Dołącz do czytelników
Brak wyników

Poznawanie Polski

19 stycznia 2021

NR 62 (Styczeń 2021)

Poznaj Polskę, przedszkolaku!
Województwo małopolskie i podkarpackie

66

Małopolska zachwyca nas pięknem wszechobecnych gór. To góry, wyżyny i wzniesienia zajmują prawie całą powierzchnię województwa. Tu możemy spotkać się nad Wisłą lub z flisakami wyruszyć na spływ Dunajcem. Odnajdziemy w tej krainie historię zapisaną w legendach i odwiedzimy niezwykłe zamki

WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE

Położenie na mapie Polski

POLECAMY

Województwo małopolskie znajduje się w południowej części Polski. Na jego terenie przebiega granica Polski ze Słowacją. Sąsiadami województwa małopolskiego są województwa: śląskie, świętokrzyskie i podkarpackie. Stolicą województwa jest Kraków, a przez miasto przepływa rzeka Wisła.

Kraków i inne niezwykłe miasta

Małopolska to region zachwycający, a niezwykłych miast i miasteczek jest tu bardzo dużo. Wymienię jedynie niektóre z nich: Bochnia, Krynica-Zdrój, Maków Podhalański, Nowy Targ, Nowy Sącz, Rabka-Zdrój, Szczawnica, Tarnów, Wieliczka, Zakopane.

Fot. 1. Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie

Kraków – stolica województwa, miasto legend i bezcennych zabytków architektury. Oto niektóre z jego atrakcji:

  • Wawel – polska historia i kultura narodowa związana jest właśnie z tym miejscem położonym w zakolu Wisły; 
  • Zamek Królewski na Wawelu – historyczna siedziba polskich władców; 
  • Rynek Główny – jest symbolem miasta. Znajduje się tu także bazylika Mariacka, z wyższej wieży codziennie można usłyszeć hejnał grany przez trębacza;
  • Sukiennice – położone są w centralnym miejscu Rynku. Jest to średniowieczna budowla handlowa, która swoją funkcję spełnia do dziś; 
  • Wieża Ratuszowa – jest pozostałością po Ratuszu; z tej 70-metrowej budowli możemy podziwiać piękną panoramę miasta;
  • Smocza Jama – jurajska jaskinia, w której – jak głosi legenda – mieszkał smok. 

Rabka-Zdrój – występują tu wody mineralne zwane solankami i wspaniały mikroklimat. Oto niektóre jej atrakcje:

  • Rodzinny Park Rozrywki „Rabkoland” – oferujący wiele atrakcji dla dzieci. Na terenie Rabkolandu znajduje się Muzeum Orderu Uśmiechu;
  • Muzeum Górali i Zbójników – prezentuje tradycje góralskie, ale nie tylko; 
  • Park Zdrojowy – z tężnią solankową i pijalnią wód;
  • Skansen Taboru Kolejowego – znajduje się w Chabówce, 2 km od Rabki. Można tu pociągiem retro wyruszyć w małą podróż.

Bochnia – jedno z najstarszych małopolskich miast. Głównym bogactwem miasta i okolic była sól. Oto niektóre atrakcje:

  • Kopalnia Soli w Bochni – najstarsza kopalnia soli w Polsce. Dziś kopalnia spełnia funkcję turystyczną;
  • Park Archeologiczny w Bochni – Osada VI Oraczy jest rekonstrukcją średniowiecznej wioski; 
  • Muzeum Motyli w Bochni – największa ekspozycja motyli w całej Polsce. 

Zakopane – jest nazywane zimową stolicą Polski. Krupówki to najbardziej znany deptak w kraju z jego tradycyjną góralską zabudową i stale obecnymi elementami folklorystycznymi. Oto niektóre atrakcje Zakopanego:

  • Snowlandia – zimowy park rozrywki pod Wielką Krokwią, z torem saneczkowym, wielkim igloo i śnieżnym labiryntem;
  • Tatrzański Park Edukacyjny – znajduje się obok Snowlandii; można tu zobaczyć tatrzańską florę i faunę oraz wybieg dla świstaków;
  • kolej na Gubałówkę – kolej linowo-terenowa;
  • kolej na Kasprowy Wierch – nowoczesna kolej kabinowa;
  • Aquapark Zakopane – atrakcyjne miejsce z widokiem na Tatry.

Wieliczka – ciekawe, historyczne miasto, w Polsce kojarzone głównie z kopalnią soli. Poznajmy także inne ciekawe miejsca tego niezwykłego miasta:

  • Kopalnia Soli w Wieliczce – zwiedzanie kopalni trwa ok. dwóch godzin, trasa dla dzieci nosi nazwę Solilandia;
  • tężnia solankowa – nowa atrakcja w Wieliczce, która powstała w 2014 r.;
  • obraz 3D Solny Świat w Wieliczce – powstał w 2012 r. i znajduje się na Rynku w Wieliczce. 

Miejsca ciekawe i niezwykłe

Małopolska z bogactwem historii i pięknem krajobrazu zaskakuje i zachwyca wszystkich. Chcąc jak najbardziej przybliżyć dzieciom ten region Polski, wybrałam następujące ciekawe i niezwykłe miejsca: 

  • Zamek Pieskowa Skała – renesansowa perełka położona na skraju Ojcowskiego Parku Narodowego;
  • wieża widokowa w Krynicy-Zdroju – najwyższa z wież widokowych w Polsce;
  • Park Miniatur w Inwałdzie – prezentuje modele najsławniejszych budowli z całego świata;
  • Zamek w Niedzicy – piękny zamek położony nad Zalewem Czorsztyńskim; 
  • Zamek w Czorsztynie – z Niedzicy można statkiem popłynąć w rejs do tego zamku;
  • spływ Dunajcem – jedna z największych atrakcji regionu. 

Małopolska – piękno przyrody

Na obszarze województwa małopolskiego znajduje się sześć parków narodowych i 11 parków krajobrazowych. Babiogórski Park Narodowy i Tatrzański Park Narodowy to rezerwaty biosfery UNESCO. 
Małopolska to region licznych szlaków pieszych, rowerowych i konnych. To tu malowniczo płyną Wisła i Dunajec, tu zobaczymy tatrzańskie szczyty i zielone Beskidy. Pieniny natomiast podkreślają niecodzienny urok regionu i warto je odwiedzać niezależnie od pory roku. Małopolska to także kraina jaskiń i wodospadów, a różnorodność i bogactwo przyrody zachwycą tu każdego.

Fot. 2. Zamek Pieskowa Skała

 

Fot. 3. Morskie Oko

Legendy
„Smok Wawelski”, „Hejnał mariacki”, „Lajkonik” – to legendy, po które sięgamy najczęściej. Do listy legend tego regionu proponuję dodać: „Maczugę Herkulesa”, pisaną wierszem legendę „Skały Ciężkowickie”, „Morskie Oko”, „O królu chłopów” oraz „O rycerzach pod Giewontem”.

Tradycje i zwyczaje
Małopolski strój ludowy to znany dobrze strój krakowski strój góralski. Zarówno stroje męskie, jak i stroje damskie są bogato zdobione i kolorowe. To sznury korali, gorsety z cekinami, kwieciste spódnice i chusty, piękne koszule, rogatywka z pawim piórem w męskim stroju krakowskim lub kapelusz z muszelkami w stroju górali podhalańskich. 

Fot. 5. Tradycyjny strój góralski (od lewej) i krakowski

Nie są to jedyne stroje ludowe w regionie, ale ich charakterystyczny wygląd z pewnością dzieci zapamiętają. 

Krakowiak, Krakowiak, taniec zbójnicki, Trojak (Zasiali górale) to znane wszystkim tańce ludowe regionu, które są chętnie tańczone przez dzieci i znajdują się w stałym repertuarze tańców wykonywanych podczas różnych uroczystości przedszkolnych. 

Tradycje regionalne znane wielu z nas to np.: lajkonik, hejnał mariacki grany co godzinę, szopka krakowska – budowanie niezwykle misternych szopek, koronczarstwo – wyrób ozdobnych koronek. 

Na Podhalu ogólnie słyszana jest mowa góralska. Nie wszystko możemy zrozumieć. Oto kilka przykładów słów w minisłowniczku: baca – pasterz; nika – nigdzie; dudki – pieniądze; piknie – pięknie; gibki – szybki; hej – tak; hipkać – skakać; jodło – jedzenie; uwarzyć – ugotować.

Regionalne przysmaki
Listę regionalnych przysmaków otwiera oscypek – kruchy i delikatny ser z owczego mleka. W Krakowie należy spróbować żurku po krakowsku. Symbolem miasta są obwarzanki i chrupiące precelki. W tej części kraju pierogi (z bardzo różnym farszem) to także potrawa regionalna, podobnie jak charsznicki bigos, moskole i pyszny kołacz jodłownicki z masą serową. 

Fot. 4. Regionalne przysmaki – oscypki podhalańskie 

Szlaki turystyczne pośród pięknych górskich krajobrazów, zabytki, folklor, historyczne miasta i uzdrowiska z wodami mineralnymi – to wspaniała zachęta do eksploracji tego malowniczego regionu. 

Podkarpacie – przestrzeń otwarta
Podkarpacie jest uważane za jeden z najbardziej zielonych regionów Polski. Tu można poczuć się kowbojem podczas przejażdżki na koniu huculskim lub wyruszyć w podróż na drezynie rowerowej. Podkarpacie to Bieszczady, Beskid Niski, Roztocze, ale nie tylko. Zapraszam na kolejną fascynującą wyprawę i poznanie tej niezwykle pięknej krainy.

WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE

Położenia na mapie Polski
W południowo-wschodniej części Polski położone jest województwo podkarpackie. Od wschodu graniczy ono z Ukrainą, a do południa ze Słowacją. Na obszarze Polski sąsiadującymi województwami są: małopolskie, świętokrzyskie i lubelskie. Stolicą województwa podkarpackiego jest Rzeszów, położony nad rzeką Wisłok. 

Rzeszów i wspaniałe miasta regionu
W tej zielonej części kraju znajduje się wiele urzekających swoim pięknem miasteczek. Wymienię niektóre z bardziej znanych miast i miejscowości w województwie: Przemyśl, Krosno, Sanok, Jasło, Łańcut, Tarnobrzeg, Stalowa Wola, Dębica, Baranów Sandomierski, Krasiczyn, Ustrzyki Dolne, Iwonicz-Zdrój.

Rzeszów – stolica województwa leżąca niemal w środku regionu. Ozdobą miejskiego Rynku jest piękny Ratusz. Pod Rynkiem w korytarzach podziemnych znajduje się trasa turystyczna chętnie odwiedzana przez turystów. Oto niektóre atrakcje miasta:

  • Muzeum Dobranocek – to jedyne tego typu muzeum w kraju. Można tu spotkać bohaterów następujących dobranocek: Reksio, Bolek i Lolek, Miś Uszatek, Miś Colargol, Przygody Baltazara Gąbki, Smerfy i wielu innych;
  • Rynek – znajdują się tu piękne zabytkowe kamieniczki.

Zamek w Łańcucie – piękna rezydencja, otoczona m.in. zabytkowym parkiem, oranżerią, wozownią.

Fot. 6. Zamek w Łańcucie

Sanok – miasto bardzo malownicze, położone w Dolinie Sanu. Oto niektóre jego atrakcje:

  • Rynek z pięknym Ratuszem;
  • Skansen – Muzeum Budownictwa Ludowego;
  • Zamek Królewski – znajduje się tu Muzeum Historyczne;
  • spływy Sanem – w okolicy Sanoka organizowane są rodzinne spływy pontonowe z instruktorem.

Krosno – nazywane małym Krakowem, z zabytkowymi kamieniczkami i kościołami. Oto niektóre z jego atrakcji:

  • Rynek – reprezentacyjny plac miasta z renesansowymi sukiennicami;
  • dzwonnica – znajduje się na niej punkt widokowy;
  • Transgraniczny Szlak Rowerowy „Beskidzkie Muzea” – rozpoczyna się w Krośnie i wiedzie przez miasta, miasteczka i wioski, oferując turystom wiele atrakcji;
  • zamek w Odrzykoniu – położony jest 8 km od Krosna. To zabezpieczona trwała ruina, bardzo chętnie odwiedzana przez turystów;
  • Centrum Dziedzictwa Szkła – jedyne w Polsce interaktywne centrum prezentujące tradycje hutnictwa szkła i szklanej twórczości.

Ustrzyki Dolne – miasto turystyczno-wypoczynkowe położone 11 km od Soliny. Jest otoczone wieloma szlakami do wędrówek pieszych o różnym stopniu tr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy