Dołącz do czytelników
Brak wyników

Poznawanie Polski

9 października 2020

NR 59 (Październik 2020)

Poznaj Polskę, przedszkolaku
WOJEWÓDZTWA: OPOLSKIE I ŚLĄSKIE

9

Kontynuując naszą podróż po Polsce, pozostajemy w jej południowej części. Na mapie naszego kraju mogliśmy już umieścić kontur województwa dolnośląskiego z zaznaczonymi (wybranymi przez dzieci) najciekawszymi miejscami. Posługując się w naszych wędrówkach mapą, dzieci z pewnością będą pytały o oznaczenia kolorystyczne. Dlaczego pewne miejsca są zaznaczone kolorem czerwonym, brązowym, zielonym lub niebieskim. Wyjaśniajmy na bieżąco, że morza, rzeki, jeziora i inne zbiorniki wodne będą na mapie oznaczone kolorem niebieskim. Z upływem czasu dzieci zapamiętają i łatwo skojarzą, w jakim regionie mogą być góry wysokie, a gdzie napotkamy tylko lekkie wzniesienia.

Nie zapominajmy także o wyjaśnieniu dzieciom faktu, że mapa przedstawia zmniejszony obraz naszego kraju. Mapa jest także doskonałym środkiem dydaktycznym pomagającym w opanowywaniu umiejętności określania stron świata. W tym miejscu zachęcam do wykonania zegara słonecznego w ogrodzie. Nam będzie zależało, aby dzieci mogły odczytać kierunki stron świata, co wykorzystamy przy odpowiednim ustawieniu się z mapą i „odnalezieniu”, np.: gdzie znajdują się omawiane właśnie województwo, miasto, góry itp. Zapraszam już do przedstawienia dzieciom uroków dwóch pięknych i ciekawych województw: opolskiego i śląskiego.

POLECAMY

WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE

Położenie na mapie Polski

Województwo opolskie położone jest w południowo-zachodniej części Polski i jest jednym z województw granicznych, znajduje się bowiem przy granicy z Czechami. Sąsiadami tego regionu są cztery województwa: dolnośląskie, wielkopolskie, łódzkie i śląskie. Jest to najmniejsze województwo w Polsce, ale posiada naprawdę wiele ciekawych miejsc zachęcających do poznawania tego regionu.

Opole, Brzeg, Nysa, Kędzierzyn--Koźle i wspaniałe miasta województwa opolskiego

Opole jest stolicą województwa. Miasto liczy ok. 130 tys. mieszkańców. Przez Opole przepływa rzeka Odra, druga co do wielkości rzeka naszego kraju. Pięknymi i pełnymi ciekawych miejsc miastami tego województwa są m.in.:

Opole – rynek i urokliwe uliczki wokół niego, plac Wolności, Wzgórze Uniwersyteckie, Wieża Piastowska i Amfiteatr, ZOO, Muzeum Piosenki Polskiej – to muzeum multimedialne, można w nim posłuchać polskiej muzyki i samemu pośpiewać, a swój występ wysłać do znajomych e-mailem .

Brzeg – Zamek Piastowski, rynek i uliczki starego miasta, to miasto zieleni i pięknych parków: Bulwary Nadodrzańskie, park Wolności, park nad Fosą, park Staromiejski i park Centralny, Aquapark i Jungle Park dla dzieci.

Nysa – dzięki licznym zabytkom miasto nazywane bywa „Polskim Rzymem”, rynek, Fontanna Trytona, atrakcją dla dzieci będzie przejazd Ciuchcią Nysa Express, która wyrusza z rynku.

Prudnik – rynek, Wieża Woka, Muzeum Ziemi Prudnickiej, wieża widokowa na Koziej Górze, z której mamy piękny widok na miasto i Park Krajobrazowy Góry Opawskie.

Otmuchów – rynek, zamek, z wieży którego możemy podziwiać piękny widok na miasto oraz Jezioro Otmuchowskie.

Głuchołazy – doskonała baza wypadowa w Góry Opawskie (szlaki prowadzą na Biskupią Kopę), niegdyś w Głuchołazach wydobywano złoto – jest tu żółty szlak „Złotych Górników”. 

Ozimek – Jura Park Krasiejów, Most Wiszący nad rzeką Mała Panew, Muzeum Hutnictwa.

Kluczbork – Brama Krakowska, ratusz, ekspozycja uli, staw Kościuszki, miasto otoczone jest malowniczymi lasami i łąkami, a rozległe trasy rowerowe i piesze zachęcają do przejażdżek i spacerów.

Paczków – średniowieczne mury obronne, które otaczają prawie w całości owalne śródmieście miasta, baszty i wieże bram wjazdowych, ratusz.

Rzeki i jeziora

Opolszczyzna, choć to najmniejsze województwo, ma do zaoferowania naprawdę wiele pięknych miejsc do wypoczynku nad wodą oraz do uprawiania sportów wodnych. Największą rzeką województwa opolskiego jest Odra, nazywana księżną polskich rzek. Odrzański szlak żeglugi śródlądowej jest wykorzystywany coraz częściej dla celów turystycznych. Rzekami zachęcającymi do kajakarstwa (oczywiście pod okiem wykwalifikowanego instruktora) są: Odra, Nysa Kłodzka, Mała Panew, Stobrawa, Osobłoga czy Kłodnica. Województwo opolskie to także doskonałe miejsce do wypoczynku nad jeziorami, a tych jest w tym regionie kilka: Jezioro Otmuchowskie, Jezioro Nyskie, Jeziora Turawskie z piaszczystymi plażami otoczone lasem. Zalew w Paczkowie z piękną plażą, terenami zielonymi i ścieżkami spacerowymi na jego brzegach. Okolice rzek i jezior zachęcają m.in. do spacerów, wycieczek rowerowych, wędkowania i wspomnianych rodzinnych spływów kajakowych.

Góry Opawskie

Góry Opawskie są pasmem Sudetów położonym najdalej na wschód. Najwyższym masywem górskim jest Biskupia Kopa – 890 m n.p.m. Przez Góry Opawskie przebiega granica Polski z Czechami. Góry Opawskie stanowią zachętę do pieszych wycieczek (wielokrotnie podziwiałam piękny widok z Biskupiej Kopy). Na terenie gór utworzono Park Krajobrazowy „Góry Opawskie”. Jest tu dużo dobrze oznakowanych szlaków turystycznych oraz ścieżki dydaktyczne wytyczone przez PK „Góry Opawskie”. Szlaki turystyczne tych gór są naprawdę atrakcyjne, a ze stopniem trudności poradzi sobie przedszkolak 4–7-letni.

Legendy o Opolu i nie tylko…

Podobnie jak inne regiony kraju, Opolszczyzna także posiada swoje legendy i baśnie. Jedną z nich jest legenda pt. Powstanie Opola. O okolicach Nysy opowiada legenda Jak bochen chleba w kamień się zamienił. Innymi przykładowymi legendami tego województwa są: Kamienny lew z Pokoju i Legenda kozielska. Pamiętajmy o wyjaśnianiu dzieciom znaczeń niektórych słów lub zwrotów występujących w legendach i przed czytaniem utworów odpowiednio się przygotujmy. Przy okazji poznawania legend możemy zaproponować np. dzień ubioru z epoki, wykonać makietę zamku lub zaprosić dzieci do namalowania obrazu na temat legendy i jej miejsca. 

Niezwykłe miejsca województwa opolskiego

Zapraszam do zapoznania dzieci z ciekawymi miejscami regionu – oto nieliczne wybrane propozycje: 

Zamek w Mosznej – zamek ma wprost bajkową architekturę, a wokół rozległy i piękny park. Ta budowla ma 99 wież i 365 pomieszczeń.

JuraPark Krasiejów – dzieci mogą tu zobaczyć 200 modeli 70 gatunków dinozaurów, wyruszyć w podróż pociągiem kursującym w Tunelu Czasu, a w prehistorycznym oceanarium zobaczyć, jak dawno temu wyglądało życie pod wodą.

ZOO w Opolu – to bardzo dobrze zorganizowane i zaprojektowane miejsce, które zachęca dzieci do zapoznawania z różnymi gatunkami zwierząt.

Park Krajobrazowy Góra św. Anny, Stobrawski Park Krajobrazowy, Park Krajobrazowy „Góry Opawskie” – to obszary chronione ze względu na swoją wartość historyczną, kulturową i przyrodniczą.

Muzeum Wsi Opolskiej w Bierkowicach – można tu zobaczyć odrestaurowane obiekty z drewna przedstawiające, jak dawniej żyli i mieszkali ludzie.

Tradycje i zwyczaje ludowe

Na obszarze województwa od wieków łączą się ze sobą tradycje o wpływach polskich, czeskich i niemieckich, a także kresowych. Spotykamy się tu z regionalną gwarą, pieśniami i tańcami. Oto przykłady obrzędów i zwyczajów ludowych pielęgnowanych do dziś:

  • wodzenie niedźwiedzia – ma on zapewnić urodzaj na polach i w ogrodach;
  • symboliczne chowanie instrumentów muzycznych, czyli „pogrzeb basa” – zakończenie karnawału i aż do Wielkanocy używa się grzechotek, kołatek i klepek;
  • topienie Marzanki – znany zwyczaj pożegnania zimy;
  • goik – chodzenie z przybranym kwiatami i wstążkami małym drzewkiem i przywoływanie wiosny;
  • żniwniok opolski – wykonywanie koron żniwnych ze zbóż;
  • kroszonka, czyli opolska pisanka – wykonywana jest na wydmuszce jaja kurzego, metodą rytowniczą. 

Smaki Opolszczyzny 

W potrawach spotykanych w kuchni tego regionu przenikają się smaki kuchni śląskiej, czeskiej oraz kresowej. Przedstawiam przykłady potraw regionalnych Śląska Opolskiego:

  • kołocz śląski – ciasto drożdżowe z nadzieniem (z makiem, serem i posypką);
  • kluski śląskie – tzw. białe, z ugotowanych przetartych ziemniaków;
  • modro kapusta – sałatka z gotowanej czerwonej kapusty;
  • opolska rolada wołowa;
  • żur śląski na maślance;
  • gołąbki z kaszy gryczanej i ziemniaków; 
  • buchty śląskie – kluski drożdżowe na parze.

Potraw charakterystycznych dla tego regionu jest oczywiście znacznie więcej, ale kluski drożdżowe na parze są Wam zapewne dobrze znane. A może spróbujecie przygotować z dziećmi regionalną opolską potrawę?
Dobiega końca nasza wędrówka po tej pięknej krainie. Nasza mapa Polski wzbogaciła się o kolejny piękny i interesujący region. Góry, jeziora, rzeki, miasta i wsie województwa opolskiego czekają na swoich odkrywców.

„POZNAJ POLSKĘ  PRZEDSZKOLAKU” – WOJEWÓDZTWO OPOLSKIE

Bibliografia:

  • Atrakcje turystyczne Śląska Opolskiego, http://visitopolskie.pl/store/uploads/pliki%20do%20pobrania/atrakcje_turystyczne_pl.pdf [dostęp: 26.07.2020].
  • Góry Opawskie – opis pasma, http://naszesudety.pl/gory-opawskie-opis-pasma.html [dostęp: 31.07.2020]. 
  • Okolice Nysy – Otmuchów i Głuchołazy, https://szerokadroga.pl/2017/10/okolice-nysy/ [dostęp: 26.07.2020]. 
  • Strój i ubiór ludowy na Śląsku Opolskim, http://muzeumwsiopolskiej.pl/wp-content/uploads/Str%C3%B3j-i-ubi%C3%B3r-ludowy-na-%C5%9Al%C4%85sku-Opolskim-ze-zbior%C3%B3w-Muzeum-Wsi-Opolskiej-w-Opolu.pdf [dostęp: 01.08.2020].
  • Szlak Legend Nyskiego Księstwa Jezior i Gór, http://www.odwiedzpogranicze.pl/pl/posty/pokaz/3 [dostęp: 2.08.2020]. 

 

WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE 

Położenie na mapie Polski

Na południu Polski znajduje się województwo śląskie. W województwie tym przebiega granica naszego kraju z dwoma państwami, a są to Czechy i Republika Słowacka. Na terenie Polski województwami sąsiadującymi z regionem śląskim są: opolskie, łódzkie, świętokrzyskie i małopolskie. Zapraszam do zaprezentowania dzieciom województwa śląskiego nie tylko z punktu widzenia kopalni i górnictwa, ale także do przedstawienia jego walorów historycznych, przyrodniczych, turystycznych i pięknych tradycji regionalnych.

Miasta województwa śląskiego

Ponad 70 miast położonych jest na terenie województwa śląskiego i każde z nich posiada ciekawą historię, zabytki i miejsca niezwykłe. Wymienię tu jedynie niektóre z nich i ich ciekawe miejsca – do poznania pozostałych serdecznie zachęcam. Stolicą województwa są Katowice. Kolejne bardzo duże miasta w regionie to: Częstochowa, Sosnowiec, Gliwice, Zabrze, Bielsko-Biała, Bytom, Ruda Śląska, Rybnik, Tychy, Dąbrowa Górnicza, Chorzów. 

Katowice – rynek jest zupełnie inny od dotychczas przedstawianych. Jest to plac, na nim fontanny, a wokół kwiaty, drzewa oraz ławki, na których można odpocząć. Charakte-
rystyczną budowlą Katowic jest hala widowiskowo-sportowa Spodek – ma kształt latającego talerza. Muzeum Śląskie to zaadaptowane na ten cel budynki pokopalniane, a duża część zbiorów znajduje się pod ziemią. 

Częstochowa – piękny Ratusz, w którym mieści się Muzeum Częstochowskie, pomnik historii to wybudowany w XIV w. klasztor Paulinów na Jasnej Górze. W Czę-
stochowie znajduje się także Muzeum Produkcji Zapałek i Muzeum Historii Kolei, a na Starym Rynku rozpoczyna się Szlak Orlich Gniazd. 

Zabrze – zabytkowa Kopalnia Guido, można tu poznać, jak wyglądała praca górników, a niezwykłą atrakcją jest sala koncertowa 320 m pod ziemią, Ogród Botani...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy