Dołącz do czytelników
Brak wyników

Arteterapia w przedszkolu

22 listopada 2017

NR 30 (Październik 2017)

Ćwiczenia arteterapeutyczne
z okazji Światowego Dnia Drzewa oraz Dnia Krajobrazu

0 499

Funkcją prezentowanych ćwiczeń arteterapeutycznych jest wspieranie zdrowia psychicznego dziecka poprzez potraktowanie sztuki jako narzędzia do adekwatnego i lepszego poznania samego siebie, rozpoznawania własnych mocnych stron, nie zaprzeczając tym słabym, nazywania własnych emocji i korzystania z nich, dostrzegania swoich potrzeb i świata wartości, kształtowania odpowiednich relacji społecznych, szukania sposobów rozwiązywania trudności, ale bez zapominania o budowaniu pozytywnych relacji w grupie.

Cele ćwiczeń

W tego typu zajęciach dziecko ma prawo do: jasnych zasad,  dobrowolnego udziału w zajęciach i ćwiczeniach, odmowy, swobody wyrażania emocji i potrzeb, ćwiczeń dostosowanych do jego indywidualnych możliwości, braku rywalizacji, zasady „tu i teraz”.

Postawę nauczyciela wobec dziecka powinny charakteryzować: autentyzm wypowiedzi, zaangażowanie, akceptacja dziecka, wnikliwość obserwacji, wrażliwość, zdolność do autorefleksji, empatia, umiejętność oddzielenia własnych poglądów od poglądów dziecka, elastyczność, otwartość, nastawienie na pozytywne słuchanie. Inne cechy to brak krytyki, oceny, obwiniania, doradzania, ignorowania, stawiania diagnozy, moralizowania, porównania zachowań dziecka z innymi czy odwracania uwagi. Nauczyciel powinien być osobą dojrzałą emocjonalnie, stabilną psychicznie, mającą wgląd w siebie. 

Zaprezentowane ćwiczenia i pytania można modyfikować i dobierać w zależności od wieku, potrzeb i możliwości dzieci.

Scenariusz zajęć z okazji Światowego Dnia Drzewa (10 października), Dnia Krajobrazu (20 października)

Cele ogólne: 

•     wsparcie całościowego rozwoju dziecka na podstawie eksploracji środowiska przyrodniczego, 
•     wsparcie całościowego rozwoju w oparciu o aktywność ruchową i twórczą ekspresję

Cele operacyjne: 

w obszarze fizycznym dziecko: 
•     wykonuje ruch intencjonalny, adekwatny do poleceń nauczyciela,
•     spaceruje, tańczy, rysuje, wycina
w obszarze emocjonalnym dziecko:
•     cieszy się, zaciekawia, wycisza, kontroluje swoje emocje,
•     angażuje się, odkrywa i nazywa emocje, odczuwa sprawstwo
w obszarze społecznym dziecko:
•     współdziała, respektuje zasady zabawy w grupie,
•     respektuje zasady uczestnictwa w wycieczce, spacerze do parku, lasu,
•     inicjuje relacje
w obszarze poznawczym dziecko:  
•     nazywa swe doświadczenia, odczucia,
•     wyraża swe doświadczenia, odczucia używa plastycznych środków wyrazu,
•     rozmawia, komentuje, wyobraża sobie,
•     eksperymentuje ruchem swojego ciała i nadaje znaczenie efektom swych eksperymentów

Pomoce:

Olejne pastele, brystol lub duży arkusz białego papieru, nożyczki, utwór muzyczny według pomysłu nauczyciela w pogodnym nastroju, szablon i kredki, rulon białego papieru (szukaj w sklepach dla plastyków lub w sklepach i marketach budowlanych),kolorowe kartki, ramki do obrazków (w sklepach dla plastyków, marketach budowlanych), kamyki (dł. ok. 10–20 cm), pisaki akrylowe lub pisaki białe z kryjącym matowym tuszem (sklepy dla plastyków)

 

Przebieg zajęć

  • Powitanie: wprowadzenie dzieci do tematyki zajęć z okazji Światowego Dnia Drzewa i Dnia Krajobrazu
  • Ćwiczenie 1: Oddychając wśród drzew

Wycieczka z dziećmi do miejsca, w którym rosną drzewa; może to być las, park lub inne miejsce pełne drzew.

Zadania:
Stań na moment przy wybranym drzewie. Na chwilę zamknij oczy i przez kilka minut lub sekund skup uwagę na swoim oddechu. I zrób wdech nosem i wypuść ustami. Powtórz to kilka razy. Teraz, cały czas oddychając, dotknij ręką swojej klatki piersiowej i posłuchaj, jak bije twoje serce. Wsłuchaj się w jego bicie. Teraz całą swoją uwagę skoncentruj na biciu swojego serca. 

Teraz otwórz oczy i przeciągnij się. Jeśli masz ochotę, możesz wyciągnąć ręce do góry, ziewnąć kilka razy lub zrobić zupełnie coś innego. Rozejrzyj się dookoła. Następnie przyjrzyj się swojemu drzewu, które wybrałeś, drzewom, które są wokół niego i ciebie, i uśmiechnij się do nich i innych dzieci, które są w pobliżu.

Podsumowanie:
Jak się czułeś przed przystąpieniem do ćwiczenia? Jak się czujesz teraz? Co się zmieniło? Co sprawiło, że się tak czujesz? Jak w innych sytuacjach możesz z tego, skorzystać? Do czego to ćwiczenie jeszcze może się tobie przydać? Kiedy z niego warto korzystać? Co jeszcze ci dało to ćwiczenie?

  • Ćwiczenie 2: Mój ślad

Wycieczka z dziećmi do miejsca, w którym są drzewa, krzewy lub inne naturalne elementy środowiska; może to być las, park, skwer lub inne miejsce blisko przedszkola.
    
Zadania: 
Zatrzymaj się w miejscu. Popatrz na otaczającą cię przestrzeń. Przyjrzyj się jej uważnie i pozbieraj w najbliższym otoczeniu wszystko to, co jest naturalne i co przykuło twoją uwagę. Następnie powoli, z uwagą i z wielką starannością obejrzyj pojedynczo z każdej strony zebrane elementy. Spróbuj dostrzec najdrobniejsze detale na każdym z nich. Teraz popatrz na nie w całości. Przyjrzyj się im uważnie. Pomyśl, co je łączy? Co je dzieli? Co je wyróżnia? Co jeszcze innego dostrzegasz? Zastanów się przez moment i – wykorzystując przestrzeń, w której jesteś – ułóż z nich własny ślad jako symbol twojej osoby, z użyciem wszystkich zebranych przez siebie elementów.
    
Podsumowanie: 
Jaki jest twój ślad? Co on mówi pozytywnego o tobie? Co czujesz, gdy patrzysz na niego? Jakie ma dla ciebie znaczenie? Co ważnego odkryłeś jeszcze dla ciebie? Jaki się teraz z tym czujesz? Kiedy możesz o nim pamiętać? Co jeszcze pozytywnego odkryłeś dla siebie w tym ćwiczeniu?

  • Ćwiczenie 3: Drzewa

Wycieczka z dziećmi do miejsca, w którym rosną drzewa; może to być las, park lub inne miejsce pełne drzew.

Zadania: 
Popatrz na otaczającą cię przestrzeń. Przyjrzyj się uważnie drzewom, które są obok ciebie. Zastanów się, jak to jest być wśród drzew? Pomyśl teraz, ile masz lat? Zastanów się, ile lat mogą mieć drzewa, którym się przyglądasz? Po czym możesz poznać ich wiek? Popatrz na nie jeszcze przez chwilę.
Jaką mają wielkość, szerokość i kształt? Co czujesz, gdy lekko przyłożysz dłoń do wybranego drzewa? Jaką fakturę ma kora, która otacza jego pień? Jaką ma temperaturę? Spróbuj przybliżyć ucho do pnia drzewa i wytęż słuch.
Co słyszysz? Czego szukasz? Teraz posłuchaj i usłysz w ciszy, jak szumią drzewa. Posłuchaj ich szumu przez moment, nawet tego najcichszego. Następnie unieś głowę i przyjrzyj się konarom i gałęziom drzewa. Spróbuj ogarnąć wzrokiem, jak daleko sięgają. Teraz popatrz na sam dół, w miejsce, gdzie kończy się pień, a zaczynają korzenie. Czy można je dostrzec? Jak myślisz, jak daleko sięgają w głąb ziemi? Jak myślisz, co drzewo ma dzięki nim? Następnie dojdź do wybranego przez ciebie drzewa, przywitaj się z nim w miły sposób, np. głaszcząc je delikatnie po korze. Następnie przyjrzyj mu się uważnie: jaki ma kształt. Spróbuj przybrać jego wygląd, wykonując całym ciałem wykonaj odpowiedni ruch. Jak ułożysz nogi, tułów, ręce, głowę, aby możliwie najbardziej przypominały kształtem wybrane przez ciebie drzewo? Zastanów się teraz, jak się czujesz, gdy naśladujesz takie drzewo? Czy jego kształt jest tobie bliski czy wręcz przeciwnie? Następnie dobierz pozycję, która najbardziej odpowiada temu, jakim ty chciałbyś być drzewem. Pomyśl, jak głęboko mogą sięgać twoje korzenie. Jaki masz pień? Gdzie sięgają twoje konary i gałęzie? Co to oznacza dla ciebie? W jaki sposób twoje drzewo odzwierciedla najbardziej to, jaki jesteś w tym momencie? Co pozytywnego twoje drzewo daje innym? Postój tak przez chwilę – ty jako drzewo. Co nowego udało ci się odkryć o sobie? 

    
Wspólne podsumowanie ćwiczenia:
Jakie są wasze wspólne odkrycia? Czego pozytywnego dowiedziałeś się o sobie dzięki temu ćwiczeniu?

  • Ćwiczenie 4: Taniec drzew

Wcześniej poproście dzieci o narysowanie własnych drzew na brystolu, wycięcie ich nożyczkami i rozłożenie na dywanie lub w innym bezpiecznym miejscu według pomysłu dzieci. 
    
Dzieci stoją na dywanie. Wycięte rysunki drzew są rozłożone na dywanie w różnych miejscach. Uczestnicy chodzą powoli między nimi.

Zadania: 
Przyjrzyj się drzewom rozłożonym na dywanie. Co je łączy? Co je dzieli? Pomyśl, pod którym z nich chciałbyś się teraz schować, po którym chciałbyś się wspiąć wysoko, między którymi chciałbyś spacerować, które chciałbyś objąć dłońmi, pod którym chciałbyś zjeść śniadanie na trawie. A które z jakiś innych powodów zwróciło twoją uwagę? Jakie to są powody? Następnie wybierz swoje drzewo i wraz z innymi uczestnikami zacznij poruszać się w rytm muzyki, rozpoczynając wspólny taniec drzew. Podczas tańca skoncentruj się na swoim ruchu, na ciele. Może zechcesz się z kimś spotkać i zatańczyć wspólnie? Może masz ochotę wykonać wspólny taniec wszystkich drzew? Zastanówcie się, w jaki sposób możesz to zrobić? Kiedy skończysz, odłóż drzewo na miejsce i usiądź na brzegu dywanu wraz z innymi. 
    
Podsumowanie:
Jak czułeś się w tańcu? Jakie odczucia wywołał w tobie twój taniec? Na co najbardziej zwróciłeś uwagę? Czy udało ci się spotkać z innymi? Co udało się wam (tobie) jeszcze innego zrobić? Jakie jeszcze uczucia towarzyszyły tobie w tańcu? W jakiej roli czułeś się dobrze? Jak się teraz czujesz? Czym obdarował cię ten taniec? Co wyniosłeś z niego pozytywnego dla siebie? Za co możesz sobie podziękować?

  • Ćwiczenie 5: Kamyk

Przygotowanie wcześniej kamieni i pisaków akrylowych lub innych.
...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy