Dołącz do czytelników
Brak wyników

Podstawa programowa , Otwarty dostęp

20 lutego 2019

NR 44 (Luty 2019)

Nadawanie znaczeń – zagadnienie nowe w podstawie programowej

0 92

Wiele osób jest przekonanych, iż rzeczywistość, w której żyjemy to po prostu świat otaczających nas faktów. Tymczasem specyfika ludzkiej egzystencji polega na tym, że każdy z nas nie żyje bezpośrednio w świecie faktów, lecz w świecie, który jest rezultatem naszej indywidualnej interpretacji tychże faktów1.

Podstawa programowa przytacza w obszarze poznawczym rozwoju dziecka umiejętności stanowiące o jego gotowości, aby rozpocząć naukę w szkole, które wcześniej nie występowały w tymże dokumencie. 
Przykłady: 

  • nadaje znaczenie czynnościom,
  • nadaje znaczenie swym doświadczeniom,
  • zagospodarowuje przestrzeń, nadając znaczenie umieszczonym w niej przedmiotom.

Podstawa programowa na poziomie nie tylko celu ogólnego, lecz także przewidywanych konkretnych efektów rozwoju dziecka odwołuje się do fundamentalnej prawdy o człowieku, która dotyczy jego indywidualności i własnej niepowtarzalnej ścieżki rozwoju; to ludzka zdolność myślenia jako bardzo złożony proces, który można określić władzą nadawania znaczeń2.
Gdyby zupełnie małe dziecko uchwyciło w rączki leżący na stole pęk kluczy, to jego pasja odkrywania nakłoniłaby je do stukania, pukania, dzwonienia. Dziecko potrząsałoby kluczami, ciesząc się z dźwięku, ale i z samej czynności zabawy. Te same klucze leżące na stole kilka dni później stałyby się przyczyną powtórzenia sytuacji. Dziecko, pamiętając znaczenie pierwszej zabawy, wróciłoby szybko do niej. Być może eksperymentowałoby dalej, aby badać i odkrywać po co w ogóle te klucze są i do czego służą. Ten zabawny proces eksplorowania świata podziwiają najczęściej rodzice, nie wiedząc, że w zasadzie już ten malec nadaje znaczenie swym czynnościom. Później, gdy dziecko zacznie mówić, znaczenia te wyrażane zostaną słowami, których dziecko uczyć się będzie od rodziców. 
Cały proces edukacji dzieci w rzeczywistości opiera się na badaniu, eksploracji znaczeń przedmiotów, które dziecko otaczają, i czynności związanych z używaniem danych przedmiotów. 
Trudno nie zauważyć, że wraz z postępem w rozwoju dziecka i jego logicznego myślenia osoby dorosłe, które przebywają z nim, zaskakiwane są znaczeniami nadawanymi w zabawie przez nie same. Oto ryba bojownik – za przyczyną dziecięcej fantazji, logicznego rozumowania i nadania przez dziecko znaczenia czynnościom, które ryba wykonuje – staje się w subiektywnym świecie malca rybą o nazwie atakownik. Ten ciekawy neologizm jest dla dorosłych nie tylko wskaźnikiem logicznego myślenia, lecz także wyrazem ekspresji twórczej dziecka w procesie nadawania znaczenia i tworzenia słowa. 
Władza nadawania znaczeń jest procesem niezbędnym w rozwoju człowieka, „gdyż w sensie dosłownym tworzy, a przynajmniej współtworzy świat, w którym żyjemy”3. Zdaniem L. Wygotskiego, umysł człowieka jest procesem pośredniczenia między światem zewnętrznym a indywidualnym doświadczeniem. Jeżeli przyjmiemy, iż umysł jako proces manipulacji obrazami pośredniczy i wiąże świat zewnętrzny z indywidualnym doświadczeniem człowieka, to staje się właśnie mechanizmem nadawania znaczeń. 

Nadawanie znaczeń w przedszkolu 

Patrząc na zabawy dzieci w przedszkolu, jesteśmy często świadkami nadawania znaczeń....

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy