Dołącz do czytelników
Brak wyników

Podstawa programowa

17 listopada 2017

NR 24 (Luty 2017)

Bardzo ważna sprawa, aby umieć czytać i pisać!

0 60

W bieżącym numerze prezentujemy kształcenie umiejętności opisanej w czternastym obszarze działalności edukacyjnej przedszkola, określonej w podstawie programowej wychowania przedszkolnego, jako: Tworzenie warunków do doświadczeń językowych i komunikacyjnych w zakresie reprezentatywnej i komunikatywnej funkcji języka (ze szczególnym uwzględnieniem nabywania umiejętności czytania). Propozycja kształcenia umiejętności: dziecko rozumie znaczenie umiejętności czytania i pisania.
 

Stymulowanie motywacji dziecka do samodzielnego czytania i pisania to długotrwały i powolny proces, który rozpoczyna się z chwilą zetknięcia się dziecka ze słowem pisanym. Kształtowanie tej motywacji powinno być punktem wyjścia w nauce czytania i pisania przedszkolaków i przybierać różne formy w zależności od potrzeb i oczekiwań maluchów. Niezbędnym elementem tego procesu jest uświadomienie sobie przez dzieci wartości tych umiejętności. Przedszkolak, który zrozumie znaczenie umiejętności czytania i pisania oraz tego, co można dzięki nim osiągnąć, będzie pozytywnie zmotywowany do uczenia się tych skomplikowanych umiejętności. Rola nauczyciela polega na kształtowaniu ogólnego i pozytywnego nastawienia dziecka wobec własnej aktywności, wobec siebie samego i poznawanej rzeczywistości. W im większym stopniu będzie to nastawienie na samodzielne poznawanie, odkrywanie, badanie, poszukiwanie, rozwiązywanie trudności, tym lepsze będą warunki do odkrycia wartości czytania i pisania jako narzędzi poznawania świata i stawania się niezależnymi w tej przygodzie odkrywania wiedzy.

Charakterystyka poziomu rozwoju umiejętności trzylatka

Czy trzylatek rozumie znaczenie umiejętności czytania i pisania? Trudno zaprzeczyć, gdy obserwujemy, jak „czyta” książki. Robi to po swojemu, opowiadając treść, którą wcześniej usłyszało, albo po prostu mówiąc o tym, co widzi na ilustracjach. Już samo zainteresowanie książką można wykorzystać do umiejętnego kierowania długotrwałym procesem nabywania złożonych umiejętności, jakimi są czytanie i pisanie. Uświadamianie wartości tych umiejętności, przy różnych okazjach odczytywania, zapisywania informacji, to wstęp, aby rozbudzać zainteresowanie zarówno słowem drukowanym, jak i pisanym. Okazji w przedszkolu jest niemało i powinny one mieć charakter naturalny, spontaniczny. Pokazujemy dzieciom napisy oznakowujące pomieszczenia przedszkolne, imiona dzieci, którymi oznaczone są ich indywidualne szafki w szatni, wieszaki na ręczniki, czytamy jadłospis, ogłoszenia dotyczące imprez i uroczystości... Na spacerach czytamy szyldy, reklamy… Jednocześnie zachęcamy rodziców, aby robili dokładnie to samo przy różnych okazjach.

Rozwijanie umiejętności w praktyce 
Scenariusz dla dzieci trzyletnich

Temat zajęć: Zima w książkach

Cele zajęć: 
Dziecko:

  • rozumie znaczenie umiejętności czytania i pisania, 
  • aktywnie uczestniczy w proponowanych zadaniach,
  • aktywnie uczestniczy w rozmowach zespołowych,
  • nabywa umiejętność globalnego czytania swojego imienia.

Metody:

  • czynne: udział w zabawie ruchowej ze śpiewem, kolorowanie,
  • oglądowe: oglądanie wystawy książek, 
  • słowne: słuchanie treści utworu literackiego, uczestniczenie w rozmowie na temat określony.

Środki i pomoce dydaktyczne: ekspozycja książek o zimie, wyrazy – imiona do globalnego czytania, kontury wyrazów – imion dzieci, kredki, nagranie piosenki Zima, zima.

Sytuacja wyjściowa: Często zdarza się w najstarszych grupach przedszkolnych, że uczęszczają do nich dzieci, które umieją czytać. Zwłaszcza w tym roku szkolnym, w związku z pozostaniem dzieci sześcioletnich w przedszkolach, pomimo osiągnięcia przez nie gotowości szkolnej, jest to zjawisko wcale nierzadkie (na podstawie opinii nauczycieli przedszkoli pracujących w najstarszych grupach). Może warto wykorzystać umiejętności sześciolatków do zorganizowania wspólnych działań, których uczestnikami będą ich najmłodsi koledzy? Chodzi o zajęcia związane z rozwijaniem zainteresowania książką, umiejętności czytania. Spróbujmy!

Forma pracy: grupowa.

Przebieg zajęć:

  • Zaproszenie maluchów na wystawę książek  o zimie zorganizowanej przez najstarszych przedszkolaków.
  • Oglądanie ekspozycji książek u starszaków. 
  • Słuchanie wiersza Tadeusza Kubiaka Zima, przeczytanego przez starszego kolegę.
  • Zabawa w parach ze starszakami przy piosence Zima, zima – dzieci w parach (maluch ze starszakiem) tworzą zaprzęgi i poruszają się po całej sali w rytm odtwarzanej muzyki. 
  • Po powrocie do sali dzielenie się wrażeniami z wizyty u starszych kolegów; uwypuklenie przez nauczycielkę sytuacji przeczytania utworu przez starszaka, tego, że umie czytać i nie musi nikogo prosić o przeczytanie czegokolwiek, bo potrafi sam to zrobić.
  • Zaproponowanie dzieciom nauki czytania. Nauczycielka pokazuje każdemu maluchowi obraz jego imienia, który zostanie umocowany na krzesełku i indywidualnej szufladzie w sali. 
  • Kolorowanie konturu wyrazu stanowiącego imię dziecka.


Charakterystyka poziomu rozwoju umiejętności czterolatka 

A czy czterolatki rozumieją znaczenie umiejętności czytania i pisania? Spora ich część pyta, co jest napisane, prosi o odczytanie danego słowa czy zdania. Jeśli będziemy podkreślać, jak ważna jest to umiejętność, jak wiele ułatwia w życiu, to z pewnością zainteresowanie jej nabywaniem będzie wzrastać pomimo tak młodego wieku. Z praktyki wiemy, jak wiele dzieci kończących edukacją przedszkolną nie tylko ma rozwinięte umiejętności do czytania i pisania, ale po prostu czyta, kreśli litery, podpisuje wyrazami np. swoje rysunki. Oczywiście, niezmiernie wiele zależy od środowiska, w jakim dziecko się wychowuje, od jego zaangażowania w stymulowanie rozwoju malucha. Jeśli do tego dojdzie oddziaływanie przedszkola, to i tę umiejętność, opisaną w podstawie programowej wychowania przedszkolnego, będzie można rozwinąć.

Rozwijanie umiejętności w praktyce 
Scenariusz dla dzieci czteroletnich

Temat zajęć: Kto przeczyta list?

Cele zajęć: 
Dziecko:

  • rozumie znaczenie umiejętności czytania i pisania, 
  • potrafi znaleźć rozwiązanie dla zaistniałego problemu,
  • aktywnie uczestniczy w proponowanych zadaniach,
  • aktywnie uczestniczy w rozmowach zespołowych,
  • poznaje elementy życia dzieci żyjących w innych strefach klimatycznych,
  • rozumie zasadę nie czytania cudzych listów.

Metody:

  • czynne: udział w zabawie ruchowej ze śpiewem i w zabawie plastycznej,
  • oglądowe: oglądanie prezentacji multimedialnej, 
  • słowne: słuchanie treści listu otrzymanego i odpowiedzi na jego treść, uczestniczenie w rozmowie na temat określony, określanie rozwiązania zaistniałego problemu.

Środki i pomoce dydaktyczne: koperta z listem zaadresowana do dzieci z grupy I, prezentacja multimedialna o życiu Eskimosów, laptop, arkusze niebieskiego papieru, biała farba (inne kolory także), pędzle, pojemniki na wodę, szmatki, fartuszki, koperta, nagranie piosenki Eskimosek.

Formy pracy: grupowa.

Przebieg zajęć:

  • Nauczycielka eksponuje list, którego adresatem są dzieci z grupy I, a nadawcą – mały Eskimosek Nanuk.
  • Obejrzenie prezentacji multimedialnej na laptopie – krótkiego filmu o życiu Eskimosów.
  • Przekazanie listu dzieciom. Nauczycielka informuje, że: skoro list jest do dzieci, to przekazuje go im, bo nie czyta się cudzych listów.
  • Rozmowa na temat sytuacji, jaka zaistniała; poszukiwanie rozwiązania: Co zrobić z otrzymanym listem?
  • Odczytanie treści listu przez nauczycielkę: dzieci zapewne znajdą takie rozwiązanie i przekażą list nauczycielce, która potrafi odczytać jego treść. 
  • Ustalenie, o co prosi nadawca listu (mały Eskimosek Nanuk) – udzielenie odpowiedzi na podany temat (np. czy spadł śnieg, czy dzieci jeżdżą na sankach, jakie inne zimowe zabawy urządzają itp.) i kto zredaguje odpowiedź na jego list: Pani napisz...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy