Dołącz do czytelników
Brak wyników

W rytmie kroków i podskoków

11 grudnia 2018

NR 42 (Grudzień 2018)

Śnieżynkowe ostinato

0 234

Dzieci od kilku lat nie widziały prawdziwej zimy. Śpiewamy o śniegu, bałwanach, zamarzniętych kałużach. Rozwijamy wyobraźnię i wyczekujemy, by tym razem nadeszła zima, która korespondować będzie z tekstami piosenek. Bo zima to piękny czas w edukacji muzycznej dziecka. Nie można narzekać na brak repertuaru. Z tańcem, piosenką, ciekawą instrumentacją będą nam mijać zimowe dni, oby tylko nadeszły.

Rytm ostinatowy to rytm powtarzalny. Odnajdziemy go zimą w skrzypiącym śniegu, możemy go usłyszeć w tętencie koni, dźwięku dzwoneczków podczas kuligu. Ostinato możemy także zobaczyć, przyglądając się śladom stóp pozostawionym na śniegu czy wzorom ułożonym ze śniegowych płatków. Każdy bowiem zapis graficzny może zostać przełożony na zapis rytmiczny. Pamiętajmy podczas tworzenia zabaw z rytmem, że wartości rytmiczne są symbolami, które pozwalają muzykom na wykonanie utworu muzycznego. My dla naszych małych muzyków możemy korzystać z symboli, które ułatwią wykonanie rytmu. W zależności od pory roku mogą być to duże i małe: krople wody, płatki śniegu, sople, kwiaty, piłki…
Ostinato powinno być łatwe do zapamiętania. Możemy go poszukać w dobrze znanej piosence. I tak, przykładowo, przypomnijmy sobie popularną piosenkę Sanna (sł. Barbara Kossuth, muz. Adam Markiewicz) (rys. 1).

Rys. 1.

Najbardziej charakterystycznym fragmentem jest jej zakończenie, w którym powtarza się rytm: „dzyń, dzyń, dzyń…”, który w dwóch ostatnich taktach wykonany jest w dyminucji.
W zapisie graficznym mógłby on wyglądać tak:

W zapisie rytmicznym wygląda następująco: 


Ten rytm może stanowić akompaniament piosenki przez cały czas jej trwania. Dzieci równocześnie śpiewając i grając rytm, wykonają ćwiczenie polirytmiczne, czyli wykonania dwóch rytmów równocześnie. Żeby to się udało, wyklaszczmy go w następujący sposób: dwa uderzenia w dłonie i jedno o kolana, potem spróbujmy przemieszczać się zgodnie z rytmem, podczas gdy nauczyciel będzie śpiewać piosenkę. Następnie możemy równocześnie zaśpiewać piosenkę i klaskać lub grać na instrumentach.
Ćwiczenie może zostać twórczo rozwinięte poprzez stworzenie partytury z płatków śniegu. W grupach najstarszych wystarczy ułożyć je w rozmaitych konfiguracjach i powstaną wówczas różne partie rytmiczne, które możemy realizować razem z rytmizowaną mową. Przyjmijmy, że dwa małe płatki (dwie ósemki) tworzą słowo pa-da, a jeden duży (ćwierćnuta) słowo śnieg. Powstaną przykładowo następujące rytmy w metrum 4/4 (rys. 2). 

Rys. 2

Wybierzmy jeden lub dwa rytmy, a staną się ostinatem rytmicznym, które zagramy lub wyklaszczemy jako akompaniament do utworu muzycznego. Bardzo ładnym przykładem muzycznym będzie utwór Leroy’a Andersona Jazz Legato. Zbudowany jest on z symetrycznych fraz, zmiana akompaniamentu następować będzie zatem wraz ze zmianą muzycznej frazy. Możemy rozpocząć od akompaniamentu ćwierćnutowego (rytm nr 1), następnie zmienić na rytm już nam znany z piosenki (rytm nr 4). 
Finalnie możemy podzielić dzieci na cztery sekcje instrumentalne i każda po kolei wykona swój akompaniament ostinatowy. 
Zakończeniem ćwiczenia będzie wspólne wykonanie ostinata czterotaktowego, czyli partytury złożonej z czterech taktów. 
Po ich jednokrotnym zagraniu rozpoczniemy wykonanie akompaniamentu do p...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy