Dołącz do czytelników
Brak wyników

Praca z dzieckiem

5 lipca 2018

NR 16 (Kwiecień 2016)

Świat dziecięcych lęków

0 77

Świat dzieci młodszych i starszych  jest pełen różnorakich lęków, obaw czy strachów. Zdarza się, że nie  jesteśmy w stanie wszystkim zapobiec lub sprostać. Czasem  wydaje nam się, że już nic nie możemy zrobić ani zmienić, ale czy na pewno? Skąd się biorą lęki i jak je niwelować? 

Lęk przed ciemnością to jeden z najpowszechniejszych lęków nie tylko u dzieci, ale i u dorosłych. Pod jego postacią skrywają się zwykle różne obawy typowe dla danego wieku. Dopiero 9-latki zaczynają rozumieć, że koszmarne sny i jakieś nieznane wizje wywołujące strach istnieją tylko w wyobraźni i nie trzeba się ich bać. Brak dostatecznej wiedzy na temat zmienności zjawisk świata otaczającego może również wywołać lęk w momencie np. konieczności rozstania z bliską osobą, wejścia w nowe, nieznane środowisko.

Lęk i brak pewnego poczucia bezpieczeństwa we wczesnym okresie rozwoju i w pierwszych relacjach dziecka z rodzicami hamują rozwój świadomości, rozumienia, zmniejszają zdolność obserwacji. Postawy lękowe mogą rozwijać się poprzez społeczne naśladownictwo. Ostatnio mówi się o tym, że lęki dzieci podobne są do lęków rodziców. W badaniach stwierdzono, że istnieje współzależność między lękiem dzieci a lękiem rodziców oraz między lękiem a postawami wychowawczymi w rodzinie (Horney K., 1977; Obuchowska I., 1983; Bilikiewicz A., 1988; Tłokiński W., 1991). Dlatego też należy podkreślić ogromną rolę rodziny i każdego z rodziców w eliminowaniu strachu, a także w opanowaniu sposobów radzenia sobie z tą emocją w życiu. Lęk jako fenomen psychiczny ulega dynamicznym przemianom w miarę rozwoju i pod wpływem sytuacji społecznych.

Istnieje zatem możliwość i potrzeba takiego organizowania oddziaływań wychowawczych w rodzinie i w życiu społecznym, aby prowadziły one do obniżenia lęku w życiu każdego człowieka, jednak wiele tutaj będzie zależało od naszego „stereotypu”. Człowiek, zarówno mały jak i duży, najsilniej odczuwa lęk przed nieznanym. Negatywną rolę odgrywa brak poczucia bezpieczeństwa wynikający z nieznajomości nowego miejsca, w którym przebywa, oraz osób, z którymi będzie się spotykać, a nie będzie to już rodzina.

W przedszkolu czy żłobku dziecko przyzwyczaja się do całkiem nowego i nieznanego środowiska, poznaje rówieśników, poznaje dzieci starsze, młodsze od siebie oraz wychowawców, przestaje bać się hałasu albo dopiero co go doświadcza, bo do tej pory był jedynakiem, a z większymi grupami dzieci spotykał się tylko „od święta”, słowem – uczy się funkcjonowania w nowych warunkach. Narasta czasami lęk przed samotnością, rozłąką z rodzicami, nauką wielu nieznanych jeszcze rzeczy, sytuacji, zachowań, przed brakiem akceptacji.

Obawa przed rozłąką jest najczęściej spotykanym lękiem dzieci w naszych placówkach. Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ dzieci nie zawsze wiedzą, kiedy ich bliscy wrócą. Takie sytuacje są trudne również dla rodziców, którzy muszą zostawić swoje dziecko. Trzeba tutaj jednak również zaznaczyć, że lęk przed rozłąką jest zjawiskiem normalnym i takie zachowanie można interpretować w sposób pozytywny. Często pokazuje nam to, że dziecko jest świadome więzi, jakie wytworzyło z bliskimi mu osobami. Paradoksalnie najlepiej będzie się czuło dziecko, które w pierwszym dniu adaptacji okazuje...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy