Dołącz do czytelników
Brak wyników

Arteterapia w przedszkolu

21 listopada 2017

NR 29 (Wrzesień 2017)

Sztuka jako terapia

0 127

Prekursorem i twórcą terminu „arteterapia” (art therapy) jest Adrian Hill. Po raz pierwszy zastosowano to pojęcie w literaturze anglojęzycznej w latach 40. XX wieku Arteterapia jest złożonym zjawiskiem, które w literaturze przedmiotu definiuje się w różnorodny sposób. Na przykład Wita Szulc traktuje ją jako działanie skierowane na człowieka i jego środowisko, podejmowane w celu przywrócenia, utrzymania lub wzmacniania zdrowia. Ma zmierzać do poprawy jakości życia, wykorzystując do osiągnięcia tego celu określone wytwory kultury, przede wszystkim sztuki (Szulc 2009). Arteterapię można podzielić na: muzykoterapię, choreoterapię, biblioterapię, filmoterapię, teatroterapię czy też arteterapię przez sztuki wizualne.
 

Arteterapia nie tylko sprawdza się w pracy z osobami z deficytami, ale także może służyć zdrowym (np. dzieciom przedszkolnym) do kształtowania pozytywnych zachowań i nawyków, rozwijając pozytywne emocje i wspierając pożądane i prorozwojowe cechy, np. odczuwanie radości, dumy z własnych zasobów (Sienkiewicz-Wilowska 2011).

Ćwiczenia arteterapeutyczne z okazji Międzynarodowego Dnia Kropki

W modelu opisywanym w psychologii pozytywnej zdrowie psychiczne to nie tylko brak zaburzeń psychicznych przy obecności pełnego dobrostanu fizycznego, psychicznego i społecznego człowieka, lecz także zwrócenie uwagi na lepsze wykorzystanie życia poprzez czerpanie z własnych zasobów, rozwijanie i doskonalenie się w poczuciu szczęścia (Gulla i Tucholska 2007). Celem prezentowanych ćwiczeń arteterapeutycznych przeznaczonych dla przedszkola jest wspieranie zdrowia psychicznego dziecka poprzez potraktowanie sztuki jako narzędzia do adekwatnego i lepszego poznania samego siebie, rozpoznawania swoich mocnych stron, nie zaprzeczając tym słabym, nazywania własnych emocji i korzystania z nich, dostrzegania własnych potrzeb i świata wartości, kształtowania odpowiednich relacji społecznych, szukania sposobów rozwiązywania trudności, nie zapominając również o budowaniu pozytywnych relacji w grupie.

Cele ćwiczeń

W tego typu zajęciach dziecko ma prawo:

  • dobrowolnie brać udział w zajęciach i ćwiczeniach,
  • odmawiać,
  • w swobodny sposób wyrażać emocje i potrzeby,
  • do ćwiczeń dostosowanych do swoich indywidualnych możliwości,
  • do braku rywalizacji, 
  • do przestrzegania zasady „tu i teraz”.

W postawie nauczyciela wobec dziecka ważne są: autentyzm wypowiedzi, zaangażowanie, akceptacja dziecka, wnikliwość obserwacji, wrażliwość, zdolność do autorefleksji, empatia, oddzielanie własnych poglądów od poglądów dziecka, elastyczność, otwartość, nastawienie na pozytywne słuchanie. Inne zasady, których nauczyciel powinien
przestrzegać, to: brak krytyki, oceny, obwiniania, doradzania, ignorowania, stawiania diagnozy, moralizowania, porównania zachowań dziecka z innymi, odwracania uwagi. Dodatkowo nauczyciela powinna cechować dojrzałość emocjonalna i stabilność psychiczna oraz wgląd w siebie. 

Zaprezentowane ćwiczenia można modyfikować i dobierać w zależności od potrzeb i możliwości dzieci. Inspiracją do skonstruowania i wyboru ćwiczeń była książka Petera Reynoldsa The Dot oraz Międzynarodowy Dzień Kropki, który obchodzony jest 15 września.

Scenariusz zajęć z okazji Międzynarodowego Dnia Kropki

Cele ogólne:

•     rozwijanie bycia uważnym na siebie i innych,
•     rozwijanie samoświadomości,
•     rozwijanie empatii,
•     rozwijanie refleksyjności,
•     rozwijanie koncentracji uwagi,
•     rozwijanie umiejętności współdziałania,
•     dostrzeganie swojego miejsca w grupie,
•     rozwijanie umiejętności podejmowania decyzji,
•     wzmacnianie poczucia bycia ważnym i potrzebnym

Cele szczegółowe: 

•     rozwijanie umiejętności wyrażania emocji za pomocą ruchu,
•     rozwijanie świadomości ciała,
•     wyzwalanie ekspresji,
•     pokonywanie ograniczeń, nieśmiałości,
•     wyzwalanie pozytywnej energii,
•     dostrzeżenie poczucie sprawstwa,
•     dostrzeżenie poczucia kontroli

Pomoce: 

Kolorowe kropki wykonane ze sztywnej przezroczystej folii w kolorze: niebieskim, żółtym, czerwonym, fioletowym o średnicy nie mniejszej niż 20 cm (folie dostępne są w sklepach dla plastyków), ilustracje inspirowane książką P. Reynoldsa The Dot, kolorowe kropki różnej wielkości wykonane z folii i kolorowego papieru (kropek może być więcej niż dzieci), duży arkusz białego papieru, utwór muzyczny według pomysłu nauczyciela w pogodnym nastroju, szablon i kredki, rulon białego papieru (można nabyć w sklepach dla plastyków lub w sklepach i marketach budowlanych), olejne pastele

 

Przebieg zajęć:

  • Powitanie: wprowadzenie dzieci w tematykę zajęć z okazji Międzynarodowego Dnia Kropki.
  • Ćwiczenie 1: Kropka do kropki. Dzieci otrzymują do ręki kropkę wykonaną z kolorowej przezroczystej folii. 

Zadania stawiane dziecku: 

Przyjrzyj się uważnie swojej kropce: jaki ma kolor, kształt, fakturę? Jaka jest w dotyku? Kiedy już ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy