Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia na czasie

3 września 2019

NR 49 (Wrzesień 2019)

Eko Odkrywcy – program grantowy szansą na realizację atrakcyjnych projektów ekologicznych w przedszkolu

0 68

Jednym z zadań stojących obecnie przed nauczycielami jest sprostanie wyzwaniom nowoczesnej edukacji. Wyzwanie z jednej strony wydaje się trudne, kryje bowiem w sobie wiele niewiadomych, z którymi nie zawsze umiemy i chcemy się zmierzyć; z drugiej jednak strony prowokuje do odkrywania, daje szansę na nowe możliwości, pozwala na wypracowanie ciekawych pomysłów. Może być także doskonałym sprawdzianem naszych dotychczasowych umiejętności, wiedzy i predyspozycji. 

Dla wielu nauczycieli doskonałym wyzwaniem mogą być programy grantowe, które poza walorem twórczym posiadają przydatny walor ekonomiczny, umożliwiają bowiem sfinansowanie innowacyjnych projektów i pozostawienie ich trwałych efektów na wiele lat. Granty, czyli inaczej wsparcie finansowe, są przyznawane twórcom przez różne instytucje, organizacje międzynarodowe, fundacje, firmy oraz osoby prywatne w drodze konkursu. Rynek dotacji adresowanych do placówek edukacyjnych, również dla przedszkoli, jest dość bogaty. Wystarczy dobrze poszukać, prześledzić fachową prasę, która przekazuje praktyczną wiedzę na temat form pozyskiwania funduszy na różnorodne potrzeby placówki, zrobić dobre rozpoznanie w środowisku lokalnym i skorzystać z doświadczeń koordynatorów prowadzących projekty. 
    
Nasza przygoda z pozyskiwaniem dotacji dla przedszkola rozpoczęła się kilka lat temu od prześledzenia propozycji programu Eko Odkrywcy. Z sukcesem przystąpiliśmy do konkursu grantowego organizowanego corocznie przy wsparciu Fundacji „Nasza Ziemia”. Założenia programu były nam bardzo bliskie, zgodne z tematyką planowanych zadań rocznych i strategią działań edukacyjno-wychowawczych promujących samodzielność wychowanków i kreatywność w podejmowaniu twórczych zadań w ciekawie zaaranżowanym środowisku przyrodniczym. Sukces odniesiony w pierwszym konkursie wraz z jego spektakularnymi efektami był siłą napędową do pisania kolejnych projektów i skutecznego ubiegania się o ich dofinansowanie. Jako koordynatorzy chętnie podzielimy się naszym doświadczeniem, podpowiemy, jakie kroki podjąć, żeby uzyskać grant, na przykładzie naszego ostatniego zwycięskiego przedsięwzięcia edukacyjnego. 

Jak szukać pomysłu na ciekawy projekt? 


Inspiracją do napisania projektu mogą być potrzeby placówki, np. rozszerzenie oferty edukacyjnej, wzbogacenie zaplecza dydaktycznego, potrzeby lokalnego środowiska, najbliższe otoczenie przedszkola, np. jego walory przyrodniczo-krajoznawcze, a także przewodni motyw konkursu. Przy pisaniu naszego projektu wzięłyśmy pod uwagę wszystkie wymienione źródła inspiracji. „Woda – potrzebuję, badam, szanuję” – to główny motyw tegorocznej edycji konkursu grantowego Eko Odkrywcy VI. Woda narzuciła nam zatem charakter działań ujętych w projekcie, jego tytuł, cel, planowane efekty, wpłynęła na wybór odpowiednich partnerów współpracujących z nami przy jego realizacji. Wyszłyśmy z założenia, że położenie przedszkola na terenie leśnej otuliny jest doskonałą okazją do założenia na terenie ogrodu własnego, bezpiecznego akwenu (leśnego oczka wodnego), który będzie miejscem do podejmowania przez dzieci działalności badawczej. Zaaranżowanie naturalnej przestrzeni edukacyjnej pozwoliłoby na przeniesienie aktywności dzieci opartej na bezpośrednim doświadczaniu z sali przedszkolnej do naturalnego środowiska. Nowo powstały atrakcyjny punkt pracy badawczej inspirowałby wychowanków do podejmowania samodzielnego działania, odkrywania zjawisk, utrwalania zdobytej wiedzy i umiejętności, zachęcania do prowadzenia własnych eksperymentów, wyciągania wniosków, dzielenia się zdobytą wiedzą i doświadczeniem z innymi.

Analizując zasoby środowiska lokalnego, wyszłyśmy z założenia, że nasze przedszkole jako jedyna placówka w gminie Piaseczno jest położona na terenie parku leśnego, w którym znajduje się bogactwo różnorodnych gatunków roślinności oraz fauny. Nie wszyscy wychowankowie placówek przedszkolnych mają możliwość bezpośredniego, codziennego obcowania z przyrodą tak jak my. Większość placówek jest bowiem rozmieszczona pośrodku osiedli – tam zamiast naturalnej przyrody dominują bloki, sklepy, place zabaw. Chciałybyśmy, żeby nasz las stał się naturalną przestrzenią edukacyjną udostępnioną wszystkim zainteresowanym najmłodszym uczestnikom edukacji w gminie Piaseczno. Nieraz już gościliśmy inne placówki na naszym terenie. Tym razem chcieliśmy zaprosić je na nowo powstałą terenową arenę badawczą. 

Tytuł projektu 


Wbrew pozorom jest jednym z ważniejszych elementów projektu. Jego nazwa w swojej formie powinna być krótka, chwytliwa i oryginalna. Nasza przybrała formę promującą działalność badawczą wychowanków: „Leśne oczko – wielkie centrum obserwacji, badań i doświadczeń”. 

Cel projektu 


Warto zwrócić uwagę, żeby był on zgodny z celami konkursu grantowego, konkretny, mierzalny i realny do wykonania. Cele główne i szczegółowe naszego projektu przedstawiały się następująco: 

CELE GŁÓWNE:

 

  • wdrażanie do odpowiedzialności i reagowania na problemy środowiska naturalnego;
  • inspirowanie dzieci do podejmowania samodzielnego działania, odkrywania zjawisk przyrody, utrwalania zdobytej wiedzy i umiejętności, zachęcania do prowadzenia własnych eksperymentów, wyciągania wniosków, dzielenia się zdobytą wiedzą i doświadczeniem;
  • dążenie do modelu nowoczesnego nauczyciela, który nie boi się wyzwań współczesnej edukacji, poszukującego źródeł finansowania własnych inicjatyw. 
  • wspieranie wielokierunkowej aktywności dziecka poprzez organizację atrakcyjnych warunków sprzyjających nabywaniu wiedzy i umiejętności w każdej sferze rozwoju;

CELE SZCZEGÓŁOWE:

 

  • uświadomienie niezbędności wody dla życia na ziemi;
  • zapoznanie z instytucjami działającymi na rzecz przyrody w środowisku lokalnym;
  • kształtowanie wrażliwości estetycznej w bezpośrednim kontakcie z naturą; 
  • promowanie postaw przyjaznych naturze podczas podejmowania różnych form działalności;
  • odczuwanie zmian zachodzących w wyglądzie szaty roślinnej oczka wodnego – poznawanie przyczyn takich zmian;
  • uatrakcyjnienie prowadzonych obserwacji w terenie poprzez wykorzystanie przyrządów służących do obserwacji;
  • promowanie ciekawych form spędzania czasu w naturalnym środowisku;
  • poznanie zawodów promujących wiedzę na temat ekologii i przyrody;
  • integracja środowiska przedszkolnego i lokalnego poprzez aktywizowanie społeczności lokalnych na rzecz ochrony środowiska naturalnego; 
  • promocja dobrych praktyk w zakresie edukacji przyrodniczej.

Opis projektu


To wykaz najważniejszych zaplanowanych do realizacji działań, jakie podejmujemy z bezpośrednimi i pośrednimi odbiorcami projektu. Zgodnie z wytycznymi konkursu, należy pamiętać, że wszelkie działania powinny mieć charakter terenowy, oscylować w obrębie wymaganego tematu, w atrakcyjny sposób wykorzystywać do jego realizacji zakupione pomoce. Wśród działań warto zaplanować wspólne aktywności podejmowane przy współudziale środowiska lokalnego i rodzinnego. Dla nas zawsze ważnym elementem projektu jest wzbogacenie aranżacji przestrzeni edukacyjnej, zróżnicowany charakter podejmowanych aktywności terenowych, dlatego w pracę badawczą wplatamy działalność artystyczną i relaksację. W opisie działań uwzględniamy ich nazwę, formę i cel. Hasłowo przedstawimy zaplanowane przez nas działania związane z poznaniem wybranych elementów środowiska wodnego.

Szczegółowe działania

 

  1. „Dlaczego warto zakładać oczka wodne w ogrodzie?” – spotkanie z architektem zieleni – wykorzystanie zasobów środowiska rodzinnego, poszerzanie wiadomości na temat użyteczności oczek wodnych dla naturalnego środowiska.
  2. „Leśne oczko wodne” – założenie w ogrodzie przedszkolnym naturalnego punktu edukacyjnego służącego do obserwacji i zabaw badawczych, współudział dzieci w zagospodarowywaniu przestrzeni edukacyjnej poprzez włączenie się do prac ogrodowych, kształtowanie postaw odpowiedzialności za aranżację przestrzeni edukacyjnej.
  3. „Od filtra do oczyszczalni” – poznanie najprostszych urządzeń niezbędnych do oczyszczania wody i zasad ich działania, obserwacja montażu filtra w oczku wodnym, budowa prostych filtrów, poznanie naturalnych filtrów (rośliny o właściwościach filtrujących), kształtowanie postaw badawczych, poznanie różnych sposobów oczyszczania wody, uzmysłowienie skutków zanieczyszczenia wody dla środowiska.
  4. „Czysta woda do mieszkań i ogrodów” – wycieczka do  Przedsiębiorstwa Wodno-Kanalizacyjnego w Piasecznie, poznanie przyczyn zanieczyszczania wody, kształtowanie nawyku ekonomicznego jej oszczędzania, uświadomienie znaczenia pogotowia wodno-kanalizacyjnego.
  5. „Obieg wody w przyrodzie” – prezentacja multimedialna, zabawy badawcze – zapoznanie z procesem obiegu wody w przyrodzie i jego znaczeniem, podkreślenie znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin, umiejętne wyciąganie wniosków, poznanie takich właściwości wody jak parowanie, skraplanie.
  6. „Żaby i żabki” – projekt badawczy – samodzielne poszukiwanie odpowiedzi na postawione przez dzieci pytania z wykorzystaniem różnych źródeł informacji i obserwacji w terenie, prowadzenie dzienniczków obserwacji („Cykl rozwojowy żaby”).
  7. „Wodne centrum obserwacji” – wykorzystanie oczka wodnego do prowadzenia obserwacji przyrodniczych, podejmowanie działalności badawczej przez dzieci w naturalnym środowisku, przeniesienie działań z sali przedszkolnej na ogrodową arenę badawczą, podczas aktywności w terenie dzieci mają do dyspozycji dobrze wyposażone w odpowiednie akcesoria kuferki badacza (lupy, pęsety, pipety, rękawiczki, pojemniki do pobierania próbek itp.), prowadzenie obserwacji zmian zachodzących w przyrodzie i rejestrowanie ich, rozwijanie wrażliwości na piękno przyrody.
  8. „Oaza ciszy” – zabawy rozwijające spostrzeganie akustyczne, m.in. rejestrowanie odgłosów z oczka wodnego (bezpośrednie i na dyktafonie), opracowanie Kodeksu uważnego słuchacza, doskonalenie percepcji słuchowej, ćwiczenie koncentracji uwagi, rozwijanie fascynacji środowiskiem wodnym, przestrzeganie umów dotyczących zachowania ciszy w wybranym czasie i miejscu.
  9. „Wodna matematyka dla smyka” – wykorzystanie wody w oczku wodnym do pomiaru pojemności związanych z warunkami atmosferycznymi, wykorzystanie odpowiednich narzędzi pomiaru (m.in. miarka głębokości), spojrzenie na oczko wodne przez pryzmat matematyki, doskonalenie umiejętności matematycznych w zakresie mierzenia pojemności oraz odczytywania wyników pomiaru.
  10. „Oczko wodne dla każdego – dla małego i dużego” – mokre czarowanie na leśnej polanie – organizacja cyklu otwartych spotkań dla najmłodszych uczestników procesu edukacyjnego placówek z gminy Piaseczno. Podczas spotkań z rówieśnikami z innych przedszkoli sześciolatki wystąpią w roli gospodarzy wodnego laboratorium. Będą m.in.: przewodnikami, ekspertami i badaczami, opowiedzą o wybranym obiekcie przyrodniczym, pokierują wybranym doświadczeniem w wodnym laboratorium, przeprowadzą quiz na temat przydatności wody w przyrodzie.
  11. „Domki dla owadów” – warsztaty kulturalno-społeczne przeprowadzone w ogrodzie przy współudziale środowiska rodzinnego, konstruowanie domków dla owadów z wykorzystaniem zgromadzonego materiału przyrodniczego. 
  12. „Oczka wodne w naszej okolicy” – cykl wycieczek do ogródków przydomowych naszych wychowanków, poznawanie różnorodności flory i fauny w sztucznych akwenach, porównywanie obserwowanych okazów; zebranie próbek wody w celu ich porównania.
  13. „Czyje oczko ładniej mruga?” – konkurs fotograficzny, bogacenie wrażeń estetycznych, promowanie akwenów ogrodowych jako miejsca edukacji, rekreacji i doznań artystycznych.
  14. „Malujemy jak Monet” – plener malarski, galeria prac, poszerzenie doświadczeń plastycznych poprzez malowanie w plenerze, dostrzeganie piękna wodnych kompozycji.

Warto pamiętać, że na realizację projektu mamy tylko cztery miesiące – od 1 marca do 30 czerwca, zatem powinien on być skrojony na miarę nie tylko potrzeb placówki, lecz także czasu. Obowiązuje nas również harmonogram realizacji działań projektowych, czyli planowany termin ich realizacji, i co najważniejsze – budżet. Granice kreatywności nauczycieli – autorów projektu ograniczają fundusze. Każdy grantodawca na realizację działań przeznacza bowiem odpowiednią pulę pieniędzy, w której należy się zmieścić w fazie planowania. W tym roku wysokość grantu dla projektu, który zebrał największą liczbę głosów, wynosiła 20 000 zł, a...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy