Dołącz do czytelników
Brak wyników

Podstawa programowa

23 kwietnia 2020

NR 56 (Kwiecień 2020)

Rozwój przedszkolaka w domu o realizacji zadań z podstawy programowej poza przedszkolem

38

Zawieszenie zajęć wychowawczych i dydaktycznych w przedszkolach i szkołach nie oznacza, że dzieci i najmłodsi uczniowie przestają kontynuować proces wychowania i kształcenia. W tym czasie, dla wspierania rozwoju dzieci, trzeba realizować konkretne zadania zapisane w podstawie programowej1.

Zadania te zobowiązują nauczyciela-wychowawcę do kontaktu z rodzicami, aby razem z nimi ustalić sposób i zakres realizowania działań edukacyjnych. W tym celu nauczyciele powinni zadbać o kontakt z rodzicami, wykorzystując np.:

  • stronę internetową przedszkola, 
  • komunikatory,
  • profile przedszkoli,
  • kontakt telefoniczny z wszystkimi rodzicami lub przedstawicielami rady rodziców.

Nauczyciele wspólnie z rodzicami powinni określić najdogodniejszą formę wzajemnego kontaktu, która pozwoli im na rozważne i odpowiedzialne zorganizowanie w warunkach domowych odpowiednich form wspierania rozwoju dzieci.
Obecna sytuacja sprawia, że wybrane zadania z podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz edukacji wczesnoszkolnej powinny być realizowane – przy współpracy nauczyciela i rodziców – w warunkach edukacji w domu rodzinnym.
Pamiętajmy, że dom rodzinny nie jest w pełni przedszkolem, tylko miejscem życia dziecka wraz z pierwszymi nauczycielami, jakimi są rodzice. O tym wyraźnie wspomina Europejska Karta Praw i Obowiązków Rodziców. To od momentu urodzenia dziecka pierwsi nauczyciele wspierają rozwój swych dzieci i choć robią to intuicyjnie, ma to najistotniejsze fundamentalne znaczenie, które wykorzystuje później w swej pracy instytucja taka jak przedszkole. W sytuacji pandemii rola pierwszych rodziców jest kluczowa, nauczyciel pozostaje do dyspozycji rodziców, aby ich wspierać, pomagać im, okazując zainteresowanie i troskę, w sposób szczególny w sferze psychicznej, emocjonalnej.

Zadania podstawy programowej realizowane w domu 

Czas, w którym dziecko nie chodzi do przedszkola, można wykorzystać na to, aby stało się bardziej samodzielne. Warto zachęcać je do utrzymania czystości w swoim kąciku (pokoju), przygotowania prostych posiłków razem z rodzicami, wykonywania w swoim tempie czynności związanych z ubieraniem, przygotowaniem do snu. W tych ostatnich czynnościach, z powodu pośpiechu, dzieci są zazwyczaj wyręczane. Pobyt w domu daje możliwość częstych rozmów z dziećmi na różnorodne tematy, a tym samym wzbogacania ich słownictwa. Ważne jest także znalezienie czasu na czytanie dzieciom i z dziećmi. Aby urozmaicić zajęcia, można skorzystać z edukacyjnych programów telewizyjnych. Pobyt w domu może być także okazją do prowadzenia rozmów z dzieckiem, tłumaczenia otaczających nas zjawisk.
Inne zajęcia o charakterze edukacyjnym to m.in. zabawy przy wspólnym stole: gry planszowe czy zabawy i gry zręcznościowe. Należy pamiętać, że podstawową formą aktywności dzieci w wieku przedszkolnym jest zabawa.
Podejmowanie tych działań pozwoli na nabywanie przez dziecko doświadczeń w różnych obszarach rozwojowych: fizycznym, emocjonalnym, społecznym i poznawczym.
Za pośrednictwem strony internetowej przedszkola/szkoły lub innej formy komunikacji nauczyciel może udostępnić rodzicom:

  • propozycje wykonania prac plastycznych, projektów technicznych, zabaw badawczych lub eksperymentów,
  • konkretną propozycję opracowaną na potrzeby grupy jego dziecka, adekwatną do realizowanego programu,
  • opracowane przez siebie propozycje twórczej aktywności dzieci,
  • linki do słuchowisk, audycji radiowych, informacje o programach telewizyjnych.

W ten sposób nauczyciel, wspierając rodziców, przyczyni się do realizacji najważniejszych dwóch zadań z podstawy programowej.
Pierwsze zadanie dotyczy wsparcia całościowego rozwoju dziecka i wynika bezpośrednio z celu wychowania przedszkolnego: 
Wspieranie wielokierunkowej aktywności dziecka poprzez organizację warunków sprzyjających nabywaniu doświadczeń w fizycznym, emocjonalnym, społecznym i poznawczym obszarze jego rozwoju.
Realizację tegoż zadania rodzicom jedynie należy uświadomić. Przede wszystkim w zakresie prawdy, iż wszystkie sytuacje domowe, począwszy od sprzątania zabawek, układania rzeczy na półkach, poprzez samodzielną zabawę zabawkami, czytanie, aż do oglądania filmu czy słuchania słuchowisk, są dla dziecka rozwojowe. Oczywiście ważnym elementem tych sytuacji jest uczestnictwo osoby dorosłej we wspomnianych sytuacjach. Tak jak dziecko w przedszkolu bawi się ze swym nauczycielem, tak w domu ma także oczekiwania, aby bawić się z rodzicami. Gdy te oczekiwania są zrealizowane, a wynikają one przede wszystkim z potrzeb emocjonalnych, dziecko spontanicznie rozpoczyna zabawę samodzielną. 
Ważnym aspektem organizacji zabawy i nauki w domu w sytuacji pandemii jest wypracowanie adekwatnego do możliwości rodziców i potrzeb dziecka rytmu dnia. W przedszkolu dziecko także czuje się bezpieczne, spokojne, gdy nauczyciele pracę przedszkola opierają o stosowny rytm dnia. W domu także można taki rytm wypracować. I tutaj zwracamy uwagę na kolejne zadanie z podstawy programowej, które realizować w trakcie pandemii mają rodzice i nauczyciel ich dziecka. Jest to specjalnie skonstruowane zadanie podstawy programowej, którego realizację rozpoczynamy w sytuacjach trudnych, niespodziewanych, nieprzewidywalnych, zaskakujących, a taką sytuację obecnie mamy w naszym kraju. Zadanie brzmi: 
Systematyczne uzupełnianie, za zgodą rodziców, realizowanych treści wychowawczych o nowe zagadnienia, wynikające z pojawienia się w otoczeniu dziecka zmian i zjawisk istotnych dla jego bezpieczeństwa i harmonijnego rozwoju. 
Obecnie w otoczeniu dziecka pojawiły się zmiany i zjawiska bardzo istotne dla jego bezpieczeństwa i harmonijnego rozwoju. Każde dziecko właśnie teraz zadaje rodzicom pytania: A kiedy pójdę do przedszkola? A dlaczego nie idę do przedszkola? A dlaczego nie mogę chodzić do przedszkola? Dziecko słucha wypowiedzi dorosłych o wirusie, uczestniczy w sytuacjach domowych, gdy rodzice szukają informacji, oglądają kolejny program informacyjny o samej pandemii. Każde dziecko ma prawo być zaniepokojone, ma prawo się bać, obawiać i z pewnym lękiem, niewiadomą kłaść się codziennie spać i budzić rano. Dlatego tak ważne jest porozumienie między nauczycielem a rodzicami w tej sytuacji, aby poszukać optymalnych możliwości kontaktu nauczyciela z rodzicami i dzieckiem. Ten kontakt właśnie będzie realizacją przedstawionego zadania z podstawy programowej. Może być to jeden telefon na tydzień, aby porozmawiać z rodzicami, a potem z dzieckiem, jeden e-mail z informacjami czy propozycjami przeczytania z dzieckiem ciekawej książeczki czy propozycjami wykonania przez dziecko ciekawego projektu. Tą drogą można rodzicom przekazywać propozycje materiałów do wykorzystania, a nie do koniecznej realizacji. Materiały powinny być udostępniane w rozsądnej ilości i odpowiednich odstępach czasowych. Istotną rolę w tworzeniu warunków do edukacji przedszkolnej w domu odgrywa współdziałanie nauczycieli z rodzicami. Formy kontaktu z rodzicami, które mają być pomocą, wsparciem ich działania, nauczyciel powinien ustalić bezpośrednio z rodzicami. Pamiętajmy, że wspieranie aktywności dzieci nie jest zadawaniem zadań i ćwiczeń do obowiązkowego wykonania. Dziecko w domu powinno, tak jak w przedszkolu, bawić się samodzielnie swoimi zabawkami, konstruować, układać, sprzątać, czuć się bezpieczne i swobo...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy