Dołącz do czytelników
Brak wyników

Podstawa programowa

7 czerwca 2018

NR 23 (Styczeń 2017)

Pisania też się nauczę!

0 82

W bieżącym numerze prezentujemy kształcenie umiejętności opisanych w czternastym obszarze działalności edukacyjnej przedszkola, określonym w podstawie programowej wychowania przedszkolnego jako: Tworzenie warunków do doświadczeń językowych i komunikacyjnych w zakresie reprezentatywnej i komunikatywnej funkcji języka (ze szczególnym uwzględnieniem nabywania umiejętności czytania).

Propozycja kształcenia umiejętności: dziecko interesuje się pisaniem, kreśli znaki literopodobne i podejmuje próby pisania

Naukę pisania w przedszkolu należy traktować jako wprowadzenie do długotrwałego procesu, który będzie kontynuowany przez kolejne lata nauki w szkole. Dlatego praca na poziomie edukacji przedszkolnej w zakresie rozwijania zainteresowania pisaniem, w głównej mierze musi opierać się na rozwijaniu wewnętrznej motywacji dziecka do pisania, rozwijaniu jego zainteresowania słowem drukowanym. Pomimo wielu kontrowersji wywołanych wprowadzeniem elementów pisania do wychowania przedszkolnego, należy przypomnieć, że w niczym nie zmienia to podstawowego założenia systemu pracy przedszkola. Wszystkie treści, w tym również te z zakresu rozwijania zainteresowania pisaniem, powinny być realizowane poprzez stwarzanie dzieciom warunków stymulujących ich aktywność, przy zastosowaniu podstawowej formy, jaką jest zabawa. Należy także zwrócić uwagę, że punktem wyjścia w pracy wychowawczo-dydaktycznej przedszkola powinno być przede wszystkim stwarzanie warunków do ogólnego rozwoju dziecka, którego składową jest m.in. rozwijanie umiejętności z zakresu pisania. Przygotowania do nauki pisania, zapoczątkowane w grupie dzieci trzyletnich, należy kontynuować na coraz wyższym poziomie przy równoczesnym dołączaniu nowych elementów w zakresie kształconych umiejętności i nawyków w kolejnych grupach wiekowych. Jakie to umiejętności? Jest ich wiele: rozwijanie spostrzegawczości wzrokowej, koncentracji uwagi, rozwijanie pamięci słuchowo-wzrokowej, kształtowanie umiejętności analizy i syntezy wzrokowej wyrazów, rozwijanie sprawności manualnej, odtwarzania różnych form i kształtów, znaków literopodobnych, koordynacji sensoryczno-motorycznej. W realizacji kształtowania przedstawionych sprawności i umiejętności należy pamiętać o kilku zasadach. Dotyczą one tego, że kształtowanie ich powinno odbywać się w formie zabawowej, przy wykorzystaniu urozmaiconych środków dydaktycznych, w dostosowaniu do wieku i możliwości dzieci. Ponadto powinno opierać się na działalności dziecka, przy stwarzaniu warunków do realizacji własnych pomysłów poprzez różne formy aktywności.


Charakterystyka poziomu rozwoju umiejętności trzylatka

Sprawność manualna dzieci trzyletnich, w tym umiejętność odwzorowywania kształtów jest na bardzo niskim poziomie, który wymaga ustawicznych ćwiczeń usprawniających. Na pewno nie mogą one przybierać formy stricte graficznych ćwiczeń z wykorzystaniem typowej karty pracy. Powinny odbywać się poprzez organizację różnorodnych form zabaw. Dla dzieci w tym wieku, wszelka działalność nauczyciela w kierunku rozwijania ich sprawności do pisania, powinna być „ukryta” w organizowanej zabawie ruchowej czy plastycznej, w stwarzaniu warunków do własnej aktywności, ze szczególnym uwzględnieniem czynności samoobsługowych. Należy pamiętać, że zwłaszcza chłopcy mogą nie polubić „przygotowania do pisania”, jeśli będzie ono prowadzone nieumiejętnie.

Rozwijanie umiejętności w praktyce 

Scenariusz dla dzieci trzyletnich

Temat zajęć: „Kreślę okrągłe kształty”

Cele zajęć:
Dziecko:

  • podejmuje próby kreślenia określonych kształtów, 
  • rozwija sprawność manualną,
  • rozwija koordynację sensoryczno-motoryczną,
  • aktywnie uczestniczy w proponowanych zadaniach,
  • aktywnie uczestniczy w rozmowach zespołowych.

Metody:

  • czynne: udział w zabawie ruchowej, zabawie plastycznej, próby kreślenia okrągłych, zamkniętych kształtów, uczestniczenie w karnawałowym dekorowaniu sali, rozwijanie czucia powierzchniowego;
  • oglądowe: oglądanie ekspozycji balonów, prac plastycznych wykonanych przez dzieci; 
  • słowne: uczestniczenie w rozmowie na temat określony, nazywanie przedmiotów o określonym kształcie.

Środki i pomoce dydaktyczne: zbiór okrągłych balonów, taca z okrągłymi owocami, piłka, sylwety choinek, opaski z sylwetami balonów w trzech kolorach (czerwonym, żółtym, niebieskim), tamburyno, kredki świecowe, farby plakatowe, papierowe sylwety balonów do zabawy plastycznej.

Formy pracy: grupowa

Przebieg zajęć:

  • Oglądanie ekspozycji balonów (okrągłych).
  • Swobodne wypowiedzi dzieci na temat:  „Do czego podobne są balony?” (piłka, jabłko, pomarańcza,…). Nauczycielka na koniec podsumowuje:  „te balony są okrągłe, jak piłka, jabłko,…”
  • Rozwijanie wrażliwości dotykowej podczas próby odgadnięcia:  „Co pani narysowała na twoich plecach?” – nauczycielka palcem rysuje na plecach kolejnych dzieci (dziecko odwrócone tyłem do nauczycielki) okrągłe kształty. Dzieci udzielają dowolnych odpowiedzi, pod warunkiem, że podana nazwa przedmiotu, owocu itd. ma okrągły kształt.
  • Kreślenie przez dzieci „okrągłego kształtu” (koła) na własnej dłoni, na udzie, na podłodze.
  • Zabawa ruchowa orientacyjno-porządkowa „Znajdź balon!” – w różnych miejscach sali są rozmieszczone trzy balony, każdy w jednym kolorze (czerwony, żółty, niebieski). Dzieci otrzymują opaski z „balonem” w jednym kolorze. Podczas akompaniamentu swobodnie poruszają się po sali. Gdy nastąpi pauza w akompaniamencie, każde dziecko odszukuje balon zawieszony w sali, który ma taki sam kolor, jak ten na jego opasce. Zabawę powtarzamy trzy razy.
  • Pokaz sposobu wykonania pracy plastycznej – nauczycielka rysuje kredką świecową koła na sylwecie balonu. Koła dokładnie zamalowuje (zwraca uwagę dzieci na sposób zamykania kształtu koła i dokładne zamalowanie jego wnętrza). Następnie pokrywa sylwetę balona dowolnym kolorem farby plakatowej.
  • Rysowanie przez dzieci kół kredkami świecowymi na konturze balonu.
  • Zamalowywanie sylwety balonu farbą.
  • Po wyschnięciu prac, dekorowanie sali pracami dzieci – na przedszkolny bal karnawałowy.
  • Zabawa z piosenką „Bal w przedszkolu”.

 

Charakterystyka poziomu rozwoju umiejętności czterolatka 

Dzieci czteroletnie cechuje jeszcze niski poziom sprawności i umiejętności niezbędnych do osiągnięcia gotowości do pisania. Kolejny rok pobytu w przedszkolu to możliwość ich kształcenia i doskonalenia. Szczególnie dużo trudności przysparza większości maluchom nie nabywanie wiedzy, bo tą potrafią wykazać się w różnych dziedzinach i co ważne łatwo ją przyswajają, a właśnie tych umiejętności, które są ważne w nauce czytania i pisania. Stąd, jak już wspomniano na wstępie artykułu, nauczyciel musi dostrzegać możliwości różnorodnych zabaw, zajęć, czynności samoobsługowych, które stanowią środek do rozwijania tak ważnych sprawności, od których zależy sukces w gotowości do nauki na etapie edukacji wczesnoszkolnej.

Rozwijanie umiejętności w praktyce 

Scenariusz dla dzieci czteroletnich

Temat zajęcia: „Szal Pani Zimy”

Cele zajęć: 
Dziecko:

  • potrafi kreślić proste kształty linearne, o przecinających się liniach,
  • rozwija sprawność manualną,
  • rozwija koordynację sensoryczno-motoryczną,
  • odczytuje tekst wyrazowo-obrazkowy (obrazki),
  • rozumie sens tekstu wyrazowo-obrazkowego,
  • odczytuje tekst w określonym kierunku (od prawej do lewej strony),
  • aktywnie uczestniczy w proponowanych zadaniach, ze szczególnym uwzględnieniem zadania o charakterze manualnym,
  • aktywnie uczestniczy w rozmowach zespołowych.

Metody:

  • czynne: udział w zabawach o charakterze ruchowym, rozwijających sprawność manualną, zdolność odwzorowywania określonych kształtów;
  • oglądowe: oglądanie pokazu rysowania określonych kształtów, oglądanie wystawy wykonanych prac;
  • słowne:...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy