Dołącz do czytelników
Brak wyników

Okiem specjalisty

1 września 2021

NR 68 (Wrzesień 2021)

O korzyściach prowadzenia ogródków przedszkolnych

10

Kiedy myślimy o dzieciach, które jedzą mało lub wybiórczo, pojawiają się różne pomysły, jak im pomóc, do jakiego specjalisty się z nimi udać czy po prostu jak zachęcić je do jedzenia lub chociaż smakowania nowych, bardziej urozmaiconych pokarmów. I oczywiście to ważne, aby dziecko, które wykazuje trudności z przyjmowaniem pokarmów, było zdiagnozowane i jeżeli jest to konieczne, brało udział w terapii dopasowanej do jego potrzeb. Chodzenie na przypadkowe zajęcia terapeutyczne nie ma najmniejszego sensu, jest tylko stratą czasu i pieniędzy. Nieustanne zachęcanie do jedzenia, podtykanie nowych produktów lub gotowanie pod dziecko, stosowanie dystraktorów również w żaden sposób nie pomaga poszerzyć dziecięcego menu. Istnieją jednak sposoby, które nie tylko 
pomagają, ale też pozytywnie wpływają na całościowy rozwój dziecka. Najlepszym przykładem takich aktywności jest prowadzenie przedszkolnego ogródka.

Naturalnie wiele placówek przedszkolnych prowadzi ogródki sezonowo lub przy okazji konkretnych zajęć w przedszkolnych salach i na parapetach pojawiają się zioła, szczypiorek lub kiełkująca fasola. Jednak ogródki można i warto prowadzić przez cały rok, do czego gorąco zachęcam. Najwięcej radości prowadzenie ogrodu przyniesie wiosną i latem. Istnieją jednak rośliny, np. niektóre warzywa czy kwiaty, których odmiany są typowo sezonowe, w tym również przykładowo jesienne. Rośliny można hodować tak naprawdę wszędzie. Przedszkolny parapet, taras, ogród, a może szklarnia? Uprawianie warzyw pod osłonami w postaci szklarni czy tunelu foliowego daje szansę na wydłużenie sezonu wegetacyjnego, dzięki czemu plonami możemy się cieszyć przez naprawdę długi czas. Odrobina chęci, zaangażowanie personelu i rodziców mogą zdziałać cuda. 

POLECAMY

Z całą pewnością wśród rodziców lub dziadków pojawią się osoby, które mają lub miały działkę i mogą podzielić się nie tylko swoją wiedzą i doświadczeniem, ale też nasionami oraz sadzonkami roślin, które dzieci będą mogły posadzić, by następnie przez cały rok je pielęgnować i ich doglądać. Rabatki pełne warzyw i owoców nie tylko pozwolą na praktyczne zdobywanie wiedzy, na obserwowanie, jak przyroda zmienia się w ciągu przemijających pór roku, ale też nauczą, jak o nie dbać. Aktywne uczestniczenie w ogrodowych pracach uczy współpracy, odpowiedzialności i systematyczności, pozwala też na kształtowanie postaw ekologicznych w sposób praktyczny. Podlewanie, pielenie i wszystkie inne prace mające na celu pielęgnowanie posadzonych roślin to również posługiwanie się narzędziami ogrodowymi, które coraz rzadziej widzimy w codziennym życiu. Zresztą podobnie jest z samymi roślinami – obserwowanie ich, jak zmieniają się w ciągu roku, by następnie wydać plon, sprawia, że dzieci bez problemu potrafią wyjaśnić ich pochodzenie. Przecież dla sporej grupy dzieci nie do końca jest jasne, skąd się bierze marchew czy gdzie dokładnie rosną truskawki. Przebywanie w ogrodzie uczy również dzieci określania cech dojrzałości danego warzywa czy owocu, dzieci mogą porównać, jak smakuje warzywo młode i takie w pełni dojrzałe, np. młoda cukinia czy marchew różnią się nie tylko wyglądem, ale też smakiem od tych bardziej dojrzałych. Ogródek to też okazja do przedstawienia dzieciom wielu ciekawostek na temat świata roślin. Przykładowo nie dla wszystkich jest to tak oczywiste, że niektóre kwiaty są jadalne, więc mogą nie tylko uatrakcyjniać i zdobić dania, ale też być doskonałym przysmakiem.

Korzyści dla wszystkich

Cały rok zaangażowania zostanie oczywiście nagrodzony w postaci plonów, które dzieci będą bez problemu rozpoznawać, a także wykorzystać w trakcie zajęć czy jako przygotowanie do przedszkolnych uroczystości, np. z zerwanych kwiatów można zrobić bukiety dla mam lub wianki, z owoców koktajle lub sałatki owocowe, a warzywa wykorzystać jako dodatki do wspólnego robienia kanapek. Z ziół można zrobić bukiety i wspólnie je wysuszyć, by następnie przez cały rok były wykorzystywane do przygotowywanych dań. Pietruszka, którą dodamy do zupy, czy koperek, którym posypiemy ziemniaki, będą wydawały się bardziej przyjazne, jeżeli dzieci będą miały świadomość, że pochodzą one z przedszkolnego ogródka, że wyrosły z małych ziarenek, które po posadzeniu każdego dnia były doglądane i pielęgnowane. Zebrane plony można też sprzedawać w trakcie festynu rodzinnego, co może być sporą atrakcją nawet dla osób dorosłych. 

Dbanie o ogródki przedszkolne to też okazja do stymulacji zmysłowej. Ogrom kolorów i zapachów, a wcześniej grzebanie w ziemi, wydłubywanie małych ziarenek i zakopywanie ich, przenoszenie ciężkich konewek wypełnionych wodą, noszenie koszy pełnych warzyw i owoców, dotykanie ich czy smakowanie to jedna wielka stymulacja sensoryczna.

A jak to wszystko ma się do niejadków? 

Do dzieci, które nie chcą jeść, które stronią od warzyw i owoców? Okazuje się, że dzieci, które jedzą wybiórczo, również mogą skorzystać na zajmowaniu się hodowlą warzyw i owoców. Zdaniem naukowców hodowanie warzyw i owoców przez dzieci wpływa pozytywnie nie tylko na ich sensoryczny rozwój, ale też na ich dietę. Dzieci, które doglądały i pielęgnowały warzywa i owoce w ogródkach, wykazywały korzystne duże zmiany w trzech obszarach:

  • wiedzy na temat warzyw i owoców,
  • większej chęci do próbowania warzyw i owoców,
  • preferowania warzyw i owoców w dorosłym życiu.

I oczywiście to nie tak, że po roku zabaw i aktywności w ogrodzie dziecko zacznie jeść wszystkie warzywa i owoce. Jednak sam fakt, że bierze ono aktywny udział w takich zajęciach, że chce dotykać produktów, których jeszcze niedawno się bało, wchodzi z nimi w pośrednią i bezpośrednią interakcję, jest dużą zmianą. Dziecko, które rozpoznaje i nazywa warzywa czy owoce, czuje się z nimi pewniej, ta relacja stopniowo się poprawia, a to tylko krok do próbowania. Zresztą któż nie zna dziecka odmawiającego zjedzenia truskawek czy poziomek z miseczki, jednocześnie zajadającego je ze smakiem z krzaczka?

Jak przygotować się do prowadzenia całorocznych zajęć w ogrodzie?

  1. Jako personel placówki zastanówcie się, ile przestrzeni ogrodowej możecie przeznaczyć na hodowlę warzyw i owoców.
  2. Przedstawcie swój pomysł rodzicom, zaproście ich do współpracy, poproście o pomoc. Rodzice mogą przynieść nasiona i sadzonki, mogą podzielić się swoją wiedzą lub brać udział we wstępnych pracach, czyli przygotowaniu rabatek lub szklarni.
  3. Przygotujcie zaplecze, czyli ogrodowe narzędzia, które rozmiarem są przeznaczone dla dzieci.
  4. Poproście rodziców o odpowiedni strój do ogrodu: wygodny, przystosowany do danej pory roku, nadający się do intensywnego pobrudzenia. W sezonie deszczowym konieczne będą kalosze, nie zapomnijcie również o rękawicach ogrodowych. Oczywiście tak naprawdę nie są one potrzebne, ale po pierwsze, mogą przynieść jeszcze więcej frajdy, a po drugie, jeżeli w grupie przedszkolnej mamy dziecko nadwrażliwe sensorycznie, to być moż...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy