Dołącz do czytelników
Brak wyników

W rytmie kroków i podskoków

3 września 2019

NR 49 (Wrzesień 2019)

Dźwięki przedszkola

0 71

Pierwsze dni i tygodnie września to okres adaptacji nowych przedszkolaków. I choć to czas łez przemieszanych z chwilami radości, przyznaję, że osobiście wyjątkową przyjemność czerpię wówczas z wprowadzania dzieci w świat muzyki. Kiedy byłam początkującym nauczycielem, większą satysfakcję czerpałam ze spotkań ze starszymi dziećmi. Dziś nie odnajduję w niczym tak wielkiej przyjemności, jak właśnie w pracy z grupą najmłodszą. 
Ich wielki entuzjazm i radość z każdej aktywności, cisza, która zapada, gdy zamiast mówić, zaczynam śpiewać, zainteresowanie pianinem, instrumentami muzycznymi, rekwizytami sprawiają, że zajęcia muzyczne niosą 
radość. Dziś chciałabym zaproponować kilka zabaw i sposobów pracy, które mogą ułatwić prowadzenie pierwszych muzycznych spotkań.

Śpiew


Podczas zajęć umuzykalniających często rezygnujemy z własnego głosu na rzecz gotowych nagrań. To jeden z największych błędów, albowiem nic w pierwszym kontakcie z dziećmi nie zastąpi naszego głosu. Ja również częściej śpiewam, rzadko siadam do pianina, albowiem nie chcę tracić kontaktu wzrokowego z grupą. Dzieci powinny słyszeć nasz śpiew, widzieć uśmiech, mimikę, wzrok, czuć naszą bliskość. Czas, który tracimy na włączenie piosenki z odtwarzacza, jest przerwą w budowaniu pozytywnego napięcia, atmosfery zajęć, a przecież z uwagi na ograniczone możliwości skupienia uwagi dzieci mamy go stosunkowo mało. Pragnę od razu zaznaczyć, że mam pełną świadomość, że nauczyciele są srogimi sędziami swoich umiejętności wokalnych. Jednakże trudno poradzić sobie bez śpiewu w przedszkolu, warto więc podejmować ten wysiłek i zwyczajnie polubić swój głos i jego barwę. 

Dzieci nie podejmą od razu aktywności wokalnej i nie powinniśmy jej wymuszać. Ich włączenie się do śpiewu nastąpi naturalnie, z czasem. Aby jednak mogło do tego dojść, repertuar musi uwzględniać ich możliwości wykonawcze, czyli skalę głosu, a także spełniać wymogi związane z warstwą słowną. Piosenkę powinien cechować prosty, zrozumiały tekst nawiązujący do najbliższego otoczenia dziecka lub zmian zachodzących w przyrodzie. Powtórzenia wynikające z budowy zwrotka – refren (budowa AB) ułatwią jej zapamiętanie. 

W wielu publikacjach i przewodnikach odnajdziemy repertuar odpowiadający tym wymogom, warto jednak sięgnąć również do znanych i prostych piosenek, takich jak Kotek puszek (sł. A. Tarczyńska, muz. K. Kwiatkowska) czy Idą dzieci (sł. K. Majewska, muz. S. Jedynak) pochodzących z książki Rozśpiewane przedszkole Urszuli Smoczyńskiej-Nachtman lub propozycji zawartych w Kalendarzu muzycznym w przedszkolu tej samej autorki, które ukazały się także na płycie CD. Pozycją, do której zawsze możemy zajrzeć, jest książka M. Bogdanowicz W co się bawić z dziećmi? Tu odnajdziemy szereg pomysłów muzycznych na utrwalanie imion, części ciała, a także zabawy o charakterze integracyjnym. Choć rynek wydawniczy na pewno obfituje w nowe, bardziej współczesne propozycje, to miejmy na uwadze, że tak jak w okresie adaptacji zwracamy uwagę na naukę podstawowych czynności, samodzielności, zabaw porządkowych, tak samo w muzyce jest to czas na podstawowe muzyczne ABC…

Poniżej przedstawiam propozycję piosenki, którą można wykorzystać podczas pierwszych dni w przedszkolu, a następnie przypomnieć sobie 25 listopada, podczas Międzynarodowego Dnia Misia.

Mały szarobury miś
Do przedszkola przyszedł dziś
Puka w okienko raz i dwa
Chce przedszkolakiem być jak ja!

Mały szarobury miś
Zje obiadek z nami dziś
A teraz skacze raz i dwa
Bo po obiadku siłę ma! 

Mały szarobury miś
Chce się bawić z nami dziś
A teraz śpiewa raz i dwa
Chce muzykować tak jak ja! 
Mały szarobury miś

Zasnął już w przedszkolu dziś
Nie budźcie misia cicho – cii…
Niech mu się smaczny miodek śni

 

Zabawy muzyczno-ruchowe


Dynamika zajęć w najmłodszej grupie jest znacznie większa niż w grupach starszych, dlatego że w początkowym okresie dzieci potrzebują częstszej zmienności zabaw. Dlatego śpiew pojawia się kilkakrotnie, ale jest przeplatany innymi formami aktywności. Początkowo aktywność ruchowa na zajęciach muzycznych opiera się głównie na reagowaniu na zmiany w muzyce, które są wyrażane poprzez marsz, bieg, próby skoków obunóż, a także zatrzymanie ruchu na przerwę w muzyce. Stosujemy szereg zabaw, które polegają na naśladownictwie sposobu poruszania się zwierząt, tak by ukazać kontrast w tempie lub dynamice słyszanej muzyki. Ilustracją muzyczną dla takich zabaw może być piosenka, którą zaśpiewa nauczyciel, a dzieci wykonają swobodnie w zabawie ruchowej, np. Wesoła nowina (sł. muz. D.K. Jagiełło).

Wiele piosenek i zabaw z muzyką może nam pomóc w realizacji ćwiczeń porządkowych, takich jak formowanie par, wspólnego koła czy rzędu. W tym celu możemy stosować zabawy oparte na sygnałach muzycznych, np. akompaniament bębenka oznacza, że ustawiamy się we wspólnym kole, z kolei dźwięk trójkąta sygnalizuje, że mamy poszukać pary. Ćwiczenia o charakterze porządkowym mogą być także częścią zabaw muzyczno-ruchowych z odpowiednio dobranymi przykładami muzycznymi. Poniżej znajdują się dwie propozycje zabaw, które z powodzeniem możemy stosować również w starszych grupach.

 

Pary i koło


Ustawianie się w kole, a także chodzenie po obwodzie koła to bardzo trudne zadania dla najmłodszych. Możemy je utrwalać podczas nauki tańca ludowego. Taniec kurpiowski Klapok posiada budowę AB. Część A jest częścią, którą tańczymy najczęściej po obwodzie koła krokiem polki, po czym następuje część B – klaskana, czyli tzw. kla...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy