Zaburzenia depresyjne u dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym

Czym charakteryzują się zaburzenia depresyjne u dzieci?

Depresja u dzieci różni się intensywnością od naturalnych wahań nastroju, normalnych przy prawidłowym rozwoju młodego człowieka. Jeśli smutek i/lub poczucie bezsilności utrzymują się przez dłuższy okres, a także wpływają znacząco na społeczne kontakty, zainteresowania, życie przedszkolne oraz rodzinne, może to być pierwszą oznaką depresji. Nie została jeszcze ustanowiona indywidualna jednostka chorobowa „depresja dziecięca”, specjaliści stosują się zatem do standardowych wytycznych odnośnie do diagnozowania depresji u dorosłych. Jednakże część objawów dotycząca depresji dziecięcej może przejawiać się w zupełnie inny sposób niż u osób dorosłych, szczególnie w przypadku bardzo małych dzieci. Można mówić wtedy o „zamaskowanej” depresji, gdy jej symptomy objawiają się poprzez agresywne zachowanie czy też rozdrażnienie. 

Objawy depresji dziecięcej

Zaburzenia depresyjne u dzieci, oprócz standardowych objawów, występujących wśród każdej grupy wiekowej, które opisane są w klasyfikacji DSM-5 czy też ICD-10 (takich jak np. długotrwały obniżony nastrój), mogą przejawiać się także na inne sposoby. Objawy, które mogą być przesłanką do depresji u dzieci i młodzieży, to zachowania destrukcyjne, autodestrukcyjne (do których zalicza się np. samookaleczanie), agresywne oraz buntownicze. Możliwy jest także wzrost drażliwości, a także wysoka nadpobudliwość. 

Diagnoza, z racji wieku oraz ograniczeń w zasobach komunikacji i wyrażania swoich emocji w jasny i klarowny sposób, może być znacząco utrudniona, jednak nie niemożliwa do postawienia i tym samym do dobrania odpowiedniego sposobu leczenia. 

Rozpowszechnienie zaburzeń depresyjnych wśród dzieci i młodzieży

Szacuje się, że problemy ze zdrowiem psychicznym dotyczą około 10% dzieci w wieku 5–16 lat, jednakże ponad 70% z nich nie zostaje poddanych odpowiedniemu leczeniu w stosownym czasie. Wśród tych problemów wymieniane są zaburzenia lękowe, zaburzenia zachowania oraz depresja. Na depresję cierpi statystycznie około 2% dzieci, jednakże dane te mogą być znacząco zaniżone z uwagi na częste nieprawidłowe diagnozowanie. Według badań choroba ta dotyczy w równym stopniu obu płci w okresie dziecięcym, jednakże w okresie dorastania proporcje te zmieniają się. W okresie nastoletnim dwukrotnie częściej dotyka ona dziewcząt niż chłopców – w jednym z badań liczba ta wynosiła 4,5% dla dziewcząt oraz 2,9% dla chłopców (Whitaker i in., 1990). Najmłodsze zdiagnozowane z depresją dziecko miało 2 lata. Statystyki wskazują na częstsze występowanie depresji u starszych dzieci w porównaniu z młodszymi (im badana grupa starsza, tym większa licz...