Dołącz do czytelników
Brak wyników

Psychologia dla nauczyciela

16 marca 2020

NR 55 (Marzec 2020)

Filmowy świat zaprasza, czyli przedszkolak idzie do kina!

123

Współcześnie „wyjście do kina” kojarzymy z relaksem i miłym sposobem na spędzenie wolnego czasu. Kino kreuje i odsłania przed swoimi widzami barwny świat wyobraźni. Czy jednak kino to tylko rozrywka? Czy za sprawą „szklanego ekranu” dzieci mogą się uczyć i rozwijać nowe umiejętności? A jeśli tak, to jakie filmy wybierać dla grup przedszkolnych?

Kino to coś wiecej niż film…

Mówi się, że kino to jeden z najwspanialszych wynalazków techniki. Za rok narodzin kina przyjmuje się symbolicznie 1895 rok oraz kojarzy się z braćmi Lumière. Słowo symbolicznie ma tutaj szczególne znaczenie, dlatego że dużą trudność sprawia wyznaczenie tylko jednej daty. W tym okresie w prace nad podobnymi wynalazkami, które miały uchwycić ruch i wyświetlić jak najlepszy obraz, było zaangażowanych tak wiele osób, że nawet teraz spotkać można teksty polemizujące nad rangami odkryć. Z wielkiego odkrycia kino szybko przeistoczyło się w miejsce spotkań oraz stało się jedną z najpopularniejszych form rozrywki. Z pewnością do dziś spośród funkcji, jakie może pełnić kino, przeważa rozrywka, jednak warto zastanowić się, czy „szklany” ekran wraz z dobrze zaprojektowanym scenariuszem zajęć nie stanie się efektywnym narzędziem dydaktyczno-wychowawczym. Wiele multipleksów, a nawet kina niszowe wprowadzają coraz częściej ofertę skierowaną tylko do najmłodszych odbiorców. Starają się, aby seans przebiegał w jak najlepszych warunkach, np. częściowo zapalone światło podczas projekcji czy integrujące gry i zabawy po zakończeniu emisji filmu. Z pewnością tego typu zabiegi wydają się być bardzo atrakcyjne dla młodych widzów. Niemniej, samo kino może nie tylko stać się atrakcją, lecz także posłużyć jako wsparcie w pracy nauczyciela, bo KINO TO COŚ ZNACZNIE WIĘCEJ NIŻ TYLKO FILM. A teraz kilka wskazówek, jak to zrobić:

POLECAMY

1. WSKAZÓWKA

Na kino nie zawsze jest czas!
Chociaż większość dzieci uwielbia filmy, bajki czy animacje, to zarówno współcześnie prowadzone badania, jak i psychologia rozwoju przestrzegają, że nadmiar bodźców może zaburzać procesy rozwojowe. Co więcej, zdaniem badaczy, przestymulowanie może nawet doprowadzić do opóźnienia w rozwoju mowy, inicjować wybuchy złości i agresji, utrudniać funkcjonowanie w grupie czy spowalniać naturalny rozwój procesów poznawczych, w tym przede wszystkim skupiania uwagi oraz koncentracji na zadaniu.

Pojawia się więc pytanie, kiedy najlepiej wybrać się z grupą przedszkolną do kina i jak przygotować najmłodszych na tego typu wyjście? Trudno tutaj o jednoznaczną odpowiedź, gdyż każda grupa rozwija się na miarę swoich potencjałów i możliwości. Nie istnieją normy, które stanowiłyby „sztywną” podstawę do udzielenia odpowiedzi na tego typu pytanie. Z pewnością jednak psychologia może przedstawić pewne fakty, po których poznasz, że Twoja grupa jest gotowa na wspólne poznanie „magii wielkiego ekranu”.

2. WSKAZÓWKA

Skupienie uwagi
Seans dla dzieci trwa zwykle od 1 do 1,5 godziny. Aby dzieci mogły aktywnie uczestniczyć w projekcji filmu, muszą posiadać zdolność skupienia uwagi na tak długi czas i… wysiedzenia na swoim miejscu. Ruch i aktywność fizyczna u dzieci przedszkolnych należą do kluczowych potrzeb rozwojowych i sztuczne tłumienie tej formy zachowania, np. podczas seansu, może być tutaj dużym wyzwaniem nie tylko dla nauczycieli, ale przede wszystkim dla samego dziecka. Zanim zdecydujesz się na wspólne przedszkolne wyjście, upewnij się np. poprzez baczną obserwację swojej grupy w czasie zajęć czy zabaw, w jaki sposób rozwijają się koncentracja i uwaga.

3. WSKAZÓWKA

Odróżnienie fikcji od świata rzeczywistego
Świat bajek, animacji dla dzieci, chociaż często kolorowy i pełen wesołych niespodzianek, przedstawia niekiedy swoje historie na tle bardziej złożonych wydarzeń, które mogą zostać odebrane przez dzieci jako zbyt duże dawki emocjonalnych przeżyć. Mowa tutaj o takich scenach, jak np. zgubienie rodziców przez główną bohaterkę czy samotne obchodzenie urodzin. I oczywiście, dalsza akcja filmu dla dzieci z założenia ma ujawnić, że wspomniane historie będą miały pozytywny finał, ale dzieci, których rozwój emocjonalny dopiero się kształtuje, mogą zareagować bardzo gwałtownie na wspominane incydenty. Przejawem tego może być nagły wybuch płaczu, histeria czy zlęknione chowanie się za fotelem. Filmy skierowane dla najmłodszych odbiorców posiadają oznaczenia, dla jakiej grupy wiekowej są skierowane. Pośród nich znajduje się także oznaczenie – bez ograniczeń wiekowych1 – jednak niezwykle trudno jest w pełni przewidzieć i zagwarantować zachowanie młodego widza w oparciu o projekcje filmu. Dlatego warto do tego typu oznaczeń podchodzić z małą dawką dystansu. Czynnikiem, który może natomiast zmniejszyć ryzyko wystąpienia tego typu incydentalnych zachowań, jest pewność, że nasi podopieczni odróżniają przedstawiany świat filmu i tym samym odczucia, doświadczenia i przygody, jakie spotykają jego bohaterów, od świata realnego. Zdolność dziecka do rozróżnienia fikcji od tego „tu i teraz” jest bardzo istotnym elementem, który może mieć decydujący wpływ na przekaz całego filmu. Tego typu zdolność do naturalnego odróżniania świata „na niby” pojawia się w okolicach 4. roku życia dziecka. Nie znaczy to, że wcześniejsze wyjścia z dziećmi na krótkie bajki czy seanse animowane będą skazane na negatywne konsekwencje, bo kwestia rozwoju jest niezwykle indywidualna, niemniej przyjmuje się, że okres 4–5 lat charakteryzuje się już rozwiniętą zdolnością do szybkiego uchwycenia odmienności tego, co jest prezentowane na szklanym ekranie.

Kinowe zasady savoir-vivre’u
Zanim przyjdzie ten wyjątkowy dzień poznania magii kina, warto poćwiczyć z grupą podstawowe zasady zachowania w tym miejscu. Kina, które przygotowują specjalne seanse skierowane dla najmłodszych, akcje czy projekty „pierwszy raz w kinie” czy „pierwsza wycieczka do kina”, prezentują filmiki instruktażowe na temat savoir–vivre’u w kinowych salach. Jednak wśród codziennych treści zajęć przygotowywanych dla grupy można przygotować specjalną lekcję z tej tematyki. Jest to o tyle istotne, gdyż dzieci już jadąc do kina, wiedzą, w jaki sposób należy się tam zachowywać, i rozumieją powody, dla których należy tak postępować. Podczas zajęć przedszkolnych zorganizowanych wokół tej tematyki jest czas, aby wyjaśnić niepewności, odpowiedzieć na wszystkie pytania najmłodszych, a przede wszystkim upewnić się ostatecznie, czy grupa jest gotowa na takie wyjście. W trakcie organizacji tego typu zajęć warto poruszyć m.in. takie tematy, jak: zachowywanie ciszy lub ściszonego tonu głosu, dbanie o porządek, ostrożne zajmowanie swojego miejsca, zasady dotyczące picia i jedzenia.

Nie tylko na bajkę! 
Może
...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy