Dołącz do czytelników
Brak wyników

Doświadczenia dla przedszkolaka

8 czerwca 2021

NR 67 (Czerwiec 2021)

Mały naukowiec Projekt badawczy dla dzieci 5–6-letnich

97

Charakterystyka programu

POLECAMY

Zabawa badacza daje możliwość zaspokojenia aktywności poznawczej dziecka, w której liczy się działanie i samodzielne odkrywanie zjawisk i rzeczy znajdujących się w naszym otoczeniu. Eksperymentowanie i zarazem wzmożona aktywność poznawcza dostarcza wiele radości, znacząco wpływa na rozwój intelektualny i emocjonalny dziecka, ale przede wszystkim zaspokaja potrzebę działania jako podstawowego sposobu poznawania rzeczywistości. Jak pisał Szuman: Dziecko podejmuje i realizuje czynności zabawowe po prostu, dlatego, że do podstawowych jego potrzeb należy być czynnym, poznawać wszystko, co je otacza, wchodzić w kontakt z rzeczami i osobami będącymi w jego zasięgu działań. Dziecko nie poznaje rzeczy i zjawisk przyglądając się im z daleka, lecz wykonuje najrozmaitsze działania na nich lub za ich pomocą. 

To właśnie zabawa badawcza sprawia, że dziecko samodzielnie zdobywa doświadczenia, zapoznaje się z funkcjonowaniem przedmiotów, ich cechami oraz właściwościami, a także dostrzega związki przyczynowo-skutkowe, zachodzące między badanymi przedmiotami i zjawiskami. 

Realizacja programu z pewnością przyczyni się do ogólnego rozwoju dziecka, umożliwi mu aktywne poznawanie świata zgodnie z jego potrzebami oraz zainteresowaniami

Założenia programu
  • Program jest zgodny z Podstawą Programową Wychowania Przedszkolnego. 
  • Program skierowany jest do dzieci 5–6-letnich.
  • Program zakłada rozwijanie aktywności poznawczej dziecka przez organizowanie warunków do prowadzenia działań badawczych, rozwijania zainteresowań poznawczych, do czerpania radości w odkrywaniu nowego.
  • Zabawy są tak opracowane, aby były ciekawe, pobudzały dziecko do myślenia, poszukiwania, a przede wszystkim do działania. Jego realizacja umożliwi każdemu dziecku poszerzenie i pogłębienie wiadomości zgodnie z indywidualnymi predyspozycjami, przy wykorzystaniu różnorodnych środków, form i metod pracy 
Cele programu 

Cele ogólne:

  • wsparcie całościowego rozwoju dziecka w czasie realizacji ekperymentów naukowych.

Cele szczegółowe. 
Dziecko: 

  • uważnie słucha,
  • rozumie kierowane do niego polecenia i wykonuje je zgodnie z oczekiwaniami,
  • zachowuje porządek w miejscu pracy w czasie wykonywania zadań,
  • wypowiada się na określony temat,
  • zadaje pytania dla uporządkowania spostrzeżeń, zrozumienia obserwowanych zjawisk,
  • formułuje spostrzeżenia i wnioski, aktywnie uczestniczy w zabawach badawczych (ogląda, szuka, obserwuje, porównuje, bada, eksperymentuje),
  • dostrzega związek między miedzy wykonywaniem czynności a jej efektem, np. uzyskiwanie barw pochodnych z podstawowych kolorów,
  • przewiduje fakty, które jego zdaniem mogą zaistnieć,
  • cierpliwie czeka na swój udział w badaniach,
  • przestrzega ustalonych zasad w zabawach badawczych,
  • pogłębia zainteresowania światem przyrodniczym i technicznym,
  • dostrzega i potrafi opisać cechy przedmiotów,
  • porównuje przedmioty charakteryzujące się wieloma cechami; wskazuje na różnice i podobieństwa między nimi,
  • rozumie przyczyny i podejmuje próby przewidywania skutków sytuacji obserwowanych w otoczeniu lub przedstawionych na ilustracjach,
  • przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas korzystania z prostych narzędzi oraz podczas zabaw badawczych,
  • przewiduje, jakie będą skutki czynności manipulacyjnych na przedmiotach,
  • dostrzega zależność przyczynowo-skutkową między działaniem a uzyskanym efektem,
  • posługuje się ostrożnie narzędziami,
  • wypowiada się na temat obserwowanych zjawisk, opisując przyczynę i skutek ich powstawania,
  • rozumie niektóre zjawiska optyczne,
  • próbuje formułować wnioski z przeprowadzonych doświadczeń,
  • rozumie właściwości badanych ciał, np. tonięcie przedmiotów w wodzie, unoszenie się przedmiotów napełnionych powietrzem,
  • zna cechy i właściwości materiałów,
  • poprawnie nazywa badane przedmioty i zjawiska,
  • poprawnie nazywa urządzenia techniczne
Metody realizacji 
  • podające (rozmowy, opowiadania, historyjka obrazkowa, ilustracje, pokaz z objaśnieniem, pokaz z instruktarzem),
  • problemowe (stawianie i rozwiązywanie zadań ),
  • aktywizujące (metoda twórczego rozwiązywania problemów np. burza mózgów, metoda tworzenia i definiowania pojęć, np. słoneczko, drama),
  • praktyczne (zabawa dydaktyczna, doświadczenia, ćwiczenia),
  • waloryzujące (prezentacja folderów ilustrowanych i prezentacji komputerowych) 
Formy pracy
Indywidualna, zespołowa, zbiorowa (z całą grupą) 
Uwagi o realizacji 
Zadaniem nauczyciela w trakcie realizacji programu jest organizowanie miejsca pracy do działań badawczych; zachęcanie dziecka do tworzenia, odkrywania, wypowiadania się; tworzenie sytuacji edukacyjnych sprzyjających samodzielnemu myśleniu i rozwiązywaniu zadań [7]. Należy pamiętać, iż pomimo tego, że doświadczenia wykonywane w trakcie realizacji programu są całkowicie bezpieczne, należy je przeprowadzać ostrożnie i pod opieką nauczyciela.

Zabawy badawcze z magnesem

Doświadczenie 1. Jakie właściwości ma magnes?

Potrzebne materiały:

  • dwa magnesy,
  • kolorowe taśmy (czerwona i niebieska).

Przebieg doświadczenia

Zbliż do siebie magnesy pomalowane lub zaznaczone na niebiesko. Co odczuwasz? Co się dzieje? (Magnesy się odpychają). Zbliż teraz magnesy oznaczone różnymi kolorami. Co zauważyłeś? (Magnesy się przyciągają).

Wniosek

Każdy magnes ma dwa bieguny. Biegunami nazywamy końce magnesu. Umówiono się, że biegun północny zostanie pomalowany kolorem niebieskim. Na północy jest zimno, a kolor niebieski należy do tzw. kolorów zimnych. Biegun południowy został zaznaczony na czerwono. Na południu jest ciepło, a kolor czerwony jest kolorem ciepłym.


Doświadczenie 2. Kiedy magnesy się przyciągają, a kiedy odpychają?

Potrzebne materiały:

  • krążki magnetyczne,
  • patyczek lub ołówek.

Przebieg doświadczenia

Ustaw paty...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy