pośpiechu, dzieci są zazwyczaj wyręczane. Pobyt w domu daje możliwość częstych rozmów z dziećmi na różnorodne tematy, a tym samym wzbogacania ich słownictwa. Ważne jest także znalezienie czasu na czytanie dzieciom i z dziećmi. Aby urozmaicić zajęcia, można skorzystać z edukacyjnych programów telewizyjnych. Pobyt w domu może być także okazją do prowadzenia rozmów z dzieckiem, tłumaczenia otaczających nas zjawisk.1

Myślę, że dobrą metodą pracy rodziców z dzieckiem będzie wykorzystanie elementów pracy metodą projektów. Zaprośmy rodziców i dziecko np. do projektu "drzewo", który będzie księgą drzew zrobioną według pomysłów dziecka, mamy, taty, a może i nawet innych członków rodziny. Zaproponujmy zrobienie zdjęć drzew, kory, gałęzi, zebranie materiału przyrodniczego, przeliczanie i segregowanie swoich zbiorów, wyścig od drzewa do drzewa i dokonywanie pomiaru czasu, przeliczanie krokami odległości między drzewami i porównywanie tych odległości. A potem w dowolnej formie niech to wszystko wpadnie do rodzinnej księgi drzew. Znajdzie się w niej zapewne także zdjęcie świątecznego drzewka, czekamy przecież na Boże Narodzenie. Tak podjęta aktywność będzie z pewnością atrakcyjniejsza i efektywniejsza, a przede wszystkim w ruchu i skoncentrowana na bezpośrednich działaniach dziecka.

Komputer, laptop, tablet, telefon

Baza sprzętu komputerowego w każdym domu wygląda inaczej i należy mieć to na uwadze. Brak drukarki nie należy do przypadków rzadko spotykanych – pamiętajmy o tym, przygotowując materiały do pracy zdalnej. 
Ideałem byłoby, gdyby nasi milusińscy mogli mieć kontakt z nami bez problemów sprzętowych i czasowych możliwości rodzica. Tak bywa, ale trzeba naprawdę dobrze zaplanować czas wspólnych spotkań online. Gdy w rodzinie starsze rodzeństwo uczestniczy w lekcjach zdalnych, a rodzic wykonuje swoją pracę także w takim systemie, mamy już wymieniony wcześniej problem sprzętu i problem czasu. 

Pamiętajmy również, że nie wszyscy zarówno nauczyciele, jak i rodzice posiadają wysokospecjalistyczną wiedzę i umiejętności w zakresie pracy z komputerem. Bywa, że cały kontakt z dzieckiem zaczyna się i kończy na rozmowach telefonicznych. 

Kontakt przez telefon? 
Daleko od zabawy? Nie!

A jednak można zaproponować rodzicom pewne wyciszenie emocji, dziecko uczy się w każdym momencie dnia, nie tylko podczas przebywania w przedszkolu. Kontakt telefoniczny z rodzicami umożliwia przede wszystkim wyjaśnienie, że istnieją inne zajęcia o charakterze edukacyjnym, których organizacji podejmuje się nie tylko przedszkole. Występują także w domu, gdy rodzina chce spędzić mile czas, m.in. zabawy przy wspólnym stole: gry planszowe, czy zabawy i gry zręcznościowe. Należy pamiętać, że podstawową formą aktywności dzieci w wieku przedszkolnym jest zabawa. Podejmowanie tych działań pozwoli na nabywanie przez dziecko doświadczeń w różnych obszarach rozwojowych: fizycznym, emocjonalnym, społecznym i poznawczym2. Rodzice potrzebują rozmowy i wyjaśnienia jako wsparcia w uzyskaniu pewności, iż dziecko rozwija się nawet w sytuacji, gdy nie chodzi do przedszkola. Warto przy okazji rozmowy telefonicznej czy komunikacji poprzez pocztę elektroniczną wskazać rodzicom, że przedszkole wspiera rodziców i za pośrednictwem strony internetowej przedszkola/szkoły lub innej formy komunikacji udostępnia systematycznie:

  • propozycje wykonania prac plastycznych, projektów technicznych, zabaw badawczych lub eksperymentów, 
  • konkretną propozycję opracowaną na potrzeby grupy jego dziecka, adekwatną do realizowanego programu, 
  • opracowane przez siebie propozycje twórczej aktywności dzieci, 
  • linki do słuchowisk, audycji radiowych, informacje o programach telewizyjnych, a także programów i zabaw online. 

Kontakt online to nie zadawanie pytań

Na pewno kontakt online z rodzicami czy dzieckiem jest bardzo potrzebny, choć nie zawsze możliwy. Nie powinien być jednak dla przedszkolaków sytuacją zadawania zadań czy przekazaniem listy zadań i ćwiczeń do wykonania. Powinno to być raczej zaproszenie do zabawy, a przede wszystkim czas na porozmawianie z dzieckiem, które tęskni za przedszkolem, nauczycielami i dziećmi. Telefon, Skype czy inne sposoby komunikacji powinny doprowadzić do stworzenia warunków dziecku do edukacji, a nie tworzenia problemów w jej organizacji. Jeżeli zaproponujemy rodzicom np. karty pracy, czy ćwiczenia to powinny być udostępniane w rozsądnej ilości i odpowiednich odstępach czasowych. Istotną rolę w tworzeniu warunków do edukacji przedszkolnej w domu, odgrywa współdziałanie nauczycieli z rodzicami. Formy kontaktu z rodzicami, które mają być pomocą, wsparciem ich działania, nauczyciel powinien ustalić bezpośrednio z rodzicami. Pamiętajmy, że wspieranie aktywności dzieci nie jest zadawaniem zadań i ćwiczeń do obowiązkowego wykonania. Dziecko w domu powinno, tak jak w przedszkolu, bawić się samodzielnie swoimi zabawkami, konstruować, układać, sprzątać, czuć się bezpieczne i swobodne w swej aktywności. Powinno się także umożliwić dziecku zaspokajanie potrzeb aktywności fizycznej, np. poprzez wykonywanie ćwiczeń gimnastycznych, spacer czy pobyt na świeżym powietrzu w formach dostępnych i możliwych do organizacji dziecku w istniejącej sytuacji. 

Raz, dwa, trzy, czyli… mama i tata patrzy

Rodzice, nasi współuczestnicy zdalnego procesu edukacyjnego, z każdym dniem coraz bardziej poznają specyfikę wykonywanego przez nas zawodu. Każdy nauczyciel wie, że z dziećmi należy pracować tak jak z dorosłymi, tylko lepiej! 

Rodzice wyruszyli z dzieckiem i z nami w tę edukacyjną wędrówkę online, na bieżąco ją obserwując i w niej uczestnicząc....

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy