Dołącz do czytelników
Brak wyników

Podstawa programowa

15 marca 2018

NR 31 (Listopad 2017)

Jestem dzielnym przedszkolakiem
cierpliwie czekam na rodziców i powrót do domu

503

Umiejętności związane z obszarem rozwoju emocjonalnego dzieci to niezwykle ważna sfera rozwoju – ma spowodować, że dziecko będzie przygotowane do rozumienia emocji, uczuć własnych i innych ludzi, do dbałości o zdrowie psychiczne, że będzie to realizowane m.in. z wykorzystaniem naturalnych sytuacji pojawiających się w przedszkolu.

Rozwój emocjonalny, jak twierdzi wielu psychologów, w tym Howard Gardner, jest jednym z najważniejszych obszarów rozwoju człowieka. Nie rozwój intelektualny, fizyczny, ale właśnie rozwój inteligencji emocjonalnej jest tym, co decyduje o sukcesie w życiu. Otwartość jednostki, rozumienie siebie i innych, poczucie własnej wartości, to cechy niezbędne, aby człowiek był szczęśliwy i spełniony. W dobie, gdy empatia i asertywność nie zawsze są doceniane i praktykowane, przywrócenie znaczenia rozwoju emocjonalnego może stanowić podwalinę do lepszego świata i życia. W tym numerze prezentujemy rozwijanie umiejętności określonych w obszarze II – emocjonalnego rozwoju dziecka.

Trzylatki i adaptacja

Przekroczenie progu przedszkola przez dziecko trzyletnie to ogromna zmiana w jego życiu. Zwłaszcza gdy wcześniej nie uczęszczało do żłobka. Niektóre dzieci płaczą, tęsknią za rodzicami, źle znoszą rozłąkę. Z niecierpliwością czekają na swoich bliskich. W pierwszych dniach pobytu w przedszkolu nie jedzą, niechętnie bawią się z innymi dziećmi. Dlatego tak ważne są spotkania adaptacyjne, organizowane przez placówkę przed rozpoczęciem roku szkolnego. Dają one dużą szansę, że stres związany z rozłąką będzie przynajmniej trochę zminimalizowany. Pierwsze tygodnie pobytu dzieci w przedszkolu wymagają, aby okazywać wiele cierpliwości i serdeczność w kontaktach z dziećmi, aby nabrały zaufania do przedszkolnych opiekunów.

Scenariusz dla dzieci 3-letnich

Temat zajęć  Jestem dzielnym przedszkolakiem, który nie grymasi i nie płacze
Cele operacyjne Dziecko: 
  • rozstaje się z rodzicami bez lęku przed koniecznością pozostania w przedszkolu,
  • rozumie powody pozostania w przedszkolu (praca rodziców, zabawa i nauka z rówieśnikami),
  • nabywa umiejętności rozróżniania emocji i przyczyn ich występowania,
  • uczestniczy w proponowanych zadaniach
Metody
  • oglądowe: oglądanie ilustracji,
  • czynna: udział w zabawie ruchowej ze śpiewem, udział w zabawie plastycznej, słuchowej,
  • słowne: słuchanie opowiadania nauczycielki, udział w rozmowie kierowanej pytaniami nauczycielki
Środki i pomoce dydaktyczne Opowiadanie, ilustracje do opowiadania, pacynka liska, piosenka Jestem sobie przedszkolaczek, papierowe sylwety serc, czerwona farba, pędzelki, ceratki, samoprzylepne elementy pasmanteryjne
Formy pracy grupowa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Przebieg zajęć

Słuchanie opowiadania ilustrowanego obrazami Lisek zostaje w liskowym przedszkolu.

Mały Lisek, odkąd się urodził, każdego dnia stawał się coraz większy i mądrzejszy. Każdego dnia towarzyszył swojej mamie, nigdy się z nią nie rozstawał. Lubił też bawić się z innymi małymi liskami, które mieszkały w sąsiednich lisich norach, ale zawsze, sprawdzał, gdzie jest mama. Pewnego dnia lisia mama rzekła:

– Synku kochany, jesteś już taki duży i mądry, że czas, abyś zostawał bez mamy. Będę zostawiała cię w lisiej gromadce. Tam będziesz się bawił i uczył różnych ważnych rzeczy. Gdy skończę swoje zajęcia, przyjdę po ciebie i wrócimy do domu.

Lisek nie wiedział, o czym mówi mama, ale był bardzo ciekawy, co to znaczy, że będzie bawił się i uczył.

Następnego dnia lisia mama przyprowadziła Liska synka do lisiej gromadki – takiego lisiego przedszkola. Było w nim 
dużo małych lisków i pani Lisica. Pani Lisica przywitała Liska synka i zaprosiła go do wspólnej zabawy z innymi liskami. Mama przytuliła Liska synka na pożegnanie. Liskowi synkowi mocniej zabiło serduszko. Nie chciał, aby mama wyszła. Mama Liska spojrzała mu oczy i powiedziała:

– Jesteś już duży i mądry. Możesz zostawać bez mamy. Kiedy skończę swoje zajęcia, przyjdę po ciebie i wrócimy do domu. 

Lisek synek pokiwał głową. Mama wyszła, a Liskowi synkowi było bardzo smutno, chciało mu się płakać. Bał się zostać bez mamy. Nie wiedział, kiedy po niego wróci. Jedna łezka spadła mu na futerko. Pani Lisica pogłaskała Liska po uszku i powiedziała:

– Pobawisz się troszkę, a wtedy szybko minie czas i mama już będzie po ciebie.

Lisek zaczął bawić się z nowymi kolegami. Bawił się w chowanego, sprawdzał, który kolega lisek ma najdłuższy ogonek, szukał ukrytego kamyczka

Co jakiś czas przypominał sobie o mamie i bardzo za nią tęsknił. Pani Lisica od czasu do czasu głaskała Liska po uszku i wtedy przestawał być smutny.

W pewnej chwili otworzyły się drzwi i Lisek synek zobaczył swoją mamę. Uradowany pobiegł do niej. Mama przytuliła synka, a pani Lisica powiedziała do Lisiej mamy:

– To bardzo dzielny i mądry synek. Czekał cierpliwie na mamę i dlatego wręczę mu dzisiaj odznakę Liska Zucha. 

Lisia mama była bardzo dumna ze swojego synka. Jeszcze raz mocno go przytuliła.

A Lisek? Każdego dnia chodził do lisiej gromadki. Był dzielny. Nie płakał, bo zrozumiał, że mama zabierze go do domu, gdy skończy swoje zajęcia. 

Rozmowa na temat opowiadania

– Dlaczego Lisek synek nie mógł już tylko zostawać ze swoją mamą?
– Co czuł, gdy zostawał bez mamy?
– Czy tobie, …………………… (imię dziecka), też jest smutno, gdy zostajesz bez rodziców w przedszkolu?

Wręczenie dzieciom naklejki „Jestem dzielny!”.

Zabawa ruchowa ze śpiewem: Jestem sobie przedszkolaczek.

Zabawa słuchowa: „Kto cię wola?”.

Zabawa plastyczna: „Serduszko dla rodziców” – zamalowywanie powierzchni papierowego serca czerwoną farbą. 

Chętne dzieci – dekorowanie pracy kolorowymi samoprzylepnymi elementami pasmanteryjnymi. 

Czterolatek w nowej grupie

Dzieci czteroletnie także wymagają szczególnego potraktowania w pierwszych tygodniach pobytu w placówce. Wdrożenie ich do prawidłowego funkcjonowania w grupie może nastąpić przy wykorzystaniu wsparcia innych dzieci. Wśród nich na pewno niektóre chętnie „zaopiekują się” nowym kolegą. Ich opieka okaże się nieoceniona nie tylko podczas wspólnych zabaw, ale i przy pokazywaniu zachowań w określonych sytuacjach (w łazience, w jadalni, w szatni).

Scenariusz dla dzieci 4-letnich

Temat zajęć Będę dzielny jak moi koledzy 
Cele operacyjne Dziecko: 
  • rozstaje się z rodzicami bez lęku przed koniecznością pozostania w przedszkolu,
  • rozumie powody pozostania w przedszkolu (praca rodziców, zabawa i nauka z rówieśnikami),
  • okazuje wsparcie kolegom nowo przybyłym do grupy,
  • nabywa umiejętności rozróżniania emocji i przyczyn ich występowania,
  • nazywa różne czynności wykonywane w ciągu dnia pobytu w przedszkolu,
  • uczestniczy w proponowanych zadaniach
Metody
  • oglądowe: oglądanie ilustracji przedstawiających różne sytuacje przedszkolne,
  • czynna: udział w zabawie ruchowej ze śpiewem, udział w zabawie plastycznej,
  • słowne: słuchanie opowiadania nauczyciela, wypowiedzi kolegów, udział w rozmowie kierowanej pytaniami nauczycielki
Środki i pomoce dydaktyczne Seria ilustracji Nasz dzień w przedszkolu – zajęcia z nauczyciela, zabawy z rówieśnikami, spożywanie posiłków, zabawy w ogrodzie, spacery itp., piosenka Jestem sobie przedszkolaczek, masa solna, czerwona farba, pędzelki, tace, ceratki, patyczki po lodach
Formy pracy grupowa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Przebieg zajęć

  • Nauczyciel przedstawia dzieciom nowo przybyłego do grupy kolegę (nową koleżankę). 
  • Swobodne wypowiedzi dzieci (kierowane do kolegi/koleżanki) na temat przyczyn ich uczęszczania do przedszkola.
  • Odwołanie się do zapamiętanych przeżyć dzieci, które w poprzednim roku rozpoczęły uczęszczanie do przedszkola: „Opowiedz ………………… (imię dziecka), co pamiętasz z czasów, gdy zacząłeś chodzić do przedszkola? Dlaczego płakałeś?
  • Czy teraz lubisz chodzić do przedszkola? Dlaczego?”.
  • Przekazanie przez nauczyciel prośby do dzieci, aby pomogły nowemu koledze, jak najszybciej polubić przedszkole i sprawić, że codziennie chętnie będzie przychodzić do niego. 
  • Opowiadanie dzieci ilustrowane serią ilustracji Nasz dzień w przedszkolu – dzieci kolejno prezentują nowemu koledze 
  • to, co robią każdego dnia w przedszkolu, na bazie prezentacji ilustracji obrazujących „ramowy dzień w grupie”, np. wspólne zabawy z kolegami, zajęcia („uczymy się”), zabawy w ogrodzie, spacery, posiłki w jadalni, czynności w łazience itp.
  • Zabawa ruchowa ze śpiewem piosenki Jestem sobie przedszkolaczek.
  • Powołanie dyżurnego „opiekuna nowego kolegi”. Ustalenie z dziećmi, że każdego dnia ktoś inny będzie „opiekunem” 
  • nowego kolegi. Zadaniem opiekuna będzie okazywanie pomocy i pozwolenie nowemu koledze na stopniowe poznawanie wszystkich nowych kolegów w grupie. Wręczenie odznaki dyżurnego „Pomocna dłoń”.
  • Zabawa plastyczna: „Lepimy z masy solnej serce dla rodziców”. Nauczyciel prezentuje najprostszy sposób modelownia płaskiego kształtu serduszka: 
  1. toczymy kulę, 
  2. rozpłaszczamy na powierzchni, aby powstał kształt koła, 
  3. u góry koła robimy wcięcie, wykorzystując patyczek po lodzie, 
  4. u dołu koła wyciągamy masę w dół, aby powstał koniuszek serduszka.
  • Malowanie; po nadaniu kształtu serca dzieci malują je czerwoną farbą z jednej strony. Po wyschnięciu odwracają i malują drugą stronę. 
  • Przekazanie rodzicom wykonanej pracy. Każde dziecko indywidualnie określa powód obdarowania rodziców wykonanym serduszkiem.

Kostka emocjonalna i pięciolatek 

Reakcje emocjonalne dziecka pięcioletniego stają się mniej gwałtowne i labilne. W tym też okresie uczy się ono panować nad nadmierną ekspresją uczuć. Stopniowo następuje proces uwewnętrzniania przeżyć i przyjmowania punktu widzenia innych osób. Coraz lepiej rozpoznaje własne emocje, ale też trafniej określa uczucia innych ludzi. Znajomość uczuć drugiej osoby jest niezmiernie ważna w procesie kształtowania się jego wrażliwości emocjonalnej i empatii. Obserwować możemy w tym wieku rozwój uczuć społecznych, takich jak sympatia do kolegów czy współczucie w razie doznawanych przez nich przykrości oraz radości ze wspólnie z rówieśnikami podejmowanych aktywności.

 

Temat zajęć Zabawy i ćwiczenia z kostką emocjonalną
Cele operacyjne  Dziecko: 
  • rozpoznaje i nazywa podstawowe emocje oraz sytuacje, które je wywołują, 
  • próbuje rodzić sobie z przeżywaniem różnych emocji,
  • przedstawia swoje emocje i uczucia, używając charakterystycznych dla dziecka form wyrazu – gestu, mimiki oraz w formie werbalnej i rysunkowej
Metody
  • czynne: ćwiczenia i zabawy integracyjne, rysowanie uczuć; zabawa ruchowa do piosenki anglojęzycznej,
  • słowne: wypowiedzi dzieci, polecenia i zadania nauczycielki, śpiewanie piosenki w języku angielskim,
  • oglądowe: oglądanie emotikonów na ściankach kostki emocjonalnej, oglądanie zdjęć, pantomimy w wykonaniu kolegów; przyglądanie się w lusterku naśladowanie min
Środki i pomoce dydaktyczne Duża kostka emocjonalna; lusterka kieszonkowe dla każdego dziecka zdjęcia dzieci wesołych, smutnych, płaczących, zagniewanych, wystraszonych, zdziwionych;  papier i przybory do rysowania
Formy pracy zbiorowa, indywidualna

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Przebieg zajęć

  • „Imię i nastrój” – zabawa integracyjna. Dzieci siedzą w kole i kolejno wypowiadają swoje imię zgodnie z nastrojem wyznaczonym przez nauczyciela poprzez wyrzucenie kostki emocjonalnej: z radością, ze smutkiem, ze zdziwieniem, ze strachem, ze złością. Zabawę można urozmaicić przez efekt echa, tzn. powtarzanie przez całą g...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy