Dołącz do czytelników
Brak wyników

Podstawa programowa

28 maja 2018

NR 37 (Maj 2018)

„Podstawa tkwi w programie”. Program wychowania przedszkolnego w kontekście nowej podstawy

0 70

Opracowanie i opublikowanie nowej podstawy wychowania przedszkolnego jest aktem sprawczym, którego rzeczywista moc jest uzależniona od wdrożenia jej w praktykę nauczycielską. Zapewne proces zmiany zainicjowany nowym prawem oświatowym wymaga dyskusji wokół tego, co ma się zmienić, co natomiast jest dobrym doświadczeniem, które należy uobecnić w koncepcji pracy opierającej się na nowej podstawie.

Awers i rewers zmiany

Wydaje się, że zmiana, reforma to zaklęcia, wokół których wciąż kumulujemy duży wysiłek, tworzymy kolejne zapisy, aby zadośćuczynić formalnym wymogom. W teczkach gromadzą się kolejne i kolejne wersje programów, planów. Co jednak naprawdę zmienia się w naszej pracy? Jak głęboko modyfikujemy nasze działania? Czy rozpoznanie nowych dokumentów prawnych nie pozostaje jedynie na poziomie wymagań szczegółowych i tradycyjnej rozterki: „uczymy liter czy nie”? 
Obowiązująca od 2017 roku podstawa wychowania przedszkolnego – mamy taką nadzieję – ma kreatywną moc przeobrażania rzeczywistości i nie da się ograniczyć jedynie do formalnych zapisów w biurokratycznych zapędach. Autorom bardzo zależy, aby wokół tego dokumentu były prowadzone rzeczywiste rozmowy, których efektem będą interpretacje – zgodne z założeniami dokumentu i współbrzmiące ze stylem pracy nauczyciela oraz potrzebami dziecka.
Taka interpretacja jest nieodzowna, zwłaszcza w rzeczywistości, w której praktyka nie znajduje jednoznacznego i silnego wsparcia ze strony pedagogiki akademickiej, której przedstawiciele dokonują krytycznej autorefleksji, wskazując na oddalenie od rzeczywistości i niemożność „integracji języków” tych dwóch rzeczywistości.
Co właściwie jest nośnikiem trwałych i powtarzalnych wzorów kształcenia, wychowania i oświaty jako podsystemu społecznego? Na pewno nie jest nim naukowa pedagogika akademicka, oskarżana o oderwanie od życia, codzienności i wyzwań teraźniejszości i o to, że opanowawszy główny nurt myślenia o edukacji, zepchnęła na margines żywą myśl kreowaną przez badania jakościowe i „pedagogikę alternatywną”. Moim zdaniem, nie jest ona owym przenośnikiem trwałości wzorów edukacyjnych nie tylko dlatego, że jest oderwana od rzeczywistości, jest nieprzekładalna na zadania oświatowe, kształceniowe i wychowawcze, ale dlatego bardziej jeszcze, że pedagogika naukowa wcale nie leży w głównym nurcie refleksji nad edukacją.1
Ten prowokacyjny głos wzmocnił w nas przekonanie, że jako środowisko praktyków powinniśmy szukać wsparcia w świecie nauki, aby nasze nauczycielskie działania tworzyły klarowną, spójną koncepcję, co pozwoli nam na odpowiedź nie tylko na pytanie: „Co robię?”, ale też: „Dlaczego to robię?” i „Dokąd zmierzam z moimi wychowankami?”.
W tworzeniu podstawy wychowania przedszkolnego odwołaniem naukowym stała się koncepcja pedagogiczna prof. Ryszarda Więckowskiego. Humanistyczny i fenomenologiczny aspekt tej pedagogiki ma swoje odzwierciedlenie zarówno w konstrukcji dokumentu, jak i w zapisach ogólnych oraz szczegółowych. 
Wzmocnieniem dla przyjętej koncepcji pedagogicznej podstawy wychowania przedszkolnego stają się zapisy w prawie oświatowym, które m.in. nakładają na system oświatowy zapewnienie wychowania rozumianego jako:

  1. wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży.2

Świadomy wybór…

Świadome uczenie zobowiązuje nas do świadomych wyborów programów, pomocy dydaktycznych. Świadomy wybór oznacza m.in. rozpoznanie założeń filozoficznych, pedagogicznych i psychologicznych programu. Rozpoznanie, czy rzeczywiście cele, ich sformułowanie, pozwalają na osiągnięcie celu ogólnego zapisanego w podstawie wychowania przedszkolnego, czyli: wsparcie...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy