Dołącz do czytelników
Brak wyników

Poznawanie Polski

23 lutego 2021

NR 63 (Luty 2021)

Poznaj Polskę, przedszkolaku!
Województwo łódzkie i świętokrzyskie

62

Poznamy dzisiaj dwa nowe województwa. Łódzkie, województwo położone w centrum Polski, w którym dokonują się dynamiczne przemiany, takie jak rosnąca liczba atrakcji turystycznych i przyrodniczych, oraz świętokrzyskie, czyli krainę legend i czarów. Zapraszam do odkrywania tych niezwykłych miejsc. 

Województwo łódzkie

Łódzkie nabiera prędkości

POLECAMY

W województwie łódzkim dzieje się coraz więcej.

W tym regionie działa uzdrowisko termalne w Uniejowie, na terenie województwa położona jest Góra Kamieńsk na zboczu kopalni Bełchatów z obiektem narciarskim w centrum Polski, a we wsi Piątek znajduje się geometryczny środek naszego kraju. Zapraszam do odkrywania niezwykłych miejsc województwa łódzkiego, poznawania piękna przyrody, historii i tradycji tego regionu. 

Fot. 1. Plac Wolności, Łódź

Położenie na mapie Polski

Dotychczas każde z omawianych województw było regionem położonym przy granicy naszego kraju. Natomiast województwo łódzkie jest położone w centrum Polski, a jego sąsiadami jest sześć województw ościennych: mazowieckie, świętokrzyskie, śląskie, opolskie, wielkopolskie i kujawsko-pomorskie. 

Stolicą województwa jest nowoczesna i wielokulturowa Łódź. Przez Łódź przepływa kilkanaście rzek i strumieni, są to jednak niewielkie cieki wodne 
i w centrum miasta w większości płyną w podziemnych kanałach.

Łódź i inne piękne miasta

Na obszarze województwa łódzkiego znajduje się wiele ciekawych miast. Wśród najbardziej znanych wymienię np. Piotrków Trybunalski, Skierniewice, Pabianice, Bełchatów, Kutno, Łowicz, Opoczno, Tomaszów Mazowiecki, Zgierz czy Zduńską Wolę. 

Łódź – miasto bardzo interesujące, tu przeplatają się historia i nowoczesność, tworząc przestrzeń współgrającą z zabytkami i atrakcjami turystycznymi. Oto bardzo interesujące miejsca tego miasta:

  • ul. Piotrkowska – najdłuższy polski deptak, z pomnikami słynnych artystów oraz Aleją Gwiazd Łódzkiej Drogi Sławy;
  • Manufaktura – ulubione miejsce łodzian i turystów wkomponowane w XIX-wieczną przestrzeń przemysłową miasta. Znajdują się tu m.in. teatr, kino, Muzeum Sztuki ms2 oraz Muzeum Fabryki;
  • Centrum Nauki i Techniki oraz najnowocześniejsze w kraju planetarium;
  • ponad 150 murali i różnego typu instalacji artystycznych;
  • Łódź bajkowa – poruszając się tym szlakiem, odnajdziemy 10 małych pomników przedstawiających bohaterów bajek, a są nimi: Miś Uszatek, Miś Colargol, Zaczarowany Ołówek, Plastuś, Ferdynand Wspaniały, Kot Filemon, Wróbelek Ćwirek, Trzy Misie, Pingwin Pik-Pok, Maurycy i Hawranek.

Łęczyca – królewskie miasto, aż 36 razy przebywał tu Władysław Jagiełło. Zamek w Łęczycy jest okazałą budowlą wykonaną z czerwonej cegły. Odwiedza go wielu turystów, a z jego historią nierozerwalnie związana jest legenda o diable Borucie.

  • Skansen Łęczycka Zagroda Chłopska – najciekawszym elementem skansenu jest wiatrak kozłowy. Są tu także zabudowania z drewna i gliny, studnia z żurawiem, piec garncarski i piec chlebowy. 

Piotrków Trybunalski – Rynek to centralny punkt średniowiecznego układu miasta. Jest nieduży, ale pełen uroku.

  • Zamek Królewski – został zbudowany dla króla Zygmunta I Starego i ma formę wieży, co w czasie jego powstawania było symbolem wysokiej pozycji właściciela zamku. W zamku mieści się muzeum.

Łowicz – miasto leży nad Bzurą. W miejscu dzisiejszych ruin zamku stał drewniano- ziemny gród obronny. Interesujące miejsca:

  • Rynek – ma bardzo ciekawy i nietypowy trójkątny kształt;
  • Ratusz – piękna budowla o interesującej architekturze;
  • Maurzyce – miejscowość, w której koniecznie warto odwiedzić Skansen Ziemi Łowickiej.

Zgierz – przed Ratuszem na Starym Rynku stoi pomnik jeża. Nie jest to mały jeż, ma bowiem ponad metr wysokości. W łapkach trzyma herb miasta i w ten sposób promuje Zgierz. Cały zamysł nawiązuje do postaci z bajki autorstwa Wandy Chotomskiej

Przygody jeża spod miasta Zgierza.

Zamek w Oporowie – niedaleko Kutna na wyspie stoi zamek otoczony fosą. To jeden z niewielu tego typu zamków w Polsce. Znajduje się tu siedziba Muzeum Zamek w Oporowie.

Fot. 2. Zamek w Oporowie 

Miejsca ciekawe i niezwykłe

  • Zagroda Młynarska w Uniejowie – ma dwa wiatraki, można tu poza mąką ręcznie zrobić masło. Na terenie skansenu dzieci mają możliwość kontaktu ze zwierzętami. Są tu owieczki, konie i ptaszarnia.
  • Zoo w Łodzi – znajduje się prawie w centrum miasta. Dzieci mogą tu zobaczyć niemal wszystkie najciekawsze gatunki zwierząt z całego świata.
  • Zoo Safari Borysew – jest tu ok. 500 zwierząt z pięciu kontynentów, np. białe tygrysy bengalskie i białe lwy. W zoo wiezie nas specjalna Zoo Kolejka. Jest tu także mini zoo i wodny świat. 
  • Mikrokosmos w Ujeździe – to park edukacyjno-rozrywkowy. Znajdują się tu ogromne, bardzo realistyczne figury owadów. Park ukazuje niezwykłe bogactwo świata owadów, które w naturze są naprawdę niewielkich rozmiarów. 
  • Kolej Wąskotorowa Rogów–Rawa–Biała – obecnie najdłuższa czynna linia wąskotorowa w Polsce i liczy 49 km.

Można tu wsiąść do zabytkowych wagonów, lokomotyw, a nawet przejechać się drezyną.

  • Termy Uniejów – nowoczesny kompleks termalno-basenowy, w skład którego wchodzą: baseny zewnętrzne i wewnętrzne, rwąca rzeka, baseny solankowe, jacuzzi, basen pływacki, zjeżdżalnie, fontanny i inne urządzenia relaksacyjne. Wewnątrz budynku jest także basen solankowy gorący, basen śnieżny czy komora lodowa.
  • Dom Papiernika w Łodzi – można tu pod okiem instruktora własnoręcznie wykonać papier, zobaczyć ręczne maszyny drukarskie oraz poznać historię wytwarzania papieru.
  • Geometryczny środek Polski – znajduje się on w miejscowości Piątek, a na placu w centrum miasta znajduje się symboliczny pomnik umieszczony w samym środku naszego kraju.
  • Trasa rowerowa Góra Kamieńsk–Słok – trasa ma około 8 km długości i łączy ścieżki rowerowe Góry Kamieńsk z drogami rowerowymi okolic Bełchatowa. To bardzo malowniczy krajobrazowo szlak wzdłuż koryta rzeki Widawki.

Piękno przyrody

  • Załęczański Park Krajobrazowy – jest jednym z pierwszych tego rodzaju parków w Polsce. Znajduje się na południowy wschód od Wielunia. Pod ochroną jest tu malowniczy jurajski krajobraz Wyżyny Wieluńskiej. Są tu najbardziej wysunięte na północ skałki Jury Wieluńskiej. Główny szlak tego malowniczego parku to oznakowany na czerwono Szlak Jury Wieluńskiej, który jest przedłużeniem jurajskiego Szlaku Orlich Gniazd. Dzięki Wielkiemu Łukowi Warty są tu organizowane spływy kajakowe po tej właśnie rzece. Obszar parku zamieszkuje ok. 130 gatunków ptaków, a w jaskiniach licznie żyją i zimują nietoperze. Ponad połowa parku to lasy, rosną w nich buki, dęby i jodły oraz kilkadziesiąt gatunków roślin chronionych.
  • Sulejowski Park Krajobrazowy – chroniony jest tu krajobraz rzeczny wzdłuż rzeki Pilicy oraz przyroda nieożywiona. Na terenie parku jest ścieżka rowerowa oraz niebieski pieszy Szlak Rekreacyjny Rzeki Pilicy.
  • Bolimowski Park Krajobrazowy – znajduje się na terenie Puszczy Bolimowskiej. Roślinność parku występuje tu w liczbie ok. 1000 gatunków. W parku żyją zwierzęta chronione, takie jak: ryś, bóbr, wydra, bocian czarny, zimorodek, łoś, daniel, sarna, dzik, lis. Wytyczono tu liczne szlaki turystyczne i ścieżki przyrodnicze. Bardzo stąd blisko do zespołu parkowo-pałacowego w Nieborowie.
  • Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich – celem parku jest ochrona krajobrazów wyżynnych. Z wielu punktów można tu podziwiać piękne widoki. W parku nie ma wielu drzew, jest on zalesiony w 28%. Do najbardziej znanych kompleksów leśnych należą Las Janinowski i Las Łagiewnicki. Przez obszar parku przepływa wiele rzek, przez co teren jest bardzo urokliwy.
  • Rezerwat Niebieskie Źródła – położony na południe od Tomaszowa Mazowieckiego. Ochronie podlegają tu wywierzyska, czyli źródła krasowe. Są one miejscami wypływu wód podziemnych ze szczelin skalnych. 
Fot. 3. Rezerwat Niebieskie Źródła 

Legendy

Najbardziej znaną legendą wiążącą się z Łęczycą jest Legenda o diable Borucie. O pochodzeniu nazwy miasta Łódź opowiada natomiast Legenda Janusza. Z kolei z miastem Zgierz wiąże się bajka pisana wierszem autorstwa Wandy Chotomskiej

Przygody jeża spod miasta Zgierza. O powstaniu miasta, które swój szybki rozwój zawdzięcza położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych, dowiadujemy się z Legendy o powstaniu Wielunia. 

Sztuka ludowa, stroje i kuchnia regionalna

Na obszarze województwa łódzkiego nie możemy mówić o jednolitej kulturze ludowej. Etnografowie wyodrębnili sześć najbardziej reprezentatywnych regionów: łęczycki, łowicki, rawski, opoczyński, wieluński i sieradzki. Każdy z regionów wypracowywał sobie przez lata własny wzorzec kulturowy, który jest przekazywany z pokolenia na pokolenie. Oprócz różnic gwarowych zauważalne są też różnice w wyglądzie stroju ludowego. Na szczególną uwagę zasługuje tradycyjny strój ludowy z ziemi łowickiej, który jest noszony przy okazji różnorodnych świąt. Strój uchodzi za najpiękniejszy i jest uważany za polski strój reprezentacyjny.

Instrumentem najbardziej charakterystycznym dla muzyki ludowej województwa łódzkiego są skrzypce. W skład najbardziej tradycyjnej kapeli ludowej wchodziły: skrzypce, basy, bębenek z brzękadłami, później bęben z talerzem. Istotnym elementem gry kapeli był śpiew solisty. Tańcami tego regionu są oberki, poleczki, kujawiak, mazur oraz duet oberek z kujawiakiem.

Smaki regionu łódzkiego

Bardzo popularną i smaczną zupą charakteryzującą Łódź i okolice jest zalewajka. Przygotowanie tej zupy jest bardzo proste, a składniki potrawy były powszechnie dostępne: ziemniaki, cebula, zakwas, kiełbasa lub boczek i do tego duża kromka chleba. 
Innymi daniami regionalnymi są: knedle z truskawkami, kapuśniak z prażokami (prażoki są przygotowane z ugotowanych ziemniaków z dodatkiem mąki i okraszone skwarkami oraz smażoną cebulką), kapusta z grochem, zupa chrzanowa, tatarczuch, czyli placek z mąki gryczanej, piernik marchewkowy, polewka gruszkowa (zupa ze świeżych lub suszonych gruszek).

Malownicze i różnorodne województwo łódzkie skrywa wiele wspaniałych miejsc do odkrycia. Mam nadzieję, że rozbudziłam ciekawość poznawczą naszych przedszkolaków i wspólnie wyruszycie w podróż po tym pięknym i ciekawym regionie Polski.

Województwo świętokrzyskie

Świętokrzyskie czaruje

Góry Świętokrzyskie, malowniczo położone miasta, ogrom zabytków i dinozaury – województwo świętokrzyskie urzeka nas na każdym kroku. To kraina legend i czarów, a rozciągające się dookoła lasy sprawiają, że znajdujemy się w bajecznych miejscach. 

Fot. 4. Zupa zalewajka

Położenie na mapie

Województwo świętokrzyskie jest położone w południowo-wschodniej części Polski i graniczy z sześcioma województwami: mazowieckim, lubelskim, podkarpackim, małopolskim, śląskim i łódzkim. Na południowym wschodzie i wschodzie naturalną granicę województwa stanowi rzeka Wisła, a na zachodzie częściowo Pilica. Stolicą województwa są Kielce. Góry Świętokrzyskie to najbardziej znany element krajobrazu tego regionu kraju. 

Kielce i inne piękne miasta

Kielce – przez Kielce przebiegają pasma Gór Świętokrzyskich, co sprawia, że miasto jest bardzo ładnie położone. Kielce stanowią ważne gospodarczo i turystycznie centrum regionu świętokrzyskiego. Oto wybrane ciekawe miejsca tego miasta:

  • Rynek – zwany kielecką starówką, był miejscem targów. Rynek otaczają ciekawe kamieniczki, jest tu także fontanna. Całość znajdująca się w centrum miasta stanowi doskonałe miejsce spacerowe;
  • kielecki deptak – to jedna z najdłuższych ulic w Polsce. Nowoczesne centrum handlowe doskonale współgra z zabytkowym charakterem ulicy;
  • Jaskinia Odkrywców w Kielcach – naprawdę bardzo wąskie korytarze, których zwiedzanie odbywa się w kaskach, pod opieką przewodnika; 
  • Geopark w Kielcach – w budynku dydaktycznym znajduje się wystawa przestrzenna prezentująca epoki geologiczne naszej planety;
  • Muzeum Wsi Kieleckiej – prezentuje kulturę ludową regionu: budownictwo ludowe, wyposażenie wnętrz (skansen w Tokarni). Dla dzieci atrakcją będzie możliwość obcowania ze zwierzętami (kozy, owce, kury, króliki oraz konie); 
  • Muzeum Zabawek i Zabawy – zainteresuje nie tylko dzieci. Najstarszym eksponatem jest lalka z XVIII w. W gablotach są także misie, pojazdy, ołowiane żołnierzyki, komplety mebli dla lalek, samoloty, statki itp.;
  • pomnik dzika – ma ponad 2 m, a związany jest z legendą o powstaniu Kielc. Legenda jest przedstawiona w postaci sześciu tablic ułożonych wokół postaci dzika. 
Fot. 6. Kielce

Sandomierz – piękne królewskie miasto położone nad Wisłą. Sandomierz ma niepowtarzalny klimat i atmosferę, a niezwykle urokliwe uliczki i zaułki przenoszą nas w przeszłość. Miasto jest położone na siedmiu wzgórzach, dlatego też bywa nazywane małym Rzymem. Oto tylko niektóre z wybranych wspaniałych miejsc tego miasta:

  • Ratusz i Rynek – ze wspaniałymi kamieniczkami i uliczkami w otoczeniu wszechobecnej zieleni stanowią jedną z najpiękniejszych starówek w Polsce;
  • Furta Dominikańska zwana Uchem Igielnym – to wąskie przejście dla pieszych przy naprawdę stromych schodach;
  • Zamek – król Kazimierz Wielki był tu aż 18 razy!
  • podziemia sandomierskie – piwnice i lochy udostępnione do zwie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy