Dołącz do czytelników
Brak wyników

Praca z dzieckiem

20 listopada 2017

NR 28 (Czerwiec 2017)

Jak pomóc przedszkolakowi w przeżywaniu poezji
czyli metoda ekspresywnego wykonania utworów poetyckich Alicji Ungeheuer-Gołąb

0 316

W pracy z dziećmi w wieku przedszkolnym ważne miejsce zajmuje poezja. Wiersze są często wykorzystywane w pracy wychowawczej: czytamy je dzieciom, uczymy na pamięć, inscenizujemy, wykorzystujemy przy organizowaniu zabaw ćwiczących wymowę oraz rozszerzających zakres słownictwa dziecka, ale także zabaw i zajęć matematycznych i przyrodniczych. Ta różnorodność wykorzystywania wierszy dla najmłodszych odbiorców sprawia, że często zapominamy o głównych celach czytania poezji. Przecież poezja powinna rozwijać wrażliwość, zachwycać, wywoływać pierwsze refleksje, zdziwienia, radości lub smutki i przeżycia związane z jej zawartością treściową oraz z właściwościami tekstu literackiego tzn. jego wartościami artystycznymi i estetycznymi.

Aby tak się stało, należy zwrócić się ku wykorzystaniu utworów lirycznych, które nieczęsto są brane pod uwagę w pracy z przedszkolakiem. Podczas pracy z dziećmi zauważyłam, że mają one trudności ze zrozumieniem wierszy przekazywanych im w sposób konwencjonalny, czyli wyłącznie werbalny. Kilkunastoletnie doświadczenie zawodowe podpowiada mi również, że nauczyciele boją się pracować z poezją. Analizę wiersza często wyczerpuje pytanie „o czym był ten wiersz?”. Później pojawia się szereg pytań dotyczących treści utworu. Natomiast słowa często są dla małych słuchaczy niezrozumiałe. Dziecko musi je dopiero przełożyć na czytelny dla niego język ruchów, gestów, dźwięków, barw. Musi je niejako dotknąć, zobaczyć. Wtedy dopiero my – nauczyciele, rodzice możemy zobaczyć, jak dzieci wiersz przeżyły, co z niego zrozumiały.

Mój warsztat pracy, warsztat nauczyciela przedszkola, również był bardzo ubogi pod względem pracy z utworem poetyckim. Wiele uwagi poświęcałam wykorzystaniu poezji, zdecydowanie mniej samemu jej przeżywaniu. I tu z pomocą przyszła mi metoda ekspresywnego wykonania utworów poetyckich autorstwa Alicji Ungeheuer-Gołąb, która ułatwia dziecku właśnie przeżycie i zrozumienie tekstu poetyckiego. W omawianej metodzie „(…) należy łączyć poznanie intelektualne z ekspresyjnym działaniem dziecka w oparciu o jego emocjonalną naturę. Proces ten odbywa się poprzez recepcję materiału literackiego, która zostaje przeniesiona na działania ekspresyjne (werbalne, plastyczne, muzyczne, ruchowe)”1. Autorka podkreśla znaczenie ekspresji ruchowej dziecka (kinestetyki ciała) podczas zapoznawania dzieci z poezją. Przekonanie to opiera na własnym doświadczeniu wynikającym z pracy choreograficznej z dziećmi na koncepcji Alicji Baluch, dotyczącej pozawerbalnej metody pracy z tekstem literackim, a także na badaniach Katarzyny Krasoń dotyczących trójkanałowego modelu przekazu tekstu oraz na teorii Dawny Markowej i Anne Powell mówiącej o różnych wzorcach myślenia dzieci2. Ta wspominana ekspresja ruchowa to różnorodna aktywność motoryczna dzieci przybierająca formy ruchowe (naśladowanie, opowieści ruchowe, zabawy tematyczne), formy teatralne, formy ruchowo-muzyczne (taniec, improwizacje ruchowe na kanwie fabuły literackiej, tworzenie „muzyki” na podstawie rytmu, melodii, nastroju utworu literackiego, śpiewanie utworów literackich elementami ruchu), formy ruchu spontanicznego inspirowane nastrojem, melodią, rytmem lub treścią utworu literackiego. Autorka metody ekspresywnego wykonania utworów poetyckich zaleca poprzedzać wykorzystanie ekspresji ruchowej szeregiem ćwiczeń, które pozwolą dzieciom oswoić się z przestrzenią, skoordynować ruchy i pozbyć się skrępowania wobec kolegów i nauczycielki (według Alicji Ungeheuer-Gołąb uzasadnione byłoby tu wykorzystywanie metod szwajcarskiego muzyka Emila Jaquesa-Dalcroze’a czy niemieckiego kompozytora Karola Orffa oraz wykonanie krótkich ćwiczeń ruchowych i etiud o charakterze przygotowawczym)3. Jednak idea ruchu, którą proponuje autorka, „(…) opiera się głównie na przeżywaniu, wyobrażaniu, odczuwaniu gestu czy obrazu wpisanego w tekst. Niekoniecznie więc należy posługiwać się inscenizowaniem utworu czy grą dramatyczn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy