Dołącz do czytelników
Brak wyników

Świat przyrody

15 stycznia 2020

NR 53 (Styczeń 2020)

Projekt badawczy – kucharz

276

Dziś zapraszam do odkrywania świata przyrody w nieco innej odsłonie. Bohaterem działań dzieci w ramach realizowanego projektu badawczego jest kucharz. Nasuwa się tu myśl: „Kucharz i odkrywanie przyrody?”. Oczywiście, już wyjaśniam, jak to widzę. Zbadajmy temat w dwóch aspektach: zawód – kucharz i produkty spożywcze niezbędne do wykonywania tego zawodu pochodzące ze środowiska przyrodniczego.

Podczas realizacji projektu zaistnieją sytuacje, które wzbudzą zainteresowanie dzieci sporządzaniem i degustacją przygotowanych potraw. Może się także zdarzyć, że dziecko dotychczas nie jadło pewnych warzyw lub owoców, nie znało więc ich smaku. Poznanie specyfiki pracy kucharza może być przyczynkiem do rozbudzenia doświadczeń kulinarnych dzieci i wzbogacenia ich menu poprzez poznanie nowych smaków. Czas karnawałowych zabaw w przedszkolach jest doskonałą okazją do zorganizowania warsztatów kulinarnych z rodzicami, podczas których przygotowywać można soki, sałatki i musy owocowe, a z szefem przedszkolnej kuchni dzieci chętnie przygotują ciasto na szarlotkę. W ten oto sposób świat przyrody poprzez dary sadu i ogrodu warzywnego wplata się w tematykę projektu „Kucharz”. 
Scenariusz projektu „Kucharz” (propozycja)

POLECAMY

Etap I – rozpoczęcie projektu

  • Wybór tematu „Kucharz”. Rozpoczęliśmy rok 2020, wszyscy czekamy na mający się odbyć w przedszkolu bal karnawałowy. Oprócz opowieści o planowanych kreacjach dużo rozmów dotyczy tematu poczęstunku, który jest nieodłączną częścią balu. Padają propozycje „smakołyków”, które – według dzieci – byłyby pyszną przekąską w przerwie balu. W trakcie rozmów pojawia się propozycja poproszenia szefa naszej przedszkolnej kuchni o pomoc w przygotowaniu poczęstunku. Dzieci zainteresowały się pracą kucharza, a pomysł realizacji projektu „Kucharz”, który został przez nie zaproponowany, wszyscy przyjęli z radością. O pomyśle realizacji projektu badawczego „Kucharz” poinformowani zostali rodzice. Na kartkach w kształcie czapki kucharskiej dzieci wykonały rysunek wprowadzający rodziców w temat projektu. Na kartce umieszczone zostały także informacje dotyczące celu naszych działań badawczych i zaproszenie rodziców do współdziałania z dziećmi w ćwiczeniach i zadaniach projektowych, a także zachęcenie do wystąpienia w roli eksperta w temacie „Kucharz”.
  • Rozbudzanie ciekawości poznawczej dzieci. Aby zachęcić dzieci do wzbogacania wiedzy na temat „Kucharz”, dzieci zostały poproszone o poszukiwanie w pobliskiej okolicy miejsca, w którym mogą pracować kucharze. Zaangażowanie dzieci w proces poszukiwań przyniosło spektakularne efekty. Okazało się bowiem, że w bliskim sąsiedztwie przedszkola są: naleśnikarnia, bar z tradycyjnymi polskimi daniami obiadowymi oraz restauracja i pizzeria. Stało się więc oczywiste, dokąd udamy się po informacje, a może nawet po przepisy kulinarne. Pan Maciek, szef przedszkolnej kuchni, poinformowany o realizowaniu przez naszą grupę projektu badawczego „Kucharz”, z wielką radością przyjął zaproszenie do pełnienia roli eksperta w naszym projekcie. Przyniesione przez nauczyciela książki kucharskie zawierające piękne ilustracje różnorodnych potraw i produktów wzbudziły duże zainteresowanie dzieci. 
  • Wędrówka tematyczna. Dzieci poproszone zostały o przyniesienie ilustracji i zdjęć dotyczących pracy kucharza. Zainicjowana rozmowa zachęciła dzieci do opowiedzenia swoich przygód i wspomnień dotyczących np. wyjść z rodzicami do restauracji, pomocy w kuchni mamie lub babci podczas przygotowań do świąt, uroczystości itp.
    –    „Jak z mamą robię ciasteczka, zawsze ubieramy fartuchy”.
    –    „A jak moja babcia robi ciasto, to ma taką specjalną deskę na stole i wałek i miskę”.
    –    „Widziałem w restauracji kucharza i on miał czapkę na głowie, ale nie taką dużą”.
    –    „Kucharz to musi mieć czapkę, bo tu chodzi o to, żeby schować wszystkie włosy.Wiem, bo tata mi mówił”.
    –    „Jak mama gotuje, to ma różne noże i garnki i zawsze mówi, że trzeba uważać, żeby się nie uciąć nożem i uważać na gorące garnki”.
    –    „A ja wiem, że w kuchni są foremki, bo wyciskam nimi ciastka”.
    –    „A jak się skończy gotować, to trzeba posprzątać całą kuchnię i wszystko umyć”.

Po zakończeniu wypowiedzi dzieci na stolikach rozłożone zostały duże arkusze szarego papieru. Dzieci w zespołach przy stolikach wykonywały pracę pt. „Kucharz”. Do wykonania pracy dzieci wykorzystywały kredki woskowe i kolorowy papier wycinankowy.

  • Tworzenie siatki wiedzy – „Co już wiemy?”. Informacje posiadane przez dzieci na temat pracy kucharza umieściliśmy w utworzonej siatce wiedzy.
    Co już wiemy o pracy kucharza:
    –    Kucharz to ktoś, kto bardzo lubi gotować.
    –    Żeby zostać kucharzem, trzeba skończyć szkołę dla kucharzy.
    –    Kucharz potrafi gotować różne potrawy i piec ciasta.
    –    Praca kucharza jest ciekawa, ale też może być niebezpieczna.
    –    Kucharz ma odpowiednie ubranie i czapkę.
    –    Każdy kucharz zna dużo przepisów na pyszne potrawy.
    –    Żeby kucharz mógł pracować, musi mieć specjalne naczynia i przybory do gotowania.
    –    Kucharz zna różne przyprawy.
    –    Kucharz ma pomocników, bo sam by wszystkiego nie ugotował.
    –    Kucharz wie, do czego używa się różne garnki.

Do siatki wiedzy dołączyliśmy ilustracje i zdjęcia na temat pracy kucharza przyniesione przez dzieci. Prace zbiorowe „Kucharz” zostały wyeksponowane w sali obok miejsca przeznaczonego na „kącik projektowy”.
Nadszedł czas na tworzenie siatki pytań.

  • Siatka pytań – „Czego chcemy się dowiedzieć?”:
    –    Czy każdy może zostać kucharzem?
    –    Co oprócz gotowania musi umieć kucharz?
    –    Dlaczego kucharz ma specjalne ubranie w kuchni?
    –    Ilu pomocników ma kucharz?
    –    Czy kucharz musi wszystkie przepisy umieć na pamięć?
    –    Jaka potrawa jest dla naszego kucharza najtrudniejsza?
    –    Jaką potrawę robi się najszybciej?
    –    Jakie przyprawy najbardziej pachną?
    –    Do czego służą te ogromne patelnie?
    –    Ile noży jest w naszej kuchni?
    –    Dlaczego krany w kuchni mają taką dziwną sprężynkę?

 

  • Kącik projektowy

W wybranym przez dzieci miejscu organizujemy „kącik projektowy”, w którym umieszczane będą systematycznie przynoszone przedmioty związane z tematem projektowym „Kucharz”. W kąciku z pewnością znajdą się książki tematyczne, kolorowanki, akcesoria kucharskie itp. Każdy kącik powinien mieć swoją nazwę i nasz również taką mieć będzie. Oto propozycje podane przez dzieci: „ Królestwo Kucharza”, „Kącik smaków i zapachów”, „Kucharz Maciek zaprasza”. Doskonale sprawdza się umieszczanie w kąciku projektowym informacji o planowanych wydarzeniach, np. wyjściach w teren, wizytach ekspertów, warsztatach projektowych. Proponuję powielenie takiej informacji („informator”), a dziecko idąc do domu, może ją przekazać rodzicom. Jeżeli dziecko zgłosiło się do wykonania zadania projektowego w domu z rodzicami, można tę wiadomość dopisać na naszym „informatorze”. Organizacyjnie ułatwi nam to przebieg działań, a u dzieci wzrośnie poczucie odpowiedzialności za realizację projektu. Odpowiednio „czytelna” organizacja kącika ułatwi dzieciom odnalezienie i odłożenie na miejsce interesującego przedmiotu lub umiejscowienie przyniesionego przez siebie eksponatu. Temat projektu jest tak ciekawy, że dobrze jest zorganizować sobie nieco więcej miejsca, np. większy stolik i dodatkową półkę. Pamiętajmy, że rolą kącika jest rozbudzanie ciekawości poznawczej i chęci współdziałania w realizowanym projekcie poprzez poszukiwanie odpowiedzi na postawione pytania i zachęcanie do nabywania umiejętności w praktycznym uczestniczeniu w zadaniach. 

Etap II – realizacja projektu

  • Wspólne tworzenie siatki tematycznej. Siatka tematyczna jest zbiorem informacji już przez dzieci posiadanych („Co już wiemy?”), jak również zbiorem pytań, na które odpowiedzi będziemy poszukiwać w trakcie naszej aktywności poznawczo-badawczej („Czego chcemy się dowiedzieć?”). W siatce tematycznej umieścić można także propozycje ćwiczeń do wykonania w domu oraz propozycje zadań badawczych zaplanowanych do realizacji w grupie.
     
  • Nasi eksperci. Odpowiedzi na postawione pytania szukać będziemy u specjalistów. Kto może być ekspertem? Ekspertem znajdującym się każdego dnia najbliżej nas jest szef przedszkolnej kuchni – pan Maciek. Ekspertem może być także mama, babcia, tata lub inna osoba, która swoją wiedzą i doświadczeniem może wzbogacić naszą wiedzę na temat zawodu kucharza. Tworząc harmonogram działań, pamiętajmy o wcześniejszym ustaleniu terminów wizyt ekspertów oraz wypraw w teren. Kącik projektowy będzie nieocenioną pomocą, a mam tu na myśli przygotowane karteczki – „informatory” – zawierające terminarz wydarzeń. Przed wizytą eksperta istotne jest przygotowanie pytań do naszego gościa. Zachęcajmy również dzieci do zadawania dodatkowych pytań w trakcie trwania wizyty eksperta. 
     
  • Wyprawa w teren. To zawsze bardzo interesujące wydarzenie dla dzieci. Najbliższą wyprawę można odbyć do kuchni, ustalając „bezpieczną” porę dnia (w przypadku naszego przedszkola było to popołudnie po zakończonym podwieczorku). Praca kuchni jest już zakończona i bezpiecznie w towarzystwie eksperta – szefa kuchni możemy obejrzeć przedszkolną kuchnię. Można również wybrać się na wycieczkę do restauracji lub baru i połączyć rozmowę z ekspertem z degustacją świeżo wyciskanego soku z marchwi i jabłek. 
     
  • Przykłady pytań i zadań badawczych:

    

  1. Zadanie 1. „Mąka i woda” – małą ilość wody dodać do mąki (chodzi nam o uzyskanie konsystencji ciasta) oraz np. łyżkę mąki dodać do 1/2 l wody (uzyskanie mętnej zawiesiny) – zadanie badawcze do wykonania z dziećmi w grupie.    
     
  2. Zadanie 2.  Co stanie się z produktami spożywczymi pozostawionymi na noc w wodzie?” – do przygotowanych 5 plastikowych szklanek wypełnionych do połowy wodą dodajemy kolejno: 1 – fasolę Jaś, 2 – plasterki ziemniaka, 3 – 1–2 łyżeczki cukru, 4 – 2 łyżki oleju, 5 – pokrojony szczypiorek. Zostawiamy nasze produkty na noc w wodzie. Następnego dnia sprawdzamy, co się stało z umieszczonymi w wodzie produktami. 
     
  3. Zadanie 3. „Marchewka na pięć sposobów” – zapoznanie dzieci z możliwością przyrządzania wielu potraw z marchewki. Przygotowywać będziemy: 1 – surówkę z marchewki i jabłka z odrobiną soku z cytryny; 2 – sok marchewkowo-bananowo-jabłkowy; 3 – marchewkę do degustacji w postaci nieprzetworzonej („chrupiemy”); 4 – zupę-krem marchewkowy przygotowaną przy udziale szefa kuchni (dzieci przygotowują niezbędne składniki, a zupę pan Maciek gotuje w kuchni); 5 – ciasto marchewkowe z panem Maciejem – zadania do wykonania w sali przy współudziale szefa przedszkolnej kuchni. 

 

  • Zadania do wykonania w domu z rodzicami:

    Zadanie 1: „Gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść” – prosimy o wyjaśnienie tego przysłowia.

    Zadanie 2: Ułóż zagadkę na temat pracy kucharza.

    Zadanie 3: Jakie wartości odżywcze posiadają: imbir i miód?

     
  • Szkic z natury – w celu wzbogacenia wiadomości dzieci na temat pracy kucharza, jako modele w szkicu posłużyły nam drewniane łyżki, szczypce, widelce, łopatki, deski do krojenia, wałek do ciasta. Dzieci wybierały dowolne przedmioty, które chciały szkicować. Była to ciekawa sytuacja edukacyjna, podczas której dzieci dowiedziały się, jaką rolę odgrywają poszczególne przedmioty w trakcie przygotowywania posiłku. 
     

Ważne

Istotne jest bieżące aktualizowanie siatki tematycznej i dokumentowanie prowadzonych działań projektowych. Wszystkie prace wykonane przez dzieci podpisujemy i podkreślamy zaangażowanie dzieci w realizację projektu, motywując je tym samym do dalszej aktywności.


Proponowane przykłady działań wynikające z realizacji miesięcznego planu pracy:

  • Rozwój mowy: Zapoznanie ze specyfiką zawodu „kucharz”, przybliżenie dzieciom zakresu obowiązków i umiejętności niezbędnych w pracy kucharza. Zwrócenie uwagi na ubiór kucharza i poznanie jego roli w codziennej pracy. Wzbogacanie słownictwa czynnego dzieci: nazwy akcesoriów niezbędnych do wykonywania pracy, nazwy urządzeń, które wykorzystywane są przez kucharza (blender, sokowirówka, mikser, piec elektryczny, krajalnica, durszlak itp.). Rozmowy i dyskusje na temat pracy kucharza w oparciu o zgromadzoną literaturę (czytanie wierszy i opowiadań), wizyty ekspertów, wyprawy w teren, ćwiczenia badawcze. 
     
  • Pojęcia matematyczne: Nazywanie i segregowanie naczyń kuchennych ze względu na materiał, z jakiego są wykonane, np. metal (garnki, patelnie, noże), szkło i ceramika (kubki, talerze, salaterki), plastik (miski, tace, deski do krojenia) itp. Określanie liczebności poszczególnych zbiorów. Klasyfikowanie produktów spożywczych ze względu na ich rodzaj: produkty sypkie, płynne, warzywa i owoce, mięso i ryby, nabiał itp. – odwołanie się do omawianej wcześniej piramidy pokarmowej. Mierzenie pojemności i ważenie wybranych produktów.
     
  • Ruch i muzyka: Nauka piosenek, tworzenie własnego układu tanecznego w formie swobodnej ekspresji ruchowej, „walczyk kucharza” – nauka kroku podstawowego, następnie ułożenie wspólnie z dziećmi szeregu figur tanecznych do melodii walca i zaprezentowanie tańca podczas wydarzenia kulminacyjnego. Gra na wykonanych przez dzieci instrumentach perkusyjnych. Zabawy sportowe z elementem rywalizacji „Wyści...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy