Dołącz do czytelników
Brak wyników

Podstawa programowa

10 listopada 2017

NR 18 (Czerwiec 2016)

Kącik książkowy

0 300

W bieżącym numerze prezentujemy kształcenie umiejętności opisanych w czternastym obszarze działalności edukacyjnej przedszkola, określonym w podstawie programowej wychowania przedszkolnego jako: kształtowanie gotowości do nauki czytania i pisania. Propozycja kształcenia umiejętności: dziecko słucha np. opowiadań, baśni i rozmawia o nich, interesuje się książkami.
 

Rozwój zainteresowania słuchaniem opowiadań, baśni czy samą książką jest uwarunkowany środowiskiem kulturowym, w jakim wzrasta dziecko. Przygotowanie do obcowania z literaturą odbywa się już w okresie poniemowlęcym i ma charakter dwutorowy. Poprzez słowo mówione w postaci kołysanek, piosenek, wierszyków zachodzą najwcześniejsze kontakty dziecka z ustnym przekazem tekstu literackiego. Drugi to ten wynikający z kontaktu z obrazem. Przy pomocy dorosłych maluch zaczyna postrzegać i rozpoznawać znane przedmioty, zwierzęta, urządzenia. 
W taki to sposób książka staje się przedmiotem odkrywania i poznawania przez dziecko świata. Wiek przedszkolny to „złoty wiek” kształtowania się „gotowości czytelniczej”, wyrażającej się w potrzebie słuchania opowiadań, baśni, szukania kontaktu z książką, która jest dla dziecka źródłem przyjemnych doznań, a w późniejszym czasie podstawą do opanowania sztuki czytania.

Charakterystyka poziomu rozwoju umiejętności trzylatka 

Dzieci trzyletnie chętnie słuchają takich utworów, które wzbudzają wesołość. Cieszą je nie tylko komiczne ilustracje, które w obrazowy sposób przedstawiają treść zdarzeń, ale także elementy dźwiękonaśladowcze w postaci onomatopei, śmiesznie brzmiących neologizmów czy rytm i rym utworu. Jednym ze sposobów rozwijania u trzylatków zainteresowań czytelniczych i oddziaływania na rozwój osobowości przez kontakt z literaturą jest umożliwienie dzieciom korzystania z książek zawsze wtedy, gdy tylko mają na to ochotę. Służy temu „kącik książki”, do którego dzieci powinny mieć swobodny dostęp. Najmłodsze przedszkolaki lubią oglądać te same książki. Trzeba więc zadbać o to, aby w grupowej „czytelni” było kilka pozycji o tym samym tytule i aby były to książki z krótkimi, prostymi tekstami, z przewagą ilustracji. Dziecko trzyletnie, oglądając książkę, cieszy się, pokrzykuje, podbiega do nauczycielki, pokazuje ilustracje i prosi, aby przeczytała zamieszczone pod nimi teksty. Swoimi spostrzeżeniami dzieli się z innymi dziećmi. Umiejętnie dobrane teksty, opowiadania prezentowane maluchom sprawią, że książki obok zabawek będą zajmować coraz więcej miejsca w życiu małego dziecka.

Rozwijanie umiejętności w praktyce Scenariusz dla dzieci trzyletnich

Temat zajęć: W czasie deszczu wcale się nie nudzimy.

Cele zajęć: 
Dziecko:

  • potrafi słuchać utworów literackich (bajki, baśnie, opowiadania, wiersze) czytanych i ilustrowanych obrazami,
  • interesuje się książką z ilustracjami,
  • potrafi zinterpretować i wypowiadać się na temat treści poznanych utworów literackich,
  • aktywnie uczestniczy w proponowanych zadaniach,
  • poznaje funkcje książki,
  • aktywnie uczestniczy w rozmowach zespołowych

Metody:

  • czynne: udział w zabawie konstrukcyjnej, ćwiczenia oddechowe, zabawy wykonanymi konstrukcjami łódek w ogrodzie przedszkolnym,
  • oglądowe: oglądanie ilustracji do opowiadania, zgromadzonych akcesoriów do zabawy konstrukcyjnej,
  • słowne: słuchanie opowiadania, uczestniczenie w rozmowie na temat treści opowiadania

Środki i pomoce dydaktyczne: zbiór opowiadań Władymira Sutiejewa Bajeczki z obrazkami (co najmniej 3 egzemplarze), ilustracje do opowiadania Okręcik, łupiny po orzechach włoskich, wykałaczki, foliowe opakowania po cukierkach, plastelina, miednice z wodą (jedna na troje dzieci)

Formy pracy: grupowa

Przebieg zajęć:

  • Obejrzenie zgromadzonych akcesoriów, nazwanie ich (łupiny po orzechach włoskich, wykałaczki, foliowe opakowania po cukierkach, plastelina…).
  • Rozwijanie płynności ideacyjnej: „Do czego można wykorzystać zgromadzone elementy?” – swobodne wypowiedzi dzieci.
  • Ogląd „kącika książki” – wyszukanie nowych pozycji dołożonych do „czytelni” – zbiorów opowiadań W. Sutiejewa Bajeczki z obrazkami.
  • Słuchanie opowiadania nauczycielki na podstawie tekstu Sutiejewa Okręcik ilustrowanego obrazkami.
  • Rozmowa na temat treści wysłuchanego opowiadania kierowana pytaniami nauczycielki:
  • Jakie zwierzątka postanowiły podjąć wspólną pracę?
  • Co przyniosły, aby móc przystąpić do pracy?
  • Co zbudowały wspólnie?
  • Co zrobiły, gdy zbudowały okręcik?
  • Czy już domyślacie się, co zrobimy z tych rzeczy, które oglądaliście przed przeczytaniem bajeczki?
  • Czy bajeczki, opowieści mogą podpowiadać, jak się można bawić?
  • Zaproszenie dzieci do wykonania łódeczki z wykorzystaniem m.in. łupiny orzecha włoskiego.
  • Oglądanie wystawy wykonanych łódek.
  • Ćwiczenie oddechowe: wprawianie w ruch wykonanych łódek w miednicach.
  • Zabawy z łódeczkami w ogrodzie przedszkolnym – wykorzystanie kałuż powstałych po opadach deszczu. 

Charakterystyka poziomu rozwoju umiejętności czterolatka 

W 4. r.ż. zaczyna się głośno czytać dzieciom wybrane książki. Zwyczaj ten powinien zostać włączony w codzienny rytuał pracy w grupie czterolatków. Głośne czytanie opowiadań czy bajek dostarcza nie tylko wzorców prawidłowej mowy, wypowiedzi, lecz także wzbogaca słownictwo oraz wprowadza nowe doznania, emocje, rozwija wyobraźnię. Sposoby obcowania z utworami literackimi powinny być także związane z różnymi formami aktywności dziecięcej; plastycznej, konstrukcyjnej, muzyczno-ruchowej. Nauczycielka, przekazując dzieciom treść utworu, może proponować zadania do rozwiązania związane z emocjami, zachęcać do podejmowania różnorodnych działań, wskazywać aspekt poznawczy przedstawionych treści utworu literackiego.

Rozwijanie umiejętności w praktyce. Scenariusz dla dzieci czteroletnich

Temat zajęć: Książki, które uczą.

Cele zajęć:
Dziecko:

  • potrafi słuchać utworów literackich (bajki, baśnie, opowiadania, wiersze) czytanych i ilustrowanych,
  • interesuje się książką z obrazkami,
  • potrafi zinterpretować utwór literacki i wypowiadać się na temat jego treści,
  • poznaje poznawczą funkcję książki,
  • aktywnie uczestniczy w proponowanych zadaniach,
  • aktywnie uczestniczy w rozmowach zespołowych

Metody:

  • czynne: udział w zabawie plastycznej, dopasowywanie elementów (książka i bohater),
  • oglądowe: oglądanie książek, ilustracji bohaterów z książek dla dzieci, wystawy wykonanych prac plastycznych, 
  • słowne: słuchanie opowiadania, uczestniczenie w rozmowie na temat treści odczytanego opowiadania, uczestniczenie w rozmowie tematycznej

Środki i pomoce dydaktyczne: księgozbiór z „kącika książek”, ilustracje poznanych bohaterów książek dla dzieci, opowiadanie Krecik i parasol, kontury postaci krecika, opakowania po słodyczach, pasmanteria, kolorowy papier, nożyczki, klej, pędzelki do kleju

Formy pracy: grupowa

Przebieg zajęć:

  • Oglądanie wystawki ilustracji różnych (poznanych) bohaterów książek dla dzieci.
  • Wybranie z „kącika książek” tych pozycji, do których można dobrać ilustracje bohaterów. 
  • Rozmowa zainicjowana pytaniem nauczycielki: Który z przedstawionych bohaterów należy do moich ulubionych? Wypowiedzi dzieci, uzasadnianie wyboru.
  • Skierowanie uwagi dzieci na pozycję, która pojawiła się po raz pierwszy w „kąciku książek” – Krecik i parasol.
  • Słuchanie opowiadania czytanego przez nauczycielkę.
  • Rozmowa na temat przygody bohatera; dostrzeżenie, że przedstawiona w książce przygoda krecika pokazuje, iż niektóre przedmioty wyrzucone na śmieci mogą uzyskać nową funkcję.
  • Wyklejanka konturu krecika z wykorzystaniem m.in. tzw. „nieużytków” (odpadów): opakowań po słodyczach, elementów pasmanteryjnych itp.
  • Oglądanie wystawy prac wykonanych przez dzieci – zwrócenie uwagi na wykorzystanie odpadów w wykonaniu pracy przez dzieci. 

Charakterystyka poziomu rozwoju umiejętności pięciolatka i dzieci starszych 

W edukacji najstarszych przedszkolaków książki odgrywają coraz większą i ważniejszą rolę, a dzięki ich możliwości skupienia uwagi przez dłuższy czas, nauczycielka może dobierać coraz dłuższe utwory, przedstawiające coraz bardziej skomplikowaną treść. Wybierając książki dla starszaków, nauczycielka powinna zainteresować się nie tylko ich sza...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy