Dołącz do czytelników
Brak wyników

W rytmie kroków i podskoków

1 września 2021

NR 68 (Wrzesień 2021)

Piosenki i dźwięki z morskiej muszelki

12

Pierwsze dni września kończą okres wakacji. Dzieci pełne wrażeń wracają do przedszkola, inne z kolei pierwszy raz przekraczają jego próg. Większość dzieci z chęcią opowiada o przeżyciach wakacyjnych, bo przecież to czas, gdy ich codzienność przepełniona jest zabawą, odpoczynkiem na świeżym powietrzu, kiedy nawiązują szereg kontaktów rówieśniczych. To czas nie do przecenienia dla ich rozwoju społecznego i emocjonalnego. Przepełnione tymi emocjami wchodzą do przedszkola, a dla nas to okazja, by w różnych formach prac plastycznych, aktywności muzycznych zebrać wspomnienia, wyrazić je w śpiewie, tańcu, improwizacji. Muszelka jako pamiątka z wakacji stanie się w muzycznej zabawie rekwizytem, przedmiotem, który poprowadzi nas przez zajęcia. 

Przygotowując się do zajęć muzycznych, często tworzę mapę myśli, na której staram się zebrać wszystkie pomysły, sposoby opracowania tematu i wykorzystania rekwizytu. Taki proces pozwala mi na uporządkowanie własnych myśli, pomaga w zebraniu jak największej liczby pomysłów na ćwiczenia i zabawy, ułatwia ich systematyzację i wykorzystanie zgodnie z zasadą stopniowania trudności. Nie zawsze wykorzystuję wszystkie obszary inspiracji, ale często, tworząc mapę myśli, zapisuję pomysły, rysuję powiązania tematu muzycznego z innymi obszarami wiedzy, literaturą, naukami matematycznymi czy przyrodniczymi. Dzięki temu łatwiej realizuję założenia nauczania zintegrowanego.

POLECAMY

Muzyczną podróż możemy rozpocząć od znanej zabawy integracyjnej, która jest wykorzystywana w pedagogice zabawy. Dzieci wraz z nauczycielem stoją w kole. Nauczyciel przekazuje muszlę, a osoba, która trzyma ją w ręce, mówi słowo, które kojarzy jej się z wakacyjnym wspomnieniem. Muszla wędruje przez cały krąg. Następnie cała grupa siada i rozpoczynamy zabawę, w której będziemy utrwalać prawą i lewą stronę ciała. Zgodnie ze słowami krótkiej śpiewanki (melorecytacja lub melodia improwizowana przez nauczyciela) przykładamy dłonie złożone w muszelkę raz do prawego, raz do lewego ucha.

Małą muszelkę morze kołysze, 
zaraz szum w prawym uchu usłyszę. 
Małą muszelkę morze kołysze, 
zaraz szum w lewym uchu usłyszę. 
Małą muszelkę morze kołysze, 
czy już słyszycie? 
Ja słyszę ciszę… ci…

Szum morskich fal, szum wiatru stanowią muzyczne tło zabaw na piasku. Głoski szumiące często u dzieci w wieku przedszkolnym są deformowane, zatem warto wprowadzić także zabawę z wykorzystanie głoski „sz”. Początkowo poprośmy dzieci, by imitowały dźwięk, który słyszą, gdy przykładają muszelkę do ucha. Wypowiedzą wtedy długie „sz…”. Następnie przykładamy swoją muszlę do ucha i śpiewamy melodię, którą śpiewa nasza muszelka. Zadaniem dzieci jest jej wysłuchanie i powtórzenie w formie echa. Melodie te możemy improwizować, śpiewać fragmenty melodii pochodzące ze znanych piosenek, krótkie odcinki gamy, np. do-re-mi zamienione na szu-szu-szu. Możemy także naprzemiennie śpiewać melodie wesołe i smutne (tryb dur i moll) i prosić słuchaczy o rozpoznanie, czy melodia szumiąca w morskiej muszli była wesoła, czy smutna. Wykorzystajmy podczas śpiewu delikatne zmiany dynamiki, choć przy głosce „sz” pozostajemy w obrębie delikatnego cieniowania dynamicznego.

Zwróćmy uwagę dzieci, że ustawienie ust jest zaokrąglone jak muszelka właśnie. Jeśli uczestnicy zabawy będą mieli ochotę, mogą samodzielnie wymyślić krótkie zwroty melodyczne inspirowane szumem muszelki. To ciekawy wstęp do zabawy z improwizacją wokalną. 

Ślady na piasku

Zabawa w piasku niesie nieskończone możliwości i z pewnością ma charakter terapeutyczny. Przesiewanie, rysowanie, zakopywanie, gładzenie piasku to tylko początek katalogu czynności, które z wielkim zaangażowaniem wykonują dorośli i dzieci.

Zamiast zabawy z piaskiem kinestetycznym zaproponuję zabawę z kaszą manną. Możemy wysypać ją na tacki, blaszki, a zadaniem dzieci będzie rysowanie na piasku zgodnie z własnymi odczuciami przy akompaniamencie muzyki. Propozycją repertuarową może być piosenka Muszelka z muzyką Witolda Lutosławskiego do słów Agnieszki Barto. Dzieci mogą ćwiczyć rysowanie fal, kamieni, patyków czy też próbować delikatnym ruchem palców imitować grę na fortepianie. W ten sposób wykonujemy ćwiczenia grafomotoryczne oraz sensoryczne. 

Zabawa w piasku niesie nieskończone możliwości i z pewnością ma charakter terapeutyczny. Przesiewanie, rysowanie, zakopywanie, gładzenie piasku to tylko początek katalogu czynności, które z wielkim zaangażowaniem wykonują dorośli i dzieci

Akompaniament muzyczny przywodzi na myśl miarowy ruch morskich fal, ich wzburzenie, z kolei śpiew może przywołać skojarzenia ze śpiewem syren. Warto porozmawiać z dziećmi o wrażeniach po wysłuchaniu tego pięknego utworu. Słowa piosenki, która ze względu na stopień trudności nie może być piosenką do nauki, a jedynie piosenką do słuchania, możemy zadeklamować i nauczyć się wspólnie ładnego wiersza. 

Muszelkę weź, posłuchaj:
w muszelce śpiewa dal 
i szumi ci do ucha
szeroki odgłos fal.

W muszelce echa żyją,
w muszelce tęskni śpiew,
w muszelce fale biją,
trzepocą skrzydła mew.

Daleko dno i fale,
a morze blisko brzmi,
kołysze się gdzieś w dali,
a w uchu śpiewa mi.

Po tym swobodnym ćwiczeniu możemy zrealizować zabawę słuchową uwrażliwiającą na wysokość dźwięku i zmiany rejestru. W tym celu rozdajemy dzieciom po dwa kamyki lub po dwie muszelki. Na instrumencie melodycznym (dzwonki, pianino) gr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy